İdari Yargı · İYUK 45-46 · 30 gün süre

İdari İstinaf Dilekçesi Örneği: İYUK 45'e Göre Adım Adım Rehber

İdare mahkemesi ve vergi mahkemesi kararlarına karşı İYUK 45 dayanaklı istinaf dilekçesi: 30 günlük süre, BAM/BİM süreci (İstanbul BİM), Danıştay temyizi (İYUK 46), 701 sayılı KHK ihraç istinafı, vergi cezası itirazı ve yürütmenin durdurulması (İYUK 27).

Süre uyarısı: İdari yargıda istinaf süresi 30 GÜNdür (İYUK 45). Süre kararın tebliğ tarihinden başlar (tefhim kuralı uygulanmaz). Vergi davalarında yürütmenin durdurulması (İYUK 27) ayrıca talep edilmelidir.

1. Yasal Dayanak: İYUK 45-46

İdari yargıda istinaf kanun yolu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 45 ve 46. maddelerinde düzenlenmiştir. İdari istinaf, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin verdiği nihai kararların Bölge İdare Mahkemesi (BİM) tarafından yeniden incelenmesini sağlar.

İdari istinafı düzenleyen ana maddeler:

İYUK 45: İstinaf süresi (30 gün) ve istinafa konu kararlar
İYUK 46: Temyiz süresi (BİM kararına karşı Danıştay, 30 gün)
İYUK 27: Yürütmenin durdurulması
İYUK 49: İstinaf incelemesi ve bozma sebepleri
İYUK 17: Duruşma talebi
İYUK 31: HMK\'ya atıf (genel usul kuralları)

2. 30 Günlük İstinaf Süresi (İYUK 45)

İdari yargıda istinaf süresi 30 gündür ve süre kararın taraflara tebliğ tarihinden başlar. İdari yargıda tefhim kuralı uygulanmaz — duruşma açılsa bile süre her zaman tebliğden başlar.

Süre kuralları:

Tebliğ günü sayılmaz, ertesi günden başlar (İYUK 8)
Hafta sonu ve resmi tatil günleri süreden sayılır
Son gün tatile denk gelirse, tatili izleyen ilk iş günü sürenin son günüdür
Adli ara verme dönemi (20 Temmuz - 31 Ağustos) süreyi durdurur; ara verme bittiğinde süre kaldığı yerden devam eder

3. Bölge İdare Mahkemesi (BİM) Yapısı

İdari yargıda istinaf incelemesi Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) tarafından yapılır. Türkiye genelinde 8 BİM bulunmaktadır:

İstanbul BİM (Yalova bağlı)

Ankara BİM

İzmir BİM

Bursa BİM

Konya BİM

Erzurum BİM

Samsun BİM

Gaziantep BİM

Her BİM\'in kendi içinde idari hukuk ve vergi hukuku daireleri vardır. Yalova\'nın bağlı bulunduğu İstanbul BİM, ülkenin en büyük iş yüküne sahip BİM\'lerinden biridir; istinaf inceleme süreleri 4-10 ay arasında değişmektedir.

4. İdari İstinaf Dilekçesi İçeriği

İYUK 31 atfıyla HMK genel hükümleri uygulanır. Dilekçede aşağıdaki unsurlar bulunmalıdır:

1
Mahkeme Adı
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi __. İdari Dava Dairesi (Yalova için yetkili).
2
Taraflar
Davacı (gerçek/tüzel kişi) + davalı idare (Bakanlık, Valilik, Belediye, vb.) + vekiller.
3
İlk Derece Kararı
İdare/vergi mahkemesi adı, esas/karar no, karar tarihi, hüküm özeti.
4
Tebliğ Tarihi
Süre başlangıcı belgesi — PTT tebliğ alındısı veya elektronik tebliğ.
5
İstinaf Nedenleri
Hukuka aykırılık, idari işlemin yetki/şekil/sebep/konu/maksat unsurlarında hata, anayasa/AİHS ihlali.
6
Yürütmenin Durdurulması Talebi
İYUK 27 — açıkça hukuka aykırılık + telafisi güç zarar.
7
Talep (Sonuç)
BİM'in ilk derece kararını kaldırması/değiştirmesi + idari işlemin iptali/onaylanması.
8
İmza + Ekler
Vekâletname, harç makbuzu, idari işlem belgesi, dava dilekçesi, delil listesi.

5. Anonimleştirilmiş İdari İstinaf Dilekçesi Örneği

İdari işlemin iptali davasında verilen ret kararına karşı hazırlanmış örnek dilekçe.

İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ
__. İDARİ DAVA DAİRESİ BAŞKANLIĞI'NA

İSTİNAF EDEN (DAVACI): A.B. (T.C.: XXXXXXXXXXX)

VEKİLİ: Av. Mesut İLME (Yalova Barosu — Sicil 287)

KARŞI TARAF (DAVALI): [Bakanlık/Valilik/Belediye adı]

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul __. İdare Mahkemesi
Esas No: 2024/XXX, Karar No: 2025/XXX, Karar Tarihi: __/__/2025

KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: __/__/2025

DAVA KONUSU: [İdari işlem türü ve tarihi] işleminin iptali

İSTİNAF NEDENLERİ:

Sayın Başkanlığa,

İstanbul __. İdare Mahkemesi\'nin __/__/2025 tarihli kararı; (1) idari işlemin yetki/sebep/konu unsurlarında hukuka aykırılığı tartışmadan reddetmiş, (2) yürütmenin durdurulması talebi reddinde yeterli gerekçe sunmamış, (3) idari işlemin Anayasa ve AİHS\'ye aykırılığı incelenmemiştir. Tarafımızca aşağıdaki gerekçelerle istinaf ediyoruz:

I. İDARİ İŞLEMİN YETKİ UNSURU İHLAL EDİLMİŞTİR

1. Dava konusu idari işlem, [İdarenin adı] tarafından tesis edilmiş ancak [yetkili merci] tarafından tesis edilmesi gerekirken usulsüz olarak [yetkisiz idare] tarafından çıkartılmıştır. İlk derece bu yetki ihlalini dikkate almamıştır.

II. SEBEP UNSURU HUKUKA AYKIRIDIR

1. İdari işlemin dayandığı [olay/durum], dosyada sunulan __ belgeleri ile gerçek dışı olduğu sabittir. Mahkeme bu delilleri değerlendirmemiştir.

III. KONU UNSURU İHLAL EDİLMİŞTİR

1. İşlemin müvekkil hakkında uygulanması ölçüsüzdür; benzer durumda olan diğer kişilere uygulanmaması "eşitlik ilkesi"ne (Anayasa m.10) aykırıdır.

IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEBİ (İYUK 27)

1. İdari işlemin uygulanması müvekkile telafisi güç zarar verecektir; açıkça hukuka aykırılık da bulunmaktadır.

SONUÇ VE İSTEM:

1. İstanbul __. İdare Mahkemesi\'nin __/__/2025 tarihli kararının KALDIRILMASI,

2. Dava konusu idari işlemin İPTALİ,

3. Yürütmenin durdurulması talebinin KABULÜ,

4. Yargılama giderlerinin davalı idareye yüklenmesi, arz olunur.

İstinaf Eden Vekili
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil: 287

EKLER: 1. Vekâletname, 2. Tebliğ belgesi, 3. İdari işlem belgesi, 4. Delil listesi.

6. Vergi Cezası İtiraz Dilekçesi

Vergi mahkemesi kararları idari yargı içindedir ve İYUK 45 hükümlerine tabidir. Vergi cezası iptal davaları, vergi/resim tarhiyatları, gümrük cezaları ve dolaylı vergi uyuşmazlıkları bu kapsamdadır.

Vergi istinafının özellikleri:

30 günlük süre — kararın tebliğinden itibaren
Yürütmenin durdurulması talebi kritik — aksi halde tahsilat devam eder, mal varlığı haczedilebilir
İstinaf dilekçesinde vergi mevzuatına özgü argümanlar (VUK, Damga Vergisi Kanunu, KDV Kanunu vb.) ayrıntılı işlenmelidir
BİM\'in vergi dairesi BİM\'in idari hukuk dairesinden ayrıdır
Vergi davası kazanıldığında ödenmiş vergi/cezanın yasal faiziyle iadesi talep edilmelidir

Vergi cezası iadesi için gerekli kritik strateji: önce yürütmenin durdurulması (İYUK 27), sonra istinaf — bu sıra mali kayıpları minimize eder.

7. 701 sayılı KHK İhraç İstinafı

15 Temmuz 2016 sonrası 701 sayılı KHK ile kamu görevinden ihraç edilen kişiler için yargı yolu sürecin niteliğine göre farklı işler:

OHAL Komisyonu başvurusu: İhraç sonrası 60 gün içinde OHAL Komisyonu\'na başvuru zorunluydu (2024 itibarıyla Komisyon görevi sona ermişti, kalan dosyalar idari yargıya devredildi)
İdare mahkemesi davası: Komisyon ret kararı veya doğrudan ihraç işlemine karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır
BİM istinaf: İdare mahkemesi kararı 30 gün içinde BİM\'e istinaf edilir (İYUK 45)
Danıştay temyizi: BİM kararı 30 gün içinde Danıştay\'a temyiz edilir (İYUK 46)

701 KHK ihraç davalarında "hukuki güvenlik ilkesi", "ölçülülük ilkesi" ve AİHS m.6 (adil yargılanma hakkı) ihlalleri istinaf dilekçesinin temel argümanlarıdır.

8. Yürütmenin Durdurulması (İYUK 27)

İYUK 27, idari işlemin uygulanmasının istinaf sürecinde durdurulmasını sağlayan kritik bir kurumdur. İki şart birlikte aranır:

Şart 1: Açıkça Hukuka Aykırılık

İdari işlemin hukuka aykırılığının dosyada açıkça görülebilmesi (yetki/şekil/sebep/konu/maksat unsurlarında belirgin ihlal).

Şart 2: Telafisi Güç Zarar

İşlemin uygulanması halinde sonradan giderilmesi zor zararın oluşacağı (örn. ihraç, mülk satışı, vergi tahsilatı sonucu icra).

Talep istinaf dilekçesinde veya ayrı dilekçeyle yapılabilir. BİM kararı ivedidir. Reddedilen taleplere karşı 7 gün içinde itiraz edilebilir.

9. Danıştay Temyizi (İYUK 46)

BİM kararına karşı 30 gün içinde Danıştay\'a temyiz başvurusu yapılabilir (İYUK 46). Ancak tüm BİM kararları temyiz edilemez:

Temyiz edilemeyen BİM kararları: Parasal sınır altındaki davalar, ivedi yargılama usulüne tabi bazı kararlar, BİM tarafından "kesin" olarak nitelendirilen kararlar
Temyiz edilebilen BİM kararları: Hukuka aykırılığı açık olan kararlar, yargısal içtihat oluşturan kararlar, parasal sınır üzerindeki davalar
Danıştay sadece hukuki denetim yapar: Maddi vakıaların yeniden değerlendirilmesi temyiz incelemesinin konusu değildir

Danıştay\'ın kararı, yerel mahkeme kararını onar veya bozar. Bozma durumunda dosya BİM\'e geri gönderilir ve yeniden inceleme yapılır.

İdari İstinaf Dilekçesi Şablonları

Şablonlar genel bilgi amaçlıdır; kendi dosyanız için mutlaka avukatla görüşüp özelleştirin. E-posta gerektirmez, doğrudan indirir.

İdari İstinaf Dilekçesi

Yasal Dayanak: İYUK 45 · İdare mahkemesi kararı + yürütmenin durdurulması (30 gün)

PDF İndir Word İndir

Vergi Cezası İtiraz Dilekçesi

Yasal Dayanak: İYUK 45 + VUK · Vergi mahkemesi kararı + yürütmenin durdurulması (30 gün)

PDF İndir Word İndir

Kendi dosyam için özelleştirilmiş dilekçe istiyorum: Av. Mesut İLME, dosyanızı 24-48 saat içinde inceler ve gerekçeli istinaf dilekçenizi hazırlar.

Avukat ile Dilekçe İstiyorum

10. Sıkça Sorulan Sorular

İdari istinaf süresi ne kadar?

İYUK 45 uyarınca idari istinaf süresi, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 30 gündür. Süre hak düşürücüdür ve hafta sonu/tatil günlerini de kapsar. İdari yargıda tefhim kuralı uygulanmaz; süre her zaman tebliğden başlar.

İdari istinafa hangi kararlar konu olur?

İdare mahkemesi ve vergi mahkemesi kararları İYUK 45 uyarınca BAM/BİM (Bölge İdare Mahkemesi) istinafına konu olur. Ancak parasal sınır altında kalan davalar (2026 itibarıyla yaklaşık 8.000 TL altı) ve belirli "kesin" nitelikli kararlar (örn. ivedi yargılama usulüne tabi bazı kararlar) istisna oluşturur.

Bölge İdare Mahkemesi (BİM) nedir?

Bölge İdare Mahkemesi, idari yargıda istinaf incelemesi yapan ikinci derece mahkemesidir. Türkiye'de 8 BİM bulunmaktadır (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Konya, Erzurum, Samsun, Gaziantep). Yalova'nın bağlı bulunduğu BİM, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'dir.

Vergi mahkemesi kararına nasıl itiraz edilir?

Vergi mahkemesi kararı, taraflara tebliğinden itibaren 30 gün içinde İYUK 45 uyarınca BİM'e istinaf edilebilir. Vergi cezası iptal davası, vergi/resim tarhiyatı, gümrük cezası gibi kararlar istinaf kapsamındadır. Vergi davalarında yürütmenin durdurulması talebi (İYUK 27) son derece önemli — aksi halde tahsilat devam eder.

Danıştay temyiz süresi ne kadar?

BİM kararına karşı Danıştay temyiz süresi İYUK 46 uyarınca 30 gündür. BİM'in tüm kararları Danıştay'a temyiz edilemez — kararın niteliğine göre temyiz yolu kapalı veya açık olabilir. Parasal sınır üzerindeki davalar ve hukuka aykırılığı açık görülen kararlar Danıştay temyizine açıktır.

Yürütmenin durdurulması talebi nedir?

İYUK 27 uyarınca dava açan/istinaf eden taraf, "açıkça hukuka aykırılık" ve "telafisi güç zarar" şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde idari işlemin yürütmesinin durdurulmasını talep edebilir. Talep istinaf dilekçesinde veya ayrı dilekçeyle yapılabilir. BİM ivedi karar verir; reddedilirse Danıştay'a yeniden talep edilebilir.

701 sayılı KHK ile ihraç edilenler nasıl istinaf eder?

701 sayılı KHK (15 Temmuz 2016 sonrası ihraçlar) ile ihraç edilen kamu görevlileri, önce OHAL Komisyonu'na başvurmak zorundaydı. Komisyon kararına karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır; idare mahkemesi kararı 30 gün içinde BİM'e istinaf edilebilir. BİM kararı ardından Danıştay temyizi açıktır.

İdari para cezasına nasıl itiraz edilir?

İdari para cezasına itiraz, ceza türüne göre farklı süreler içerir. Kabahatler Kanunu kapsamındakilerde 15 günlük sürede sulh ceza hakimliğine başvuru; idari nitelikteki para cezalarında ise 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. İdare mahkemesi kararı sonrası 30 gün içinde BİM'e istinaf edilebilir.

İdari istinaf dilekçesinde yeni delil sunulabilir mi?

İYUK'ta hukuk yargısındaki HMK 357 benzeri net bir yasak yoktur, ancak idari yargıda esas inceleme dosya üzerinden yapılır ve yeni delil sunumu sınırlıdır. İlk derecede sunulamayan deliller (mücbir sebep veya sonradan ortaya çıkan), istinaf dilekçesinde gerekçelendirilerek sunulabilir. BİM genellikle yeni belge taleplerini özenle değerlendirir.

İdari istinaf duruşmalı mı yapılır?

Hayır, kural olarak idari istinaf BİM tarafından dosya üzerinden incelenir. Ancak taraflardan birinin talebi üzerine veya BİM'in kendiliğinden gerekli görmesi halinde duruşma açılabilir (İYUK 17). İstinaf dilekçesinde duruşma talebi açıkça yer almalıdır. Vergi davalarında ve karmaşık idari işlem davalarında duruşma talep edilmesi tavsiye edilir.

İdari İstinaf Dilekçesi İçin Avukat Desteği

Av. Mesut İLME, idare ve vergi mahkemesi kararlarınız için ücretsiz ön inceleme yapar, yürütmenin durdurulması talebi dahil istinaf dilekçenizi hazırlar.

İlgili Rehberler

İstinaf Kanun Yolu Rehberi

HMK 341, CMK 272, İYUK 45 — tüm yargı kolları için tam rehber

18 dk okuma

Hukuk İstinaf Dilekçesi Örneği

HMK 341'e göre adım adım rehber + örnek dilekçe

12 dk okuma

Ceza İstinaf Dilekçesi Örneği

CMK 272 (7499 ile değişik) — 2 hafta süre, gerekçeli kararın tebliğinden

12 dk okuma

Tüm içerikleri gör

Bu makaleyi hazırlayan

Av. Mesut İLME

Yalova Barosu Sicil No: 287 — İdari Yargı, BİM, Danıştay temyizi ve vergi davalarında 20+ yıllık deneyim.

Yayın: 2026-05-17 · Güncelleme: 2026-05-17