Yalova'da Tazminat Davaları
Tazminat sorumluluğunun genel çerçevesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Sorumluluk; haksız fiil, sözleşmeye aykırılık (TBK m.112) veya kusursuz sorumluluk hâllerinden (adam çalıştıranın sorumluluğu m.66, yapı malikinin sorumluluğu m.69, tehlike sorumluluğu m.71) doğabilir.
Bedensel zarara uğrayan kişi; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararları isteyebilir (TBK m.54). Ölüm hâlinde ise cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma zararları gündeme gelir (TBK m.53).
Yalova'da tazminat uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü çalışma hayatından kaynaklanır: Altınova tersaneler bölgesi, sanayi tesisleri ve yoğun inşaat faaliyeti, iş kazası ve meslek hastalığı temelli dosyaları beraberinde getirmektedir. Bunun yanında sağlık uygulamalarından doğan malpraktis talepleri ve genel haksız fiil kaynaklı bedensel zarar davaları da bu alanın kapsamındadır.
İş Kazası Tazminat Süreci
İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır (5510 sayılı Kanun m.13). İşveren, kazayı kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür (6331 sayılı Kanun m.14).
- Bildirim ve Tespit: Kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK'ya üç iş günü içinde bildirim; gerekirse iş kazasının tespiti davası
- SGK Yardımları: Geçici iş göremezlik ödeneği; kalıcı kayıp yüzde 10 ve üzerindeyse sürekli iş göremezlik geliri
- Kusur İncelemesi: İş güvenliği uzmanı bilirkişilerce işveren-işçi-üçüncü kişi kusur paylaşımı
- Aktüeryal Hesap: SGK gelirlerinin peşin sermaye değeri düşülerek karşılanmayan zararın belirlenmesi
- Dava ve Tahsil: Maddi ve manevi tazminat davası; kesinleşme sonrası icra takibi
Ceza soruşturması (taksirle yaralama veya öldürme) tazminat davasıyla paralel yürür; ceza dosyasındaki kusur raporları hukuk davasında delil olarak değerlendirilir. İş kazası bildirimi, hakların korunması ve sürecin sağlıklı ilerlemesi için ilk kritik adımdır. Sürecin bütününe ilişkin ayrıntılı rehberimiz için İş Kazası sayfamıza göz atabilirsiniz.
Tazminat Hesabının Unsurları
Bedensel zarar tazminatı, mahkemece atanan aktüer bilirkişi tarafından aktüeryal hesap yöntemiyle belirlenir. Hesabın temel unsurları:
- Yaş ve Bakiye Ömür: Zarar görenin yaşı ve güncel yaşam tablolarına göre muhtemel ömrü
- Net Ücret: Gerçek gelir esas alınır; kayıt dışı çalışmada emsal ücret araştırması yapılır
- Maluliyet Oranı: Meslekte kazanma gücü kaybı oranı (sağlık kurulu raporlarıyla)
- Kusur Oranları: İşveren, işçi ve üçüncü kişiler arasındaki kusur paylaşımı
- SGK Mahsubu: Kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin zarardan düşülmesi
Bu unsurların her biri sonucu ciddi biçimde değiştirir; aynı yaralanma iki ayrı dosyada çok farklı tazminat rakamlarına ulaşabilir. Bu nedenle dava öncesinde kesin bir rakam taahhüt edilmesi mümkün değildir — sağlıklı olan, unsurların dosya özelinde değerlendirilmesidir. İş ilişkisinden doğan kıdem ve ihbar gibi işçilik alacakları ise iş kazası tazminatından ayrı kalemlerdir; bu alacaklar için Kıdem Tazminatı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Manevi Tazminat (TBK m.56)
TBK m.56 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Yargıtay uygulamasında manevi tazminat miktarı belirlenirken; olayın oluş şekli, tarafların kusur oranları, zararın ağırlığı ve süreklilik derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile paranın alım gücü birlikte değerlendirilir. Tazminatın bir zenginleşme aracına dönüşmemesi, ancak zarar görende tatmin duygusu doğuracak ve olayın ağırlığıyla orantılı olacak düzeyde belirlenmesi ilkesi yerleşiktir. Talebin dava dilekçesinde doğru konumlandırılması önemlidir; manevi tazminat kısmi davaya ve ıslahla artırıma elverişli değildir, bölünmezlik ilkesi geçerlidir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümlü olaylarda, ölenin yaşarken düzenli ve fiilî olarak destek verdiği kişiler, bu desteğin ortadan kalkmasından doğan zararlarının giderilmesini isteyebilir (TBK m.53/3). Destek kavramı mirasçılıktan bağımsızdır: eş ve çocuklar için destek ilişkisi karine kabul edilirken; anne-baba, kardeşler ve nişanlı gibi kişiler fiilî destek olgusunu ispatlayarak talepte bulunabilir.
Hesapta ölenin net geliri, hak sahiplerine ayıracağı varsayılan destek payları, hak sahiplerinin yaşları ve muhtemel destek süreleri esas alınır; sağ kalan eş yönünden yeniden evlenme olasılığı gibi teknik indirimler uygulanabilir. Destekten yoksun kalma tazminatının yanında cenaze giderleri ve ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücü kaybı zararları da talep edilebilir. Hak sahipliği ve pay dağılımı dosyaya göre değiştiğinden, taleplerin baştan doğru kurgulanması yargılama süresini kısaltır.
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis)
Malpraktis; tanı, tedavi, ameliyat veya bakım sürecinde tıbbi standarda aykırı uygulama nedeniyle hastanın zarar görmesidir. Hukuki değerlendirmenin merkezinde komplikasyon-hata ayrımı yer alır: tıbbi standarda uygun müdahaleye rağmen gerçekleşen ve öngörülüp önlenemeyen sonuçlar (izin verilen risk) sorumluluk doğurmazken; özensiz uygulama, yanlış tanı, takip eksikliği veya organizasyon kusuru tazminat sorumluluğuna yol açar. Hastanın aydınlatılmış onamının alınmış olması da başlı başına bir denetim konusudur.
Başvuru yolu hizmetin alındığı kuruma göre değişir: kamu hastanelerindeki uygulamalar için idareye yazılı başvuru yapılır ve tam yargı davası idare mahkemesinde açılır; özel hastane ve hekimlere karşı talepler tüketici mahkemesinde görülür. Her iki yolda da üniversite ve Adli Tıp Kurumu raporları belirleyicidir; raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve dosyanın tıbbi belgelerle eksiksiz kurulması sürecin en teknik aşamasıdır.
Dava Süreci ve Görevli Mahkeme
Görevli mahkeme, tazminatın kaynağına göre belirlenir: iş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları iş mahkemesinde (iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla) görülür. Genel haksız fiil kaynaklı bedensel zarar davaları asliye hukuk mahkemesinde; kamu sağlık kuruluşlarına karşı tam yargı davaları idare mahkemesinde açılır. 7036 sayılı Kanun m.3 uyarınca iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları dava şartı arabuluculuk kapsamı dışındadır; doğrudan dava açılabilir.
Yargılamada tipik akış; delillerin toplanması, kusur bilirkişisi incelemesi, maluliyet oranının kesinleşmesi ve aktüeryal hesap raporudur. Belirsiz alacak davası veya ıslah stratejisi, faiz başlangıcı (iş kazasında olay tarihi) ve zamanaşımı yönetimiyle birlikte dosyanın ekonomik sonucunu doğrudan etkiler. İLME HUKUK BÜROSU; kusur ve aktüerya raporlarının teknik denetiminde mühendislik kökeninin sağladığı sistematik yaklaşımla, Yalova ve çevresinde 20+ yıllık tecrübeyle tazminat dosyalarını yürütmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Yalova'da iş kazası geçirdim, işveren SGK'ya bildirmek zorunda mı?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14 ve 5510 sayılı Kanun m.13 uyarınca işveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür; kolluk kuvvetlerine ise derhâl bildirim yapılır. Bildirim yükümlülüğünün ihlali idari para cezasına bağlanmıştır ve bildirim yapılmayan dönemde Kurumca yapılan ödemeler işverene rücu edilebilir. İşveren bildirim yapmıyorsa, sigortalının veya hak sahiplerinin SGK'ya başvurarak olayın iş kazası olarak tespitini istemesi mümkündür; gerektiğinde iş kazasının tespiti davası açılır.
İş kazasından sonra SGK süreci nasıl işler?
Bildirimin ardından SGK olayın iş kazası niteliğini inceler; gerekli görülürse müfettiş veya denetmen incelemesi yapılır. Tedavi süresince geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Meslekte kazanma gücü kaybı oranı Kurum sağlık kurulunca tespit edilir; kalıcı kayıp yüzde 10 ve üzerindeyse sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanır. SGK'nın sağladığı bu yardımlar zararın tamamını karşılamaz; karşılanmayan kısım için işverene ve kusurlu üçüncü kişilere karşı tazminat davası açılabilir.
İşverenin kusuru nasıl belirlenir?
İş kazası tazminat davalarında mahkeme, iş güvenliği uzmanı bilirkişilerden kusur raporu alır. Raporda işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alıp almadığı (risk değerlendirmesi, eğitim, kişisel koruyucu donanım teslimi, gözetim yükümlülüğü), işçinin kendi kusuru ve varsa üçüncü kişilerin kusuru oran olarak paylaştırılır. Ceza soruşturmasındaki kusur raporları da hukuk davasında delil olarak değerlendirilir. Kusur oranı tazminat miktarını doğrudan etkileyen en kritik unsurlardan biridir; rapora süresinde itiraz edilmesi ve gerekirse yeni bilirkişi heyeti istenmesi önem taşır.
Tazminat miktarı nasıl hesaplanır?
Bedensel zarar tazminatı aktüeryal hesap yöntemiyle belirlenir. Hesapta zarar görenin yaşı ve bakiye ömrü, net ücreti, maluliyet (meslekte kazanma gücü kaybı) oranı, kusur oranları ve SGK tarafından bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri dikkate alınır; Kurum ödemeleri hesaplanan zarardan düşülür. Sonuç; yaş, ücret ve maluliyet oranına göre dosyadan dosyaya büyük farklılık gösterir, bu nedenle önceden kesin bir rakam söylenmesi mümkün değildir. Hesap mahkemece atanan aktüer bilirkişi tarafından yapılır; raporun teknik denetimi dava stratejisinin merkezindedir.
Manevi tazminata hangi kriterlerle karar verilir?
TBK m.56 uyarınca hâkim, bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat verilebilir. Yargıtay uygulamasında miktar belirlenirken olayın oluş şekli, kusur oranları, zararın ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile paranın alım gücü birlikte değerlendirilir. Manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması, ancak tatmin işlevini yerine getirecek düzeyde olması gerekir.
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?
TBK m.53 uyarınca ölüm hâlinde, ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler bu zararlarının giderilmesini isteyebilir. Eş ve çocuklar için destek ilişkisi karine olarak kabul edilir; anne-baba, kardeşler ve nişanlı gibi kişiler ise fiilî ve düzenli destek olgusunu ispatlayarak talepte bulunabilir. Hesapta ölenin geliri, destek payları, hak sahiplerinin yaşları ve muhtemel destek süreleri dikkate alınır. Ayrıca cenaze giderleri ile ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı zararları da talep edilebilir.
Tazminat davasında zamanaşımı süresi ne kadar?
Haksız fiile dayanan tazminat talepleri TBK m.72 uyarınca, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre uygulanır. İş kazasında işverene karşı açılan tazminat davaları ise iş sözleşmesine aykırılık temeline dayandığından Yargıtay uygulamasında TBK m.146 uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir. Maluliyet oranının sonradan artması hâlinde süreler yeni durum için ayrıca değerlendirilir.
Malpraktis (doktor hatası) için nereye başvurulur?
Başvuru yolu, sağlık hizmetinin kamu veya özel sektörde alınmasına göre değişir. Kamu hastanelerindeki uygulamalar için idareye yazılı başvuru yapılır ve tam yargı davası idare mahkemesinde açılır; husumet kural olarak hekime değil idareye yöneltilir. Özel hastane ve hekimlere karşı talepler ise tüketici mahkemesinde (bulunmayan yerlerde tüketici mahkemesi sıfatıyla görevli asliye hukuk mahkemesinde) görülür. Her iki yolda da tanı-tedavi sürecinin tıbbi standarda uygunluğu, komplikasyon-hata ayrımı ve aydınlatılmış onamın varlığı bilirkişi raporlarıyla incelenir.
Tazminat davasında hangi deliller önemli?
İş kazalarında kaza tespit tutanağı, iş güvenliği eğitim ve koruyucu donanım teslim kayıtları, risk değerlendirme belgeleri, kamera kayıtları ve tanık beyanları; malpraktiste hasta dosyası, epikriz, ameliyat notları ve onam formları; tüm bedensel zararlarda sağlık kurulu raporları ve tedavi evrakı belirleyicidir. Delillerin olay tarihine yakın dönemde toplanması önemlidir; kamera kayıtları kısa sürede silinebilir, tanıkların hatırlama gücü zayıflar. Dava öncesinde delil tespiti (HMK m.400) yoluna başvurmak da mümkündür.
Tazminat davası ne kadar sürer?
Süre; dava türüne, bilirkişi aşamalarının sayısına ve mahkeme yoğunluğuna göre değişir. Bedensel zarar davalarında kusur ve aktüerya olmak üzere genellikle en az iki ayrı bilirkişi incelemesi yapıldığından ilk derece yargılaması çoğu dosyada 1,5-2 yılı bulabilir; istinaf ve temyiz aşamaları bu süreye eklenir. Maluliyet oranının kesinleşmesi beklenen dosyalarda süre uzayabilir. Bu nedenle faiz başlangıcının doğru belirlenmesi (iş kazasında olay tarihi) ve belirsiz alacak ya da ıslah stratejisinin doğru kurulması ekonomik sonucu doğrudan etkiler.
Yalova'da tazminat avukatı ücretleri ne kadar?
Tazminat dosyalarında avukatlık ücretleri, Türkiye Barolar Birliği'nin yayınladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) alt sınırının altına inilemez. Ücretlendirme; dosyanın türüne (iş kazası, malpraktis, destekten yoksun kalma vs.), talebin niteliğine, davacı/davalı konumuna ve istinaf-temyiz süreçlerine göre belirlenir. Tazminat davalarında dava değeri üzerinden nispi vekâlet ücreti kararlaştırılması yaygındır. Somut ücret bilgisi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Yalova dışındaki ilçelerden hizmet alabilir miyim?
Evet. Büromuz Yalova merkezle birlikte Çınarcık, Altınova, Çiftlikköy, Termal ve Armutlu ilçelerinden gelen tazminat dosyalarını takip etmektedir. Özellikle Altınova tersaneler bölgesi ve sanayi istihdamı kaynaklı iş kazası dosyalarında keşif ve bilirkişi incelemeleri yerinde izlenir. Şehir dışında ikamet eden müvekkiller için dosya görüşmeleri online danışmanlık altyapımız üzerinden de yapılabilmektedir.
