İş Kazası Tazminat Hesaplama

İşverene karşı açılan maddi tazminat davasında zarar, TRH-2010 yaşam tablosuyla belirlenen bakiye ömür üzerinden hesaplanır: kazadan bugüne bilinen dönem gerçekleşen ücretlerle iskontosuz, gelecek dönem bilinen son ücret her yıl %10 artırılıp %10 iskonto edilerek (progresif rant). Bulunan tutar maluliyet oranı ve işverene yüklenen sorumluluk oranıyla (kusur + kaçınılmazlık payı) çarpılır; istirahatli günler %100 iş göremezlik olarak ayrı kalemde hesaplanır ve sürekli zarar dönemi bu günlerden sonra başlar; SGK'nın iş kazası sigortasından bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı düşülür. Bu araç aynı yöntemi uygular.

Gerçek ücret esastır — bordro asgari ücretten gösterilse bile fiilen daha yüksek ücret alındığı ispatlanabilir; mahkeme meslek odalarından emsal ücret araştırması yapar. Yargıtay onamalarında "asgari ücretin 2 katı" gibi emsal ücretlerle yapılan hesaplar kabul görmektedir. Araçta gerçek aylık net ücretinizi girebilirsiniz; girilmezse asgari ücret tabanıyla hesaplanır ve bu açıkça belirtilir.

İKİ REJİM AYRIDIR: SGK'nın İŞ KAZASI SİGORTASINDAN bağladığı sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm gelirinin İLK PEŞİN SERMAYE DEĞERİ, Kurum bunu kusurlu işverene rücu edebildiği için tazminattan DÜŞÜLÜR — ancak tamamı değil, yalnız RÜCUYA TABİ KISMI: peşin sermaye değeri işverenin sorumluluk oranıyla çarpılır (%70 kusurda değerin %70'i; kaçınılmazlık payı rücuya tabi sayılmaz). Kusurun tamamı işverendeyse tamamı düşülür (10. HD 2025/12426 E., 2026/4219 K.). Buna karşılık ÖLÜM SİGORTASINDAN (uzun vadeli koldan) bağlanan dul/yetim aylıkları rücua tabi olmadığından DÜŞÜLMEZ. Bu ayrımı karıştıran hesaplar tazminatı olduğundan düşük gösterir.

İlk peşin sermaye değeri SGK tarafından hesaplanır ve rücu yazışmalarında/dosyada yer alır; SGK'dan yazıyla talep edilebilir. Araç bu değeri hesaplayamaz — biliyorsanız girersiniz ve rücuya tabi kısmı tazminattan düşülür; bilmiyorsanız sonuç "mahsup öncesi" olarak işaretlenir ve görüşmede netleştirilir.

İş müfettişi raporu, ceza dosyası ve hukuk davasında alınan iş güvenliği bilirkişi raporlarıyla belirlenir. İşveren; risk değerlendirmesi, eğitim, uygun ekipman ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmemişse kusurlu sayılır. Yüzde yüz işveren kusuru nadir olmakla birlikte ağır ihlallerde %90 ve üzeri oranlar onanmaktadır. Araçta üç yol vardır: raporda yalnız işveren kusuru yazıyorsa tek oran; bilirkişi dağılımı elinizdeyse işçi, üçüncü kişi, kaçınılmazlık ve bünyesel faktör payları ayrı ayrı; rapor henüz yoksa işveren sorumluluğu %100, %80 ve %60 varsayımlarıyla üç sonuç yan yana (varsayım etiketli) gösterilir.

Kaçınılmazlık, kazanın kimseye yüklenemeyen — tüm önlemler alınsa da önlenemeyecek — payıdır. Yerleşik uygulamada bu payın %60'ı işverene, %40'ı işçiye bırakılır; hakkaniyet gereği mahkeme farklı paylaştırabilir (HGK 2015/983 E., 2019/252 K.). İşçinin kendi sağlık durumundan kaynaklanan bünyesel faktör ise kaçınılmazlık değildir ve hiçbir tarafa yüklenmez (10. HD 2025/19104 E., 2026/5111 K.). Araçta dağılım modunda kaçınılmazlık payını ve işverene yüklenen kısmını (varsayılan %60) girersiniz; bu kısım tazminata girer, SGK mahsubunda rücuya tabi sayılmaz.

Evet. Aynı zarardan birlikte sorumlu olanlar müteselsilen sorumludur (TBK m.61); işveren yalnız kendi kusuru oranında sorumlu olduğunu ileri süremez, ödediği fazla kısım için üçüncü kişiye rücu eder (10. HD 2025/13862 E., 2026/3870 K.). Araçta üçüncü kişi payı girildiğinde bu pay varsayılan olarak işverene eklenir; yalnız işverenin kendi payını görmek isterseniz anahtarı kapatabilirsiniz.

Tazminat borcunu ödeme (ifa) amacıyla yapılan ödemeler düşülür; 7589 sayılı Kanun'la TBK m.55'e eklenen fıkra uyarınca tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Araç bunu uygular: ödemeyi ödeme tarihindeki zarara oranlar ve bugünkü zarardan aynı oranda düşer. Hatır ve yardım amacıyla yapılan ödemeler ise düşülmez (10. HD 2023/14080 E., 2024/12248 K.); araçta "hatır/yardım" işaretlerseniz tutar gösterilir ama mahsup edilmez.

Ölenin desteğinden yoksun kalanlar: eş, çocuklar ve anne-baba. Yerleşik paylaştırmada gelirin tamamı üzerinden ölene 2, eşe 2, diğer destek görenlere 1'er pay verilir; destekten çıkanın payı kalanlara dağılır. SGK'dan ölüm geliri bağlanmış olması, anne-babanın destekten yoksun kalma tazminatı istemesine engel değildir (2018 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı).

Evet. Sigortasız çalıştırma tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; hizmet tespiti davasıyla sigortalılık geçmişe dönük tespit edilebilir ve iş kazası sorumluluğu aynen doğar. Kazançsız görünen işçide hesap asgari ücret tabanıyla yapılır; fiilî ücret tanık ve emsal araştırmasıyla ispatlanabilir.

İşverene karşı tazminat istemleri kural olarak olay tarihinden itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.146). Olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa TBK m.72 uyarınca uzamış ceza zamanaşımı uygulanır: yaralanmada 8 yıl, ölümde 15 yıl (TCK m.66). Meslek hastalığında süre maluliyetin tespit edildiği rapor tarihinden başlar. Dava açılması, ceza davası, ödeme ve ikrar gibi durma/kesilme sebepleri bu takvimde yer almaz; maluliyetin sonradan artması hâlinde yeni oran için ayrı değerlendirme yapılır. Araç, girdiğiniz tarihlerle bir zamanaşımı takvim kartı gösterir — süre hesabı için mutlaka hukuki destek alın.

Evet. İstirahatli günlerde işçi %100 iş göremez sayılır ve bu günlerin zararı ayrı kalemde hesaplanır; sürekli iş göremezlik zararı istirahat döneminin bitiminden başlatılır, aynı gün iki kez sayılmaz (10. HD 2025/13862 E., 2026/3870 K.). SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinin rücuya tabi kısmı — araçta "SGK geçici iş göremezlik ödeneği" alanına girerseniz — bu kalemden düşülür. Sağlık kurulu raporunda "başkasının sürekli bakımına muhtaç" tespiti varsa bakıcı gideri de talep edilir; araç bu kalemi yalnız rapor şartıyla hesaplar.

Meslek hastalığında zarar ve faiz, maluliyetin tespit edildiği sağlık kurulu raporu tarihinden başlar (10. HD 2025/14089 E., 2026/6373 K.). Araçta olay türü olarak "meslek hastalığı" seçildiğinde tarih alanı maluliyet tespit (rapor) tarihi olur; yaş, zarar dönemleri ve zamanaşımı takvimi bu tarihten okunur. Yöntemin kalanı — TRH-2010, progresif rant, sorumluluk oranı ve SGK mahsubu — aynıdır.

Evet, araç 2011 ve sonrası kazaları kapsar; asgari ücret tablosu 2011-2015 dönemlerini brüt ve AGİ'siz net değerleriyle içerir. Uzamış ceza zamanaşımı (yaralanmada 8, ölümde 15 yıl) nedeniyle eski tarihli kazalar hâlâ dava konusu olabilir. 2011 öncesi kazalar için hesap görüşmede yapılır.

Sağlık kurulu raporunda birden fazla arıza oranı varsa bunlar toplanmaz; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.24'teki Balthazard formülüyle birleştirilir: oranlar büyükten küçüğe sıralanır ve her sonraki oran kalan sağlam kısma uygulanır (%40 + %20 → %40 + %60×%20 = %52). Araçtaki yardımcı bu birleştirmeyi yapıp sonucu maluliyet alanına yazar; oran ondalıklı girilebilir (örneğin %62,20).

Manevi tazminat tutarı hâkimin takdirindedir; olayın ağırlığı, kusur, tarafların durumu ve paranın satın alma gücü birlikte değerlendirilir. Ölümlü iş kazalarında yakınların her biri için ayrı manevi tazminat takdir edilir. Araç rakam üretmez; davada maddi tazminatla birlikte ayrıca talep edilir.

İşveren iş kazasını 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bildirilmemişse kaza; tanık, kamera kaydı, hastane kayıtları ve SGK'ya başvuruyla tespit ettirilebilir. Bildirim eksikliği işçinin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, aksine işveren aleyhine değerlendirilir.

İşverence sağlanan servis aracıyla işe gidiş-gelişte geçirilen kazalar kanunen iş kazasıdır; görevli olarak işyeri dışına gönderilmede geçen sürelerde de aynı koruma geçerlidir. Bu hâllerde olay hem iş kazası hem trafik kazası niteliği taşıyabilir ve sorumlular birlikte dava edilebilir.

Hayır. Araç, Yargıtay'ın hesap yöntemini beyanlarınıza uygular ve hangi kabullerle hesap yaptığını listeler. Kesin tutar; ücret araştırması, kusur raporu, maluliyet oranı ve SGK peşin sermaye değeri üzerinden yargılamada bilirkişi hesabıyla belirlenir.