İş Kazası Tazminat Hesaplama

İşverene karşı açılan maddi tazminat davasında zarar, TRH-2010 yaşam tablosuyla belirlenen bakiye ömür üzerinden hesaplanır: kazadan bugüne bilinen dönem gerçekleşen ücretlerle iskontosuz, gelecek dönem bilinen son ücret her yıl %10 artırılıp %10 iskonto edilerek (progresif rant). Bulunan tutar maluliyet oranı ve işverenin kusur oranıyla çarpılır; SGK'nın iş kazası sigortasından bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri düşülür. Bu araç aynı yöntemi uygular.

Gerçek ücret esastır — bordro asgari ücretten gösterilse bile fiilen daha yüksek ücret alındığı ispatlanabilir; mahkeme meslek odalarından emsal ücret araştırması yapar. Yargıtay onamalarında "asgari ücretin 2 katı" gibi emsal ücretlerle yapılan hesaplar kabul görmektedir. Araçta gerçek aylık net ücretinizi girebilirsiniz; girilmezse asgari ücret tabanıyla hesaplanır ve bu açıkça belirtilir.

İKİ REJİM AYRIDIR: SGK'nın İŞ KAZASI SİGORTASINDAN bağladığı sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm gelirinin İLK PEŞİN SERMAYE DEĞERİ, Kurum bunu kusurlu işverene rücu edebildiği için tazminattan DÜŞÜLÜR. Buna karşılık ÖLÜM SİGORTASINDAN (uzun vadeli koldan) bağlanan dul/yetim aylıkları rücua tabi olmadığından DÜŞÜLMEZ. Bu ayrımı karıştıran hesaplar tazminatı olduğundan düşük gösterir.

İlk peşin sermaye değeri SGK tarafından hesaplanır ve rücu yazışmalarında/dosyada yer alır; SGK'dan yazıyla talep edilebilir. Araç bu değeri hesaplayamaz — biliyorsanız girersiniz ve tazminattan düşülür; bilmiyorsanız sonuç "mahsup öncesi" olarak işaretlenir ve görüşmede netleştirilir.

İş müfettişi raporu, ceza dosyası ve hukuk davasında alınan iş güvenliği bilirkişi raporlarıyla belirlenir. İşveren; risk değerlendirmesi, eğitim, uygun ekipman ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmemişse kusurlu sayılır. Yüzde yüz işveren kusuru nadir olmakla birlikte ağır ihlallerde %90 ve üzeri oranlar onanmaktadır. Araçta rapor/iddia düzeyindeki oranı girersiniz.

Ölenin desteğinden yoksun kalanlar: eş, çocuklar ve anne-baba. Yerleşik paylaştırmada gelirin tamamı üzerinden ölene 2, eşe 2, diğer destek görenlere 1'er pay verilir; destekten çıkanın payı kalanlara dağılır. SGK'dan ölüm geliri bağlanmış olması, anne-babanın destekten yoksun kalma tazminatı istemesine engel değildir (2018 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı).

Evet. Sigortasız çalıştırma tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; hizmet tespiti davasıyla sigortalılık geçmişe dönük tespit edilebilir ve iş kazası sorumluluğu aynen doğar. Kazançsız görünen işçide hesap asgari ücret tabanıyla yapılır; fiilî ücret tanık ve emsal araştırmasıyla ispatlanabilir.

İşverene karşı tazminat istemleri kural olarak kaza tarihinden itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar. Olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa (ölüm veya yaralanma) uzamış ceza zamanaşımı devreye girebilir. Maluliyetin sonradan artması hâlinde yeni oranın öğrenilmesinden itibaren ayrı değerlendirme yapılır — süre hesabı için mutlaka hukuki destek alın.

Evet. İstirahatli günler için geçici iş göremezlik zararı (SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği mahsup edilerek) istenir. Sağlık kurulu raporunda "başkasının sürekli bakımına muhtaç" tespiti varsa bakıcı gideri de talep edilir; araç bu kalemi yalnız rapor şartıyla hesaplar.

Manevi tazminat tutarı hâkimin takdirindedir; olayın ağırlığı, kusur, tarafların durumu ve paranın satın alma gücü birlikte değerlendirilir. Ölümlü iş kazalarında yakınların her biri için ayrı manevi tazminat takdir edilir. Araç rakam üretmez; davada maddi tazminatla birlikte ayrıca talep edilir.

İşveren iş kazasını 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bildirilmemişse kaza; tanık, kamera kaydı, hastane kayıtları ve SGK'ya başvuruyla tespit ettirilebilir. Bildirim eksikliği işçinin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, aksine işveren aleyhine değerlendirilir.

İşverence sağlanan servis aracıyla işe gidiş-gelişte geçirilen kazalar kanunen iş kazasıdır; görevli olarak işyeri dışına gönderilmede geçen sürelerde de aynı koruma geçerlidir. Bu hâllerde olay hem iş kazası hem trafik kazası niteliği taşıyabilir ve sorumlular birlikte dava edilebilir.

Hayır. Araç, Yargıtay'ın hesap yöntemini beyanlarınıza uygular ve hangi kabullerle hesap yaptığını listeler. Kesin tutar; ücret araştırması, kusur raporu, maluliyet oranı ve SGK peşin sermaye değeri üzerinden yargılamada bilirkişi hesabıyla belirlenir.