Aile İçi Şiddet

Aile içi şiddet, sadece mağdurun fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü tehdit eden bir eylem değil, aynı zamanda temel insan haklarının ağır bir ihlalidir. 8 Mart 2012 tarihli 6284 sayılı Kanun, şiddeti özel alanın mahremiyeti arkasına saklanabilecek bir olgu olmaktan çıkarmış; devletin aktif müdahale ettiği kamusal bir mesele haline getirmiştir.

1. Şiddet Türleri ve Hukuki Tanım

"Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren... her türlü tutum ve davranış."
— 6284 sayılı Kanun m.2

Önemli: Eşe veya altsoya karşı işlenen şiddet suçları TCK'da cezayı artıran nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.

2. "Beyan Esastır" İlkesi

Kanun m.8/3:

"Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz."

Beyan ile verilen karar "hapis" değil, geçici "tedbir" kararıdır

Amaç: Delil toplamakla vakit kaybetmeden yaşam hakkını korumak

Ceza davası için yine kesin deliller gereklidir

3. Hakim Tarafından Verilen Önleyici Tedbirler

6284 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre Aile Mahkemesi'nden talep edilebilecek tedbirler:

Uzaklaştırma

Konut, iş yeri, okula yaklaşmama

Konuttan Uzaklaştırma

Müşterek konuttan derhal çıkarma

İletişim Yasağı

Telefon, mail, sosyal medya yasağı

Silah Teslimi

Görevi gereği olsa bile teslim

Tedbirler ilk defasında en çok 6 ay için verilebilir. Tehlike devam ediyorsa süre uzatılabilir.

4. Kolluk ve Mülki Amir Tedbirleri

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde veya hakime ulaşılamayan saatlerde (gece, hafta sonu), Kolluk Amirleri de bazı tedbirleri alabilir:

Mağdur ve çocukların sığınma evine yerleştirilmesi

Geçici koruma altına alma

Şiddet uygulayanın konuttan uzaklaştırılması

Kolluk kararı en geç ilk iş günü Aile Hakimi'nin onayına sunulmalıdır.

5. Tedbire Aykırılık ve Zorlama Hapsi

6284 sayılı Kanun'un en caydırıcı yönü, tedbir kararlarına uyulmaması halinde uygulanan yaptırımdır.

İlk İhlal

3-10 Gün

Zorlama hapsi

Tekrarında

15-30 Gün

Her ihlalde (maks 6 ay)

Bu ceza para cezasına çevrilemez ve ertelenemez. Karar kesinleştiği anda infaz edilir.

6. Şiddetin Boşanma Davasına Etkisi

Kusur ve Tazminat

• Şiddet uygulayan: Ağır Kusurlu
• Mağdur: Maddi/Manevi Tazminat hakkı
• TMK m.162: Özel boşanma sebebi

Velayet

Yargıtay: Şiddet uygulayan ebeveyn çocuk için de tehdit oluşturur. Velayet genellikle mağdura verilir.

Çekişmeli Boşanma Davası hakkında bilgi alın

7. Şiddet Mağduru Ne Yapmalı?

ACİL DURUM

Derhal 155 Polis, 156 Jandarma veya KADES ile yardım isteyin.

DARP RAPORU

Fiziksel şiddet varsa sağlık kuruluşundan rapor alın. Fotoğraf çekin.

BAŞVURU

Karakol, Savcılık veya Aile Mahkemesi'ne başvurun. Harçsızdır!

BOŞANMA VE TAZMİNAT

Avukat aracılığıyla boşanma davası açarak tazminat ve nafaka talep edin.

Sonuç ve Değerlendirme

Aile içi şiddet, "kol kırılır yen içinde kalır" denilerek örtbas edilebilecek bir aile meselesi değildir. Bu, devletin en sert yaptırımlarla mücadele ettiği bir suç ve insan hakları ihlalidir. 6284 sayılı Kanun mağdurlara güçlü yetkiler tanımaktadır; ancak bu yetkilerin doğru ve zamanında kullanılması hayati önem taşır.

"Şiddet kaderiniz değildir, hukuk yanınızdadır."

— Av. Mesut İLME

İlgili Mevzuat

• 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
• TCK Madde 86 (Yaralama), 96 (Eziyet), 106 (Tehdit), 125 (Hakaret)
• TMK Madde 162, 166 (Boşanma Sebepleri)

Aile İçi Şiddet Hakkında Sık Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı sicilime işler mi?

Hayır. 6284 kapsamında verilen tedbir kararları bir ceza mahkumiyeti değildir, önleyici tedbirdir. Adli sicil kaydına işlemez. Ancak tedbire uymaz ve zorlama hapsi alırsanız bu kayıtlarda görünür.

Sadece kadınlar mı 6284'ten yararlanabilir?

Hayır. Şiddet mağduru olan erkekler, çocuklar ve aynı çatı altında yaşayan diğer aile bireyleri de bu kanundan yararlanabilir ve uzaklaştırma talep edebilir.

Eşim "seni öldürürüm" dedi ama vurmadı, şikayet edebilir miyim?

Evet. Bu TCK m.106 kapsamında "Tehdit" suçudur ve psikolojik şiddettir. Delil olmasa bile beyanınızla koruma tedbiri aldırabilirsiniz.

Uzaklaştırma kararını kim verir?

Aile Mahkemesi hakimi verir. Acil durumlarda (gece, hafta sonu) kolluk amirleri de geçici olarak verebilir, ilk iş günü hakimin onayına sunulur.

Tedbir süresi ne kadar?

İlk defasında en çok 6 ay için verilir. Şiddet tehlikesi devam ediyorsa süre uzatılabilir.

Tedbire uymazsam ne olur?

İlk ihlalde 3-10 gün, tekrarında 15-30 gün "zorlama hapsi" verilir. Toplam 6 ayı geçemez. Para cezasına çevrilemez, ertelenemez.

Şiddet boşanma davasını nasıl etkiler?

Şiddet uygulayan taraf "ağır kusurlu" sayılır. Mağdur eş maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Velayet genellikle mağdura verilir.

Koruma tedbiri için para gerekir mi?

Hayır. 6284 kapsamındaki başvurular tamamen harçsızdır. Karakol veya doğrudan Aile Mahkemesi'ne başvurabilirsiniz.

Darp raporu almam şart mı?

Tedbir için şart değildir (beyan esası). Ancak ceza davası ve boşanma davasında önemli delil olacağı için mutlaka alın ve fotoğraf çekin.

KADES uygulaması nedir?

Kadın Destek Uygulaması. Tek tuşla polis çağırabilirsiniz. Anlık konum bilginiz otomatik iletilir. Tüm şiddet mağdurlarının telefonuna yüklemesi tavsiye edilir.

Şiddet Türleri ve TCK Karşılıkları