Nişanın Bozulması

Nişanlılık, hukuk sistemimizde kendine özgü hukuki sonuçları olan bir Aile Hukuku Sözleşmesidir. TMK, nişanlanmayı "Evlenme Vaadi" olarak tanımlar (m.118). Bu ilişkinin sona ermesi, taraflar arasında ciddi mali uyuşmazlıklara neden olabilir.

1. Nişanlılığın Hukuki Niteliği

Nişanlılık, şekil şartına bağlı olmayan bir sözleşmedir. Tarafların karşılıklı evlenme iradelerini açıklamaları ile (yüzük takılmasa veya tören yapılmasa dahi) nişanlılık kurulmuş sayılır.

TMK m.119:

"Nişanlılık, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez." Kimse evliliğe icbar edilemez.

Sona Erme Halleri

Evlenme

Amacın hasıl olmasıyla

Ölüm/Gaiplik

Taraflardan birinin

Anlaşarak Bozma

Karşılıklı rızayla

Tek Taraflı Fesih

Haklı veya haksız

2. Hediyelerin İadesi (TMK m.122)

"Nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın... vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler... geri istenebilir."
— TMK m.122

Ziynet Eşyaları (Altınlar)

Yargıtay HGK Görüşü:

Nişan töreninde takılan altınlar ve ziynet eşyaları, kural olarak "mutad dışı" kabul edilir ve nişan bozulduğunda (kusurlu veya kusursuz olduğuna bakılmaksızın) aynen iade edilmelidir.

Aynen iade mümkün değilse, dava tarihindeki nakdi değeri ödenir.

Kimler İsteyebilir?

Nişanlılar

Anne ve Baba

Onlar gibi hareket edenler (abi, abla vb.)

3. Maddi Tazminat (TMK m.120)

Nişanlılık süresince evliliğe güvenerek yapılan harcamalar (düğün salonu kaporası, gelinlik, ev kiralama vb.) boşa gider. Bu zararların tazmini için:

Şartlar

• İsteyenin kusursuz/az kusurlu olması
• Davalının kusurlu olması
• Evlilik için makul harcama olması

Örnekler

• Düğün salonu kaporası
• Gelinlik/damatlık
• Ev kiralama, mobilya

Yargıtay Prensibi: "Menfi Zarar"

Sözleşmenin kurulacağına güvenilerek yapılan masraflar istenir. Evlenilseydi elde edilecek yararlar (Müspet Zarar) istenemez.

4. Manevi Tazminat (TMK m.121)

"Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat... isteyebilir."
— TMK m.121

Manevi Tazminat Gerektiren Durumlar:

Nişanlıyken aldatma

Düğün günü terk

Hakaret, iftira

Hamile bırakıp terk

Her nişan bozma manevi tazminat gerektirmez. Üzüntü duymak doğaldır; ağır ihlal gerekir.

5. Zamanaşımı (TMK m.123)

1 YIL

Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona ermenin üzerinden 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Vakit kaybetmeden hukuki süreci başlatın!

Sonuç ve Değerlendirme

Nişanın bozulması; duygusal bir yıkım olmasının yanı sıra, doğru yönetilmezse ciddi ekonomik kayıplara yol açabilecek hukuki bir süreçtir. Hangi eşyaların hediye, hangilerinin tazminat konusu olduğunun ayrıştırılması ve 1 yıllık zamanaşımına riayet edilmesi kritiktir.

"Hukuk, duyguları değil, somut hakları esas alır."

— Av. Mesut İLME

İlgili Mevzuat

• TMK Madde 118: Evlenme Vaadi (Nişanlılık)
• TMK Madde 120: Maddi Tazminat
• TMK Madde 121: Manevi Tazminat
• TMK Madde 122: Hediyelerin İadesi
• TMK Madde 123: Zamanaşımı

Nişanın Bozulması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Nişanın bozulması nedir?

Nişanın bozulması, evlenme vaadi (TMK m.118) ile kurulan nişanlılık ilişkisinin, evlenme gerçekleşmeden sona ermesidir. Bu durum hediye iadesi ve tazminat gibi hukuki sonuçlar doğurur.

Nişanı ben attım, yine de takıları isteyebilir miyim?

Evet. Hediyelerin iadesi KUSURDAN BAĞIMSIZDIR. Nişanı siz bozmuş olsanız bile, karşı tarafa taktığınız mutad dışı hediyeleri (altın, bilezik) geri isteyebilirsiniz. Ancak maddi/manevi tazminat isteyemezsiniz.

Nişanda yenilen çikolataların parası istenir mi?

Hayır. Tüketim maddeleri ve kullanımla eskiyen şeyler "mutad (alışılmış)" hediye sayılır. İadesi veya bedeli istenemez.

Düğün salonuna verdiğim kaporayı alabilir miyim?

Nişanı karşı taraf haksız yere bozduysa, ödediğiniz kaporayı "Maddi Tazminat" kapsamında (TMK m.120) ondan talep edebilirsiniz.

Takılar bozdurulduysa ne olur?

Aynen iade mümkün değilse (bozdurulmuşsa), dava tarihindeki nakdi değeri ödenmek zorundadır.

Ne kadar süre içinde dava açmalıyım?

Nişanın bozulmasından itibaren 1 YIL içinde dava açılmalıdır (TMK m.123). Bu süre geçerse hak zamanaşımına uğrar.

Manevi tazminat her durumda alınır mı?

Hayır. Üzüntü duymak doğaldır. Manevi tazminat için ağır ihlal gerekir: Aldatma, düğün günü terk, hakaret, hamile bırakıp terk etme gibi.

Annem/babam taktığı takıyı isteyebilir mi?

Evet. Sadece nişanlılar değil; anne, baba veya onlar gibi hareket edenler de (abi, abla) taktıkları mutad dışı hediyeleri geri isteyebilirler.

Nişanlılık evliliğe zorlar mı?

Hayır. TMK m.119: "Nişanlılık, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez." Kimse evliliğe icbar edilemez.

Gelinlik/damatlık parası istenir mi?

Nişanı karşı taraf haksız yere bozduysa, evlilik için yaptığınız makul harcamalar (gelinlik, damatlık, ev kiralama) "Maddi Tazminat" olarak istenebilir.

Hediye İadesi: Mutad vs Mutad Dışı