Yalova İcra Avukatı: İcra Takibi, Haciz ve Alacak Tahsili

İcra takibi, alacaklının veya vekilinin takip talebini (İİK m.58) yetkili icra dairesine sunmasıyla başlar. Talepte alacaklı ve borçlu bilgileri, alacak tutarı ve seçilen takip yolu belirtilir; harç ve masraflar yatırılır. Yalova İcra Dairesi'nde fiziken veya avukat aracılığıyla UYAP üzerinden elektronik takip açılışı mümkündür. Takip açıldıktan sonra icra dairesi borçluya ödeme emri (ilamsız takipte İİK m.60) gönderir; itiraz ve ödeme süreleri tebliğ ile işlemeye başlar. Takip yolunun (genel haciz, kambiyo, ilamlı) doğru seçilmesi, sürecin hızı ve geçerliliği bakımından belirleyicidir.

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; alacaklı ancak itirazın iptali veya kaldırılması yoluyla takibe devam edebilir. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz süresi 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır; bu itiraz satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Sürenin kaçırılması takibin kesinleşmesine yol açtığından tebligat tarihinin doğru tespiti kritik önemdedir.

İtirazın iptali davası (İİK m.67) genel mahkemede açılır; itirazın tebliğinden itibaren 1 yıllık süreye tabidir ve alacak her türlü delille ispat edilebilir. İtirazın kaldırılması (İİK m.68 vd.) ise icra mahkemesinden 6 ay içinde istenir; yalnızca imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilmiş senet ya da resmî nitelikte belge gibi güçlü belgelere dayanılabilir ve inceleme dar kapsamlıdır. Elinde güçlü belge bulunan alacaklı için kaldırılma yolu daha hızlı sonuç verir; belge yoksa veya zayıfsa itirazın iptali davası tercih edilir. Hangi yolun seçileceği dosyadaki delil durumuna göre belirlenir.

İtirazın iptali davasında itirazında haksız çıkan borçlu, alacaklının talebi üzerine alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir (İİK m.67/2). Buna karşılık takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı aleyhine de borçlu lehine aynı oranda tazminata hükmedilebilir. Tazminat kural olarak likit (belirli veya hesaplanabilir) alacaklarda gündeme gelir; alacağın varlığı yargılamayı gerektiriyorsa talep reddedilebilir. Bu iki yönlü yaptırım, hem dayanaksız itirazları hem de dayanaksız takipleri caydırmayı amaçlar.

Borçlunun maaş ve ücret alacağı kısmen haczedilebilir; haczedilecek miktar, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım dikkate alınarak belirlenir ve maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Uygulamadaki kural, net maaşın 1/4'ünün haczedilmesidir. Birden fazla haciz varsa sıraya konur; önceki haciz kesintisi tamamlanmadan sonraki başlamaz. Nafaka alacaklarında ise bu sınır uygulanmaz; cari (aylık işleyen) nafaka maaştan öncelikli olarak kesilir. İşveren, haciz müzekkeresine rağmen kesinti yapmazsa kesilmeyen tutardan sorumlu tutulabilir (İİK m.355-356).

Kural olarak hayır. 5510 sayılı Kanun m.93 uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelir ve aylıklar haczedilemez. Bu kuralın iki önemli istisnası vardır: nafaka borçları ile SGK'nın kendi prim ve alacaklarına ilişkin takipler. Ayrıca borçlu, takip kesinleştikten sonra icra dairesinde açıkça muvafakat ederse emekli aylığına haciz konulabilir; takipten önce verilen muvafakat geçersizdir. Bu istisnalar dışında emekli aylığına konulan hacizlere karşı şikâyet yoluna başvurulabilir.

2012 yılında 6352 sayılı Kanun ile değişen İİK m.82 uyarınca, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu olan ev eşyası haczedilemez. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası niteliğindeki şeyler bu korumanın dışındadır. Aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması hâlinde ise bunlardan biri haczedilebilir. Bu düzenleme sonrasında uygulamada olağan ev eşyası haczi büyük ölçüde son bulmuştur. Haczedilmezlik kuralına aykırı işlemler, icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür.

Takip düşmez. Ödeme emri bilinen adrese tebliğ edilemezse, borçlunun adres kayıt sistemindeki (MERNİS) yerleşim yeri adresi esas alınır ve Tebligat Kanunu m.21/2 uyarınca bu adrese usulüne uygun tebligat yapılabilir. Bu yolla yapılan tebligat, muhatap adreste bulunmasa dahi geçerli sayılabilir. Borçlunun malvarlığı araştırması da (banka, araç, tapu, SGK kayıtları) UYAP üzerinden sürdürülür. Usulsüz tebligat iddiası borçlu tarafından şikâyet yoluyla ileri sürülebilir; bu nedenle tebligat zincirinin doğru kurulması her iki taraf için de önemlidir.

Çek ve bono, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip edilir (İİK m.167 vd.). Bu yolda borçluya ödeme için 10 gün süre verilir; itiraz süresi 5 gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. En önemli fark, kambiyo takibinde itirazın satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmamasıdır; genel haciz yolunda ise 7 gün içinde icra dairesine yapılan itiraz takibi durdurur. Kambiyo yolunun kullanılabilmesi için senedin kambiyo vasfını taşıması (zorunlu unsurların tam olması) gerekir; aksi hâlde takibin iptali gündeme gelir. Karşılıksız çekin ayrıca cezai boyutu bulunur.

Kesin bir süre taahhüdü verilmesi mümkün değildir; süre dosyanın seyrine ve borçlunun malvarlığına bağlıdır. İtiraz edilmeden kesinleşen takiplerde haciz aşamasına haftalar mertebesinde geçilebilir; borçlunun maaşı veya banka hesabı gibi hazır değerleri varsa tahsilat görece hızlı ilerler. İtiraz edilen dosyalarda itirazın iptali veya kaldırılması süreci devreye girdiğinden süreç aylar, yargılamalı işlerde yılı aşan mertebelere uzayabilir. Satış (paraya çevirme) gereken hacizlerde kıymet takdiri ve ihale süreçleri ayrıca zaman alır. Doğru takip yolu seçimi ve etkin dosya takibi, süreyi kısaltan başlıca etkenlerdir.

İcra dosyalarında avukatlık ücretleri, Türkiye Barolar Birliği'nin yayınladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) alt sınırının altına inilemez. Ücretlendirme; takip türüne (ilamsız, ilamlı, kambiyo), alacağın miktarına, itirazın iptali veya kaldırılması gibi dava aşamalarının gerekip gerekmediğine ve dosyanın iş yüküne göre belirlenir. İcra takiplerinde tahsil edilen tutar üzerinden nispi vekâlet ücreti hesaplanabilir. Somut ücret bilgisi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

Evet. Çınarcık, Altınova, Çiftlikköy, Termal ve Armutlu dahil tüm Yalova ilçelerinden müvekkillerimizin icra ve iflas dosyaları, Yalova icra dairelerinde ve UYAP üzerinden takip edilmektedir. Dosyanız başka bir ildeki icra dairesinde ise elektronik takip imkânı sayesinde birçok işlem Yalova'dan yürütülebilir. İlk görüşme ofisimizde yüz yüze yapılabileceği gibi online danışmanlık randevusu ile de gerçekleştirilebilir.