Müddetname Nedir?
Müddetname, hükümlünün cezaevine giriş tarihinden başlayarak açık cezaevine geçiş, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ve bihakkın tahliye tarihlerini gösteren resmi infaz belgesidir. Belge, Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesindeki infaz savcılığı tarafından kesinleşmiş mahkeme ilamına dayanılarak hazırlanır ve hükümlüye cezaevinden tebliğ edilir.
Müddetname, hükümlünün cezasını ne zaman, hangi rejimde ve hangi tarihlerde infaz edeceğinin matematiksel özetidir. Bir basamaktaki hata — örneğin 1/2 yerine 2/3 oran uygulanması veya bir aylık mahsubun atlanması — hükümlünün aylar ya da yıllar fazla yatmasına yol açabilir. Bu nedenle her müddetname, kanundaki kurallarla yapılan bir hesapla karşılaştırılıp denetlenmelidir.
Hukuki Dayanak — 5275 Sayılı Kanun
Müddetname hesaplamasının temel kaynağı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'dır. Aşağıdaki maddeler müddetname hesabının çekirdeğini oluşturur:
- 5275 SK m.107 — Koşullu salıverilme: Genel kural 1/2; kasten öldürme, basit cinsel saldırı, cinsel taciz ve 107/2’de sayılan diğer suçlarda 2/3; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda da 2/3 (m.107/4); müebbette 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl. 28.06.2014 ve sonrasında işlenen uyuşturucu ticareti (TCK 188), nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve 104/2-3’te oran 3/4’tür (m.108/9); terör suçlarında da 3/4 (TMK m.17). Çocuk hükümlüde bu suçlarda oran 2/3’tür.
- 5275 SK m.105/A — Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilmeye bir yıl kala açık kurumdan (çocukta eğitimevinden) başlar; 0-6 yaş çocuklu kadın hükümlüde iki, ağır hastalık, engellilik ya da kocamada üç yıl kala (m.105/A/3). 30.03.2020’ye kadar işlenen suçlarda, istisna suçlar dışında, Geçici m.6 bir yılı üç yıla, 0-6 yaş çocuklu kadında ve 70 yaşını bitirmişte iki yılı dört yıla çıkarır; 65 yaşını bitirmiş ağır hastada süre sınırı yoktur; iyi hâlli hükümlü bu uzatmalardan kapalı kurumdayken de yararlanır (Geçici m.6/3). Kasten öldürme, cinsel suçlar, özel hayat, TCK 302-339 ve terör suçları bu uzatmaların dışındadır; bir yılın üç yıla çıkmasında ayrıca TCK 188, 87/2-d, 94-96 ile üstsoy, altsoy, eş, kardeş ya da kendini savunamayacak kişiye karşı kasten yaralama da.
- 5275 SK m.110 — Konutta infaz: Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirmiş kişide toplam üç yıla; 70, 75 ve 80 yaşını bitirmişte sırasıyla dört, beş ve altı yıla kadar hapis cezası konutta çektirilebilir (m.110/2); ağır hastalık ve engellilikte de, ağırlaştırılmış müebbet dışında, istenebilir (m.110/3); doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmiş kadında toplam beş yıla kadar hapis de konutta çektirilebilir (m.110/4). Terör, örgüt ve cinsel suçlar, adli paradan çevrilen hapis, koşullu salıverilmesi geri alınanlar ve denetimli serbestlikten açık kuruma geri gönderilenler m.110/2’nin dışındadır (m.110/9). Yetişkinde yaş koşullu salıverilme oranını değiştirmez.
- 5275 SK m.98-101 — İnfaz hâkimliği: Müddetnameye itiraz, hesap hatasının düzeltilmesi ve infaz işlemlerine ilişkin uyuşmazlıkların çözüm mercii.
- TCK m.58 — Tekerrür: Mükerrirlere uygulanan özel infaz rejimi; KS oranı genel kuraldan daha yüksek.
- TCK m.63 — Mahsup: Hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen sürenin cezadan düşülmesi; ev hapsinde iki gün bir gün sayılır (CMK m.109/6).
- 5275 Geçici m.10/6 (7456; 7571 ile değişik, 25.12.2025): 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda açık kuruma erken ayrılma ve 3 yıl erken denetimli serbestlik; bazı suçlar kapsam dışı.
Müddetnamenin İçeriği — 5 Kritik Tarih
Her müddetnamede aşağıdaki beş kritik tarih yer alır. Bu tarihlerden herhangi biri yanlış hesaplanmışsa hak kaybı doğar:
- Ceza başlangıç tarihi: Kesinleşmiş mahkeme ilamı sonrası infaza geçilen tarih. Tutukluluk varsa bu tarih TCK m.63 mahsubu ile geriye kayar.
- Açık cezaevine ayrılma tarihi: Hükümlünün kapalı cezaevinden açık cezaevine geçeceği tarih. Genel kural koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalması ve kurumda bir ay (on yıl ve üstü cezada cezanın onda biri) geçirilmesidir; bazı suçlarda süre daha kısadır, müebbette beş yıldır, ağırlaştırılmış müebbet açık kuruma ayrılamaz (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6, m.8).
- Denetimli serbestlik başlangıç tarihi: Açık cezaevinden çıkıp denetimli serbestlik koşullarında dışarıda kalacağı tarih. 5275 SK m.105/A.
- Koşullu salıverilme tarihi: Cezanın belirli oranını çektikten sonra koşullu olarak salıverilme tarihi. Oran (1/2, 2/3, 3/4) suç türüne bağlı.
- Bihakkın tahliye tarihi: Cezanın tamamının çekildiği ve infazın tamamen sona erdiği tarih.
Müddetnamede ayrıca uygulanan KS oranı, mahsup süresi, tekerrür durumu ve atıf yapılan kanun maddeleri de açıkça yazılır. Avukat incelemesinde bu kalemlerin teker teker doğrulanması esastır.
Müddetname Örneği Nasıl Okunur?
Müddetname okumanın 5 adımı vardır. Aracımızla her bir adımı doğrulayabilirsiniz:
- Ceza başlangıç tarihini doğrula: Kesinleşmiş mahkeme kararının infaza geçtiği tarih ile tutukluluk mahsubunu (TCK m.63) karşılaştır.
- Koşullu salıverilme oranını kontrol et: Suç türüne göre 1/2, 2/3 veya 3/4 oran uygulanmalıdır. Farklı bir oran varsa, gerekçesini (tekerrür, özel düzenleme) sorgulayın.
- Açık cezaevi geçişini hesapla: koşullu salıverilmeye yedi yıl (bazı suçlarda beş ya da üç yıl) kala ve kurumda bir ay ya da cezanın onda biri geçirildikten sonra (Yönetmelik m.6); 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda Geçici m.10/6 bu tarihi öne çeker.
- Denetimli serbestlik süresini doğrula: genel kural bir yıldır (m.105/A/1); 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda Geçici m.10/6'nın üç yılı eklenir, 30.03.2020'ye kadar işlenenlerde Geçici m.6 süresi de uzatır (istisna suçlar hariç).
- Bihakkın tahliyeyi son kontrol et: bihakkın tahliye, infazın başladığı tarihe cezanın tamamı eklenip mahsup düşülerek bulunur; koşullu salıverilmeden sonraki denetim süresi (m.107/6) süreli cezalarda bu tarihi geçemez.
Hatalı Müddetname — En Sık Görülen 5 Hata
İnfaz savcılıkları yoğun iş yükü altında çok sayıda müddetname düzenler. Müddetnamelerde sık görülen hata kalemleri şunlardır:
- Koşullu salıverilme oranının yanlış uygulanması: Adi suçta 2/3 uygulanması, uyuşturucu kullanmada (TCK 191 — genel suç kategorisinde) 3/4 uygulanması gibi.
- Mahsup süresinin eksik düşülmesi: Gözaltı ve tutukluluk sürelerinin düşülmemesi (TCK m.63), ev hapsinin iki gün bir gün hesabının atlanması (CMK m.109/6) ya da aynı suçtan yurt dışında geçen sürenin unutulması (TCK m.16).
- Tekerrür uygulamasının hatalı kurulması: TCK m.58 uygulanmaması ya da tersine, ikinci defa tekerrür olmadığı hâlde oranı 3/4 olmayan bir suçta 3/4 uygulanması; birinci tekerrürde eklenen sürenin önceki cezayı aşması (5275 m.108/2).
- Geçici m.10/6'nın atlanması: 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda (istisna suçlar hariç) açığa erken ayrılma ve 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkının müddetnameye yansıtılmaması.
- İçtima hatası: Birden fazla cezanın yanlış kanun dönemine göre toplanması ya da her cezaya kendi oranının uygulanmaması (5275 m.99/1); 7571 sonrası Geçici m.10/6 kapsamı bakımından özellikle önemli.
Hatalı müddetname tespit edildiğinde müddetname itiraz dilekçesi örneği sayfamızdan şablon ve adım adım itiraz stratejisini inceleyebilirsiniz. Ayrıca İnfaz Hâkimliği'ne başvuru için infaz hâkimliği başvuru rehberini ve içtima hataları için içtima çözümleme dilekçesini kullanabilirsiniz.
İtiraz Prosedürü
Müddetname hatasının tespit edilmesi durumunda yapılması gerekenler:
- Müddetname tebliğini bekleyin veya talep edin. Hesap hatası için yapılacak başvuru belirli bir süreye bağlı değildir (5275 SK m.98/1-b); hata fark edildiğinde başvurulabilir.
- İnfaz Hâkimliği'ne yazılı itiraz dilekçesi sunun. 5275 SK m.98-101 uyarınca dilekçe cezaevinden ya da doğrudan İnfaz Hâkimliği kalemine teslim edilebilir.
- Hesap hatasını teknik olarak ispatlayın. Dilekçede yanlış uygulanan oran, eksik mahsup veya atlanan indirim açıkça gösterilmeli, ilgili kanun maddelerine atıf yapılmalı.
- İnfaz Hâkimliği inceleme yapar. Talep haklı bulunursa müddetname iptal edilip yeniden hesaplattırılır.
- Ret kararına karşı itiraz: Ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ağır Ceza Mahkemesi'ne itiraz edilebilir (5275 SK m.101/3, 4675 SK m.6, CMK m.268). Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararı kesindir.
Yasal dayanak metinleri: 5275 sayılı CGTİHK · 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · 5271 sayılı CMK
Profesyonel Destek — Avukatla Görüşme
Hesaplama aracı genel kuralları uygular; ancak müddetnamenizdeki somut hatayı tespit etmek, lehe kanun argümanı kurmak ve Yargıtay 1. CD içtihatlarına uygun itiraz yolunu belirlemek avukat incelemesi gerektirir. Müddetnamenizi Av. Mesut İLME ile randevulu görüşmede satır satır gözden geçirebilirsiniz; seçenekler ve ücretler aşağıdadır.
İlgili kaynaklar: infaz hesaplama aracı · 11. Yargı Paketi yorum tablosu · Ceza Hukuku rehberi