İlme Hukuk Logo
İLMEHUKUK BÜROSU
İLME HUKUK BÜROSU
Hemen AraRandevu Al
Sabah ışığının vurduğu, eşyasız bir salonun parke zemini

Hacizli Evi Satın Alan Kişi Haczin Düştüğünü İleri Sürebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: tarifeden önce istenen satışta eksik avans 8 Mart 2023'e kadar tamamlanmadıysa haciz kalkar, yeni malik şikâyetle kaldırtabilir.

Mahkeme
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Esas/Karar
2025/708 2025/755
Karar tarihi
26.11.2025
Resmî kaynak
Yargıtay Karar Arama
Av. Mesut İLME — Yalova Barosu

Av. Mesut İLME

Yalova Barosu, sicil 287

Yayın
29 Ekim 2026
7 dk
okuma

Özet

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 26 Kasım 2025 tarihli kararında tapuda haciz şerhi bulunan taşınmazları satın alan üçüncü kişilerin haczin kaldırılması şikâyetini inceledi. Niğde'deki iki parsele 2014'te haciz konulmuş, alacaklı 2015'te satış isteyip 500 TL avans yatırmış, parseller 2023'te hacizle yükümlü olarak satılmıştı. Bölge adliye mahkemesi, haciz elektronik satışa geçişten önce konulduğu için eski hükümlerin uygulanacağını ve az da olsa avans yatırılan satış talebinin haczi koruduğunu kabul ederek direndi. Genel Kurul bu görüşe katılmadı. İİK geçici m. 18/3 uyarınca Satış Giderleri Tarifesi'nden önce satış istenmiş ama giderin tamamı yatırılmamışsa eksik tutarın Tarife'nin yürürlüğünden itibaren bir yıl içinde, yani 8 Mart 2023'e kadar tamamlanması gerektiğini, bu sürenin kesin olduğunu ve icra müdürlüğünün ayrıca süre vermesine ya da muhtıra çıkarmasına bağlı olmadığını belirtti. Süresinde tamamlanmayan satış talebi vaki olmamış sayıldığından haciz kalkmıştır. Karar, hacizli taşınmazı satın alan yeni malikler lehine, satış talebini bekleten alacaklı aleyhine niteliktedir. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oyda Tarife'nin eski hacizler için tutar göstermediği, bu nedenle icra müdürlüğünün alacaklıya eksik avans için süre vermesi gerektiği savunulmuştur.

İnceleme

Hacizli tapuyu alan yeni malik eski haczin kalkmasını isteyebildi

Tapuda haciz şerhi bulunan bir taşınmazı satın alan kişi, borçlunun borcundan doğan haczi taşınmazla birlikte devralır; devir tapuda hacizle yükümlü olarak yapılır. Uygulamada asıl soru bundan sonra ortaya çıkar: alacaklı yıllarca satış için gerekeni yapmamışsa, yeni malikin kaldırılmasını istediği haciz hâlâ ayakta mıdır ve haczin düşüp düşmediği hangi ölçüyle belirlenir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26 Kasım 2025 tarihli kararı (E. 2025/708, K. 2025/755) bu soruyu hacizli taşınmazı satın alan üçüncü kişiler lehine cevaplamıştır.

Kararın yol gösterici yanı, 7343 sayılı Kanun'la getirilen geçiş hükmünü somut bir takvime bağlamasıdır. Karar, Satış Giderleri Tarifesi'nden önce satış istenmiş ama giderin tamamı yatırılmamış dosyalarda eksik tutarın 8 Mart 2023'e kadar tamamlanmasını zorunlu saymış ve bu sürenin icra müdürlüğünün muhtırasına bağlı olmadığını vurgulamıştır. Böylece 8 Mart 2022'den önce düşük avansla satış talebi yapılmış çok sayıda haciz için aynı soru tek ölçüte bağlanmıştır. Aynı çizginin Kasım 2025'te verilen iki Genel Kurul kararında daha benimsendiği de kararda belirtilmiştir.

Niğde'deki iki parsel yıllar önce işlenmiş haciz şerhleriyle el değiştirdi

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu adına kayıtlı, Niğde Merkez ilçesine bağlı bir köydeki iki parselin tapu kaydına 2008, 2014 ve 2021 yıllarında haciz şerhleri işlenmiştir. Alacaklı vekili 22 Ağustos 2014 tarihli haciz için 3 Ağustos 2015'te satış talep etmiş ve 500 TL satış avansı yatırmıştır. Niğde'de elektronik satış uygulamasına 2 Ocak 2023'te geçilmiş, iki parsel 31 Temmuz 2023'te hacizle yükümlü olarak iki ayrı alıcıya satılmıştır.

Yeni malikler icra müdürlüğünden hacizlerin kaldırılmasını istemiş, müdürlük 6 Haziran 2024 tarihli işlemle talebi reddetmiştir. İcra mahkemesi şikâyeti reddetmiş; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi ise 2021 tarihli haczin kalktığını kabul edip kaldırmış, 2014 tarihli haczin kaldırılması talebini reddetmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuş, bölge adliye mahkemesi (BAM) önceki kararında direnmiş ve dosya direnme yoluyla Genel Kurul'a gelmiştir.

BAM'ın direnme gerekçesi, hacizlerin elektronik satışa geçişten önce konulduğu, bu nedenle değişiklik öncesi hükümlerin uygulanacağı ve az da olsa avans yatırılmış satış talebinin usule uygun sayılacağı yönündeydi. Bu görüşe göre eksik avans için icra müdürlüğünün alacaklıdan on beş gün içinde depo etmesini istemesi, avans bu süre içinde yatırılmazsa haczin kalkması gerekiyordu.

Tarifeden önce istenen satışta eksik gider bir yıl içinde tamamlanmalıydı

Genel Kurul önce iki ayrı soruyu birbirinden ayırmıştır: Tarife'nin hangi hacizlere uygulanacağı ve Tarife'den önce yapılmış satış talebinin akıbeti. İcra ve İflas Kanunu (İİK) geçici m. 18/2 uyarınca, taşınmazın bulunduğu yerde elektronik satış uygulamasına geçilen tarihten (somut dosyada 2 Ocak 2023) önce haczedilen mallar için Tarife hükümleri ve giderlerin peşin yatırılması zorunluluğu uygulanmaz. Buna karşılık İİK geçici m. 18/3, Tarife'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış istenmiş ve giderlerin tamamı yatırılmamış hâller için ayrı bir kural koymuştur: Tarife'de belirlenen giderler bir yıl içinde yatırılmalı, yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Tarife 8 Mart 2022'de yürürlüğe girdiği için bu bir yıllık süre 8 Mart 2023'te dolmuştur. Karara göre bu süre kanun koyucu tarafından belirlenmiş kesin nitelikte bir süredir; giderlerin tamamlanması için alacaklıya süre verileceğine ya da muhtıra çıkarılacağına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bu yorum doktrine de dayandırılmış, kararda 7343 sayılı Kanun'la yapılan değişikliklerin zaman bakımından uygulanmasını inceleyen bir çalışmaya atıf yapılmıştır.

Somut dosyada 2015'te yatırılan 500 TL Tarife'deki tutarın altında kalmış ve eksik kısım 8 Mart 2023'e kadar tamamlanmamıştır. Bu durumda 2015 tarihli satış talebi vaki olmamış sayılır; İİK m. 110 uyarınca kanuni süre içinde satışı istenmeyen malın üzerindeki haciz kalkar. Görüşmelerde direnme kararının onanması gerektiğini savunan görüş ile Tarife eski hacizler için tutar göstermediğinden yaptırımın doğmayacağını savunan görüş Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

Karşı oy yazısı tartışmanın gerçek yerini gösterir. Karşı oya göre Tarife kendi geçiş hükmüyle değişiklik öncesi hacizlere uygulanmayacağını açıkça söylemiş, bu hacizler için yatırılacak tutarı gösteren başka bir düzenleme de çıkarılmamıştır. Alacaklının bilemeyeceği bir tutarı yatırmamasına satış talebinin düşmesi sonucunu bağlamak mümkün görülmemiş, eski hükümlere göre icra müdürlüğünün eksik avans için süre vermesi gerektiği savunulmuştur. Kararın oy çokluğuyla bu itirazı aşmasından, çoğunluğun geçiş hükmünün lafzına öncelik tanıdığı sonucu çıkarılabilir.

Direnme bozuldu, satın alınan parsellerdeki eski haciz de kaldırılmalıdır

Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken direnilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş, direnme kararı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 371 gereğince bozulmuş ve dosya BAM'a gönderilmiştir. Kararın sonucu, yeni maliklerin 22 Ağustos 2014 tarihli haczin kaldırılmasına yönelik şikâyetinin de kabul edilmesi gerektiğidir. 2021 tarihli haczin kalktığı BAM aşamasında zaten kabul edilmişti; uyuşmazlık konusu iki haciz yönünden de sonuç yeni malikler lehine doğmuştur. Tapu kaydında görünen 2008 tarihli şerhin akıbeti ise kararda ayrıca tartışılmamıştır.

Uyuşmazlık esastan incelenmiş ve hacizli taşınmazı satın alan üçüncü kişilerin şikâyetinin kabulü gerekli görülmüştür; yeni malikin haczin düştüğünü icra mahkemesine şikâyet yoluyla taşıyabilmesi kararda tartışma konusu yapılmamıştır. Alacaklı açısından kararın etkisi ağırdır: 8 Mart 2022'den önceki satış talebiyle bekletilen dosyalarda eksik gider 8 Mart 2023'e kadar tamamlanmadıysa haciz, tapu kaydında şerh görünmeye devam etse bile kalkmış sayılır. Tapudaki şerhin varlığı, haczin hukuken ayakta olduğunu tek başına göstermez; şerhin ardındaki icra dosyasının akışı belirleyicidir.

Hacizli tapu alınırken satış talebi ve avans kaydı da incelenmelidir

Hacizli bir taşınmaz satın alınmadan önce tapu kaydındaki şerhin yanında, şerhin dayandığı icra dosyasının da incelenmesi gerekir. Haczin tarihi ile taşınmazın bulunduğu yerde elektronik satışa geçilen tarih, Tarife'nin o hacze uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Satış talebinin 8 Mart 2022'den önce yapılıp yapılmadığı ve eksik avansın 8 Mart 2023'e kadar tamamlanıp tamamlanmadığı ise satış talebinin ayakta kalıp kalmadığını gösterir. Bu bilgiler alım bedeline yansıtılacaksa icra dosyasından alınacak örnekle belgelenmelidir.

Taşınmaz hacizli olarak edinilmişse haczin kaldırılması önce icra müdürlüğünden istenir; ret işlemine karşı icra mahkemesinde şikâyet yolu kullanılır. Karardaki yeni malikler de bu sırayı izlemiştir. Şikâyette, Tarife'den önce yapılmış satış talebinde eksik giderin 8 Mart 2023'e kadar tamamlanmadığının dosya kaydıyla gösterilmesi gerekir. Haczin süresine değil de taşınmazın haciz tarihinde borçluya ait olmadığına dayanılıyorsa istihkak yolu gündeme gelir; bu ayrım istihkak davası ve istihkak iddiası yazısında ele alınmıştır.

Alacaklı tarafında ise 8 Mart 2022'den önce satış istenmiş dosyalarda yatırılan avansın Tarife'deki tutarı karşılayıp karşılamadığının ayrıca izlenmesi gerekir. Dosyalarda en sık gördüğümüz varsayım, bir kez satış istenmiş olmasının haczi süresiz koruduğudur; Genel Kurul bu varsayıma itibar etmemiştir. Taşınmazın borçlu tarafından alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla devredildiği düşünülüyorsa tasarrufun iptali davası ayrı bir değerlendirme konusudur.

Hacizli taşınmaz alımı hakkında sık sorulan sorular

Tapuda haciz şerhi varken satın alınan taşınmazda haciz devam eder mi?

Haciz şerhli taşınmaz tapuda hacizle yükümlü olarak devredilir ve şerh yeni malike karşı da etkisini sürdürür; bu karardaki parseller de bu şekilde satılmıştır. Haczin ayakta kalması ise alacaklının kanundaki süreler içinde usulüne uygun satış istemesine bağlıdır. Satış talebi vaki olmamış sayıldığında haciz kalkar.

Yeni malik haczin düştüğünü hangi yolla ileri sürer?

Yeni malik önce icra müdürlüğünden haczin kaldırılmasını ister. Müdürlük talebi reddederse bu işlem icra mahkemesinde şikâyet konusu yapılır. Bu kararda yeni maliklerin şikâyeti esastan değerlendirilmiş ve kabul edilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.

Düşük tutarda avans yatırılmış eski satış talebi haczi korur mu?

Tarife'den önce yapılmış satış talebinde yatırılan avans Tarife'deki tutarın altında kalmışsa eksik kısmın 8 Mart 2023'e kadar tamamlanması gerekiyordu. Genel Kurul bu sürenin kesin olduğunu ve icra müdürlüğünün ayrıca süre vermesine bağlı olmadığını kabul etmiştir. Süresinde tamamlanmayan talep vaki olmamış sayılmış ve haciz bu nedenle kalkmıştır.

Kararın tam metni

~14 dk okuma

Metin, Yargıtay Karar Arama resmî yayınından alınmıştır. Kaynakta açın

Hukuk Genel Kurulu         2025/708 E.  ,  2025/755 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/629 E., 2025/689 K. ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 14.04.2025 tarihli ve 2025/1599 Esas, 2025/3105 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki şikâyet isteminden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikâyetin reddine karar verilmiştir. Kararın şikâyetçi üçüncü kişiler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikâyetin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikâyetçi üçüncü kişiler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. Direnme kararı şikâyetçi üçüncü kişiler vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. TALEP Şikâyetçi üçüncü kişiler vekili; müvekkillerinin Niğde ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde bulunan 1 79... parsel sayılı taşınmazların yeni malikleri olduklarını, Niğde İcra Müdürlüğünün 2014/2443 Esas sayılı dosyasında şikâyet konusu taşınmazlara haciz konulduğunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 1 06... . maddeleri ile 08.03.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Satış Giderleri Tarifesi (Tarife) hükümlerine göre taşınmazlara ilişkin satış avansı tamamlanmadığından satış talebinin vaki olmamış sayılacağını, icra müdürlüğüne başvurarak hacizlerin kaldırılmasını talep ettiklerini ancak icra müdürlüğünce taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek 06.06.2024 tarihli memurluk işleminin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Alacaklı vekili; icra müdürlüğünün işleminde müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini, öncelikle müvekkili şirket yönünden taraf sıfatı yokluğundan şikâyetin reddine karar verilmesini aksi hâlde müvekkilinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek şikâyetin reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2024 tarihli ve 2024/232 Esas, 2024/380 Karar sayılı kararı ile; 30.11.2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7343 sayılı Kanun ile İİK’ya eklenen geçici madde 18 hükmüne göre hacizlerin elektronik satışa geçilmeden evvel konulduğu ve satışın da daha evvel talep edildiği, satış avansının yatırılmış olduğu gerekçesiyle şikâyetin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikâyetçi üçüncü kişiler vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 09.01.2025 tarihli ve 2025/16 Esas, 2025/36 Karar sayılı kararı ile; şikâyet konusu taşınmazların tapu kaydına 04.03.2008, 22.08.20 14... .08.2021 tarihlerinde haciz şerhlerinin işlendiği, 31.07.2023 tarihinde taşınmazların hacizli olarak şikâyetçiler ... ve ... tarafından satın alındığı, İİK’nın 7343 sayılı Kanun ile değişik 106/6, geçici 18/2-1. maddeleri ile 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe giren Tarife'nin geçici madde 1 hükümleri uyarınca somut olayda 22.08.2014 tarihli hacze ilişkin yasal bir yıllık süre içerisinde alacaklı vekilince 03.08.2015 tarihinde 500,00 TL satış avansı yatırılarak satış talep edilmiş olduğu, geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında uygulanması gereken değişikliklerden önceki hükümlere uygun olarak 22.08.2014 tarihli hacze ilişkin satış avansının yatırılarak satış talebinde bulunulduğundan haczin kalkmadığı, icra müdürlüğünün 09.01.2025 tarihli yazısında 20.08.2021 tarihli hacizden sonra dosyada herhangi bir satış talebi bulunmadığı ve satış avansı yatırılmadığının bildirildiği, şikâyet konusu 20.08.2021 tarihli haczin ise kalkmış olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle şikâyetin kısmen kabulüne ve şikâyet konusu taşınmazlara konulan 20.08.2021 tarihli haczin kaldırılmasına, 22.08.2014 tarihli haczin kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ İNCELEME SÜRECİ A. Bozma Kararı

  1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikâyetçi üçüncü kişiler vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
  2. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Somut olayda alacaklı vekili tarafından 03.05.2015 tarihinde satış talep edildiği, taşınmazlar üzerinde ise icra müdürlüğünce konulan 22.08.2014 tarihli hacizlerin bulunduğu tapu kaydından anlaşılmıştır. 30.11.2021 tarihinde yayımlanan 7343 S.K. ile İİK madde 1 06... ’da değişikliklerin yapıldığı, buna göre değişiklik sonrası ilgili 106/3 maddesinde “Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur.” hükmünün yer aldığı, 7343 Sayılı Kanunun 33. maddesiyle İcra İflas Kanununa geçici madde 18’in eklendiği, geçici madde 18/2 gereğince 106. ve 110. maddelerde yapılacak değişikliklerin 111/b maddesinin uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlanacağı, bu yönetmeliğin de 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe girdiği, geçici madde 18/3'de “106 ncı madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hallerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunludur. Bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.” hükmünün yer aldığı, tarifenin de 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe girdiği, buna göre tarifenin yürürlüğe girmesinden önce satış talep edilmiş ve satış giderlerininin tamamı yatırılmamışsa, tarifede yer alan ücretin 08.03.2023 tarihine kadar yatırılması gerektiği anlaşılmış olup, dosyanın incelenmesinde, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıllık sürede masrafın yatırılmadığı böylelikle taşınmazlar üzerindeki haczin düştüğü anlaşılmıştır. O halde, hacizlerin düştüğü göz önüne alınarak 3. kişilerin şikayetlerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Niğde ilinde elektronik satış uygulamasına 02.01.2023 tarihinde geçilmiş olup haciz tarihlerinin ise 04.03.20 08... .08.2014 olduğu, bu durumda İİK'nın geçici madde 18/2-1 hükmü uyarınca geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı, somut olayda 7343 sayılı Kanun ile değişiklikten önceki İİK'nın 59, 1 06... . maddelerine göre işlem yapılması gerektiği, az da olsa satış avansının yatırılmış olması hâlinde usule uygun satış talebinin yapılmış sayılacağı, İİK'nın 110. maddesine göre satış talebi yapıldığında icra müdürünün alacaklıdan satış avansını on beş gün içinde depo etmesini talep etmesi gerektiği ve verilen süre içinde belirtilen satış avansı depo edilmezse haczin kalkacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde şikâyetçi üçüncü kişiler vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Şikâyetçi üçüncü kişiler vekili; İİK’nın geçici madde 18/3 hükmüne uyarınca 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe giren Tarife'den önce satış talep edilmiş ve satış giderinin tamamı yatırılmamışsa Tarife'de yer alan giderin 08.03.2023 tarihine kadar yatırılması gerektiğini ileri sürerek direnme kararının şikâyetin reddedilen kısmı yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Uyuşmazlık Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda genel haciz yoluyla ilâmsız takipte şikâyet konusu taşınmazlara 22.08.2014 tarihinde haciz konulması, alacaklı vekilince 03.08.2015 tarihinde satış talep edilerek 500,00 TL satış avansının yatırılması ve Niğde ilinde elektronik satış uygulamasına 02.01.2023 tarihinde geçilmiş olması karşısında, 30.11.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun ile İİK’ya eklenen geçici madde 18 hükmü ile 08.03.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Satış Giderleri Tarifesi’nin geçici madde 1 hükmüne göre icra müdürlüğünce alacaklı vekiline eksik satış giderinin yatırılması için 7343 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki İİK’nın 59, 1 06... . maddelerine göre süre verilmesinin gerekip gerekmediği, buradan varılacak sonuca göre 22.08.2014 tarihli haczin kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmaktadır. D. Gerekçe
  3. İlgili Hukuk 1.İcra ve İflas Kanunu'nun 7343 sayılı Kanun ile değişik 106/3-7 maddesi ve geçici madde 18/3. 2.08.03.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Satış Giderleri Tarifesi geçici madde 1.
  4. Değerlendirme 1.İcra ve İflas Kanunu'nun 30.11.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun ile değişik 106. maddesinde satış talebi için uygulanacak sürede değişiklik yapılarak aynı zamanda satış talebiyle birlikte satış giderlerinin yatırılması konusunda düzenlemeler yapılmıştır. Konuya ilişkin yasal düzenlemeler incelendiğinde; 7343 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişik İİK'nın 106/3. maddesi "Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur" düzenlemesini, 7343 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile eklenen İİK'nın geçici 18/2-1 maddesi "Uygulamaya geçilen il ve ilçelerde, geçiş tarihinden sonra haczedilen mallar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 87, 1 06... uncu madde hükümleri uygulanır. Geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında ise değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunur" düzenlemesini, aynı maddenin üçüncü fıkrası "106 ncı madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunludur. Bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır" düzenlemesini, 7343 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişik İİK'nın 106/7. maddesi gereğince çıkarılan 08.03.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarifenin “Geçiş hükümleri” kenar başlıklı geçici 1. maddesi “(1) Bu Tarife hükümleri; (a)Bakanlıkça resmî internet sitesinden elektronik satış uygulamasına geçileceği duyurulan il veya ilçelerde belirlenen tarihten sonra haczedilecek mallar hakkında, b)Ülke genelinde ise, İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Elektronik Ortamda Yapılacak Satışların Usulü Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yılın sonunda haczedilecek mallar hakkında, uygulanır. (2)Bu Tarife hükümleri elektronik satış uygulamasına henüz geçilmeyen il veya ilçelerde uygulanmaz. Bu kapsamda bulunan mahallerdeki haczedilen mallarla ilgili tahsil edilmesi gereken giderler hakkında 2004 sayılı Kanunun 24.11.2021 tarihli ve 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yapılan değişikliklerden önceki hükümleri ve ilga edilen hükümleri uygulanır” düzenlemesini içermektedir.
  5. Tüm bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, elektronik satış uygulamasına geçiş tarihinden önce haczedilen mallarla ilgili Tarife hükümlerinin uygulanması ve satış giderlerinin peşin olarak yatırılması zorunluluğu bulunmamakta ise de Tarife'nin yürürlüğe girdiği 08.03.2022 tarihinden önce satış talep edilmiş olması hâlinde İİK'nın geçici madde 18/3 hükmü gereğince kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde Tarife'de belirlenen miktarın altında yatırılan giderlerin 08.03.2023 tarihine kadar tamamlanması zorunludur. İİK'nın geçici madde 18/3 hükmündeki bu süre kanun koyucu tarafından belirlenen kesin nitelikteki sürelerden olup giderlerin tamamlanması yönünde alacaklıya süre verileceğine ve muhtıra çıkartılacağına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
  6. Sonuç olarak, İİK'nın 7343 sayılı Kanun ile değişik 106. maddesinde düzenlenen satış giderlerinin uygulanmaya başlanması açısından o yerde elektronik satış uygulanmasına başlanmış olması ve malın haczedildiği tarihin tespit edilmesi gerekir (İİK geçici md. 18/2-1). Ancak satış giderlerinin esas olarak satış talebiyle birlikte yatırılması gerektiğinden Tarife’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu Tarife'nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (08.03.2022) bir yıl içinde Tarife’de belirlenen giderlerin yatırılması zorunlu olup bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK geçici md. 18/3) (Hakan Pekcanıtez, Mine Akkan, 7343 Sayılı Kanunla İcra ve İflas Kanunu'nda Yapılan Değişikliklerin Zaman Bakımından Uygulanması, TBB Dergisi, Mayıs-Haziran 2022, S. 160, s.276).
  7. Nitekim bu hususlar Hukuk Genel Kurulunun 05.11.2025 tarihli ve 2025/12-80 Esas, 2025/685 Karar ile 12.11.2025 tarihli ve 2025/12-141 Esas, 2025/712 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.
  8. Somut olayda genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu adına kayıtlı Niğde ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde bulunan 1 79... parsel sayılı taşınmazlara 22.08.2014 tarihinde haciz konulmuş ve alacaklı vekilince 03.08.2015 tarihinde satış talep edilerek 500,00 TL satış avansı yatırılmıştır. İİK'nın geçici madde 18/2 hükmü uyarınca T.C. Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinden yapılan duyuruda 7343 sayılı Kanun ile ilgili maddelerde yapılan değişikliklerin Niğde il ve ilçelerinde 02.01.2023 tarihi itibarıyla ilanı yapılacak artırmalar hakkında uygulanacağı belirlenmiştir. Niğde ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde bulunan 179 parsel sayılı taşınmaz 31.07.2023 tarihinde hacizle yükümlü olarak şikâyetçi ...'a, 195 parsel sayılı taşınmaz ise 31.07.2023 tarihinde hacizle yükümlü olarak şikâyetçi ...'a satılarak tapuda devredilmiştir.
  9. Bu durumda somut olayda Tarife'nin yürürlük tarihinden önce satış talep edilmiş olmakla İİK'nın geçici madde 18/3 hükmü uyarınca Tarife'nin yürürlük tarihi olan 08.03.2022 tarihinden itibaren bir yıl içinde (08.03.2023 tarihine kadar) Tarife'de belirlenen miktarın altında kalan satış avansının tamamlanması zorunlu olup İİK'nın geçici madde 18/3 hükmünde giderlerin tamamlanması yönünde alacaklıya süre verileceğine ve muhtıra çıkartılacağına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığından satış talebinin vaki olmamış sayılacağı kabul edilmelidir. Dolayısıyla şikâyetçi üçüncü kişiler vekilinin 22.08.2014 tarihli haczin kaldırılmasına yönelik şikâyetinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
  10. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, İİK'nın geçici 18/1-2 hükmünün 2. cümlesine göre 7343 sayılı Kanun ile değişiklikten önceki hükümlerin uygulanması gerektiğinden direnme kararının onanması gerektiği görüşü ile Kanun'un satış talebinin vaki olmamış sayılması için çıkarılacak Tarife'ye göre miktar yatırılması zorunluluğundan söz ederken bu zorunluluğu yerine getirmeyi mümkün kılan bir Tarife Kanun'da belirtilen süreye rağmen çıkarılamamış ise haciz alacaklılarının bu zorunluluğu karşılayacak miktarı bilip yerine getirebilmelerinin mümkün olmayacağı, dolayısıyla İİK'nın geçici madde 18/3 hükmünde belirtilen satış talebinin vaki olmamış sayılması sonucu da ortaya çıkmayacağından Kanun'un geçici 18. maddesinde yer alan, geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı hükmüne göre değerlendirme yapılması gerektiğinden direnme kararının genişletilmiş gerekçeyle onanması görüş ileri sürülmüş ise de bu görüşler Kurul Çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.
  11. Hâl böyle olunca, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
  12. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Şikâyetçi üçüncü kişiler vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesi gereğince BOZULMASINA, İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, Dosyanın HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.11.2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

"K A R Ş I O Y"

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda 7343 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, getirilen bu Kanun'la getirilen geçici 18. madde geçiş hükümlerini düzenlemektedir. Anılan geçici maddede somut olayla ilgili olarak; İİK 111/b maddesinin uygulanmasına ilişkin yönetmelik ile 106. madde uyarınca çıkarılması gereken tarifenin, bu maddeyi ihdas eden Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılacağı (fıkra 1), 1. uygulamaya geçilen il ve ilçelerde, geçiş tarihinden sonra haczedilen mallar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanun'la değiştirilen 87, 1 06... . madde hükümlerinin uygulanacağı, geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında ise değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı (fıkra 2/1), 106. madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılmasının zorunlu olduğu, bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebinin vaki olmamış sayılacağı (fıkra 3) hükümleri bulunmaktadır. Anılan 3. fıkra hükmü 7343 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler öncesi haczedilen malların satış giderleriyle ilgilidir. Bu fıkrada yer alan "satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde" ibaresinden anlaşılması gereken, satış giderlerinin tamamının hiç yatırılmaması veya eksik miktar bırakılmak suretiyle tamamını yatırma durumunun gerçekleşmemiş olmasıdır. Bu nedenle fıkra hükmü hiç yatırmama hâlini kapsadığı kadar eksik yatırma hâlini de kapsamaktadır. Bu hüküm nedeniyle satış giderlerinin tamamını yatırmamış olanlar bir yıl içinde eksik kalan miktarı tarifeye göre yatırmak zorundadır. Eksik kalan miktarın tarifeye göre yatırılması gerekiyor ise de öncelikle bu miktarı gösteren bir tarifenin çıkarılmış olup olmadığı üzerinde durmak gerekir. 08.03.2022 tarihli ve 31772 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Satış Giderleri Tarifesinin "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinin ilk fıkrasında, bu tarife hükümlerinin; Bakanlıkça resmî internet sitesinden elektronik satış uygulamasına geçileceği duyurulan il veya ilçelerde belirlenen tarihten sonra haczedilecek mallar hakkında, ülke genelinde ise, İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Elektronik Ortamda Yapılacak Satışların Usulü Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yılın sonunda haczedilecek mallar hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir. Maddenin 2. fıkrasında ise bu tarife hükümlerinin elektronik satış uygulamasına henüz geçilmeyen il veya ilçelerde uygulanmayacağı, bu kapsamda bulunan mahallerdeki haczedilen mallarla ilgili tahsil edilmesi gereken giderler hakkında 2004 sayılı Kanun'un 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'la yapılan değişikliklerden önceki hükümleri ve ilga edilen hükümlerinin uygulanacağı hükmü bulunmaktadır. Geçici 1. maddede yer alan bu düzenleme ile tarifenin Kanun değişikliği öncesi yapılan hacizler yönünden uygulanmayacağı açıkça hükme bağlanmış ancak önceki hacizler için yatırılması gereken giderlerin ne olduğunu gösteren başka bir hükme de yer verilmemiş bunu kapsayan başka bir tarife de çıkarılmamıştır. Kanun satış talebinin vaki olmamış sayılması için çıkarılacak tarifeye göre miktar yatırılması zorunluluğundan söz ederken bu zorunluluğu yerine getirmeyi mümkün kılan, bu hâli de kapsayan bir tarife Kanun'da belirtilen süreye rağmen çıkarılamamış ise haciz alacaklılarının bu zorunluluğu karşılayacak miktarı bilip yerine getirebilmeleri de mümkün olmayacaktır. Bu mümkün olmadığı için geçici 18/3. maddede belirtilen satış talebinin vaki olmamış sayılması sonucu da ortaya çıkmamıştır. Bu durumda tamamen veya kısmen eksik kalan miktarın yatırılması konusunun, Kanun'un geçici 18. maddesinde yer alan, geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı hükmüne göre değerlendirilmesi gerekir. Uygulanmasına devam olunacak olan İİK'nın 106, 59... . madde hükümlerine göre ise icra müdürlüğü tarafından eksik olan avansın tespit edilerek yatırılması için haciz alacaklısına süre verilmesi gerekmektedir. Bölge adliye mahkemesince; icra müdürlüğünce davacı tarafın satış yapılması talebi gerekli masrafın yasal süre içinde yatırılmadığı ve haczin düştüğünden bahisle ret edilmiş ise de, davacının haciz tarihinin 22/08/2014 tarihi olduğu, bu durumda İİK'nın geçici 18/2-1. bendi uyarınca geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin, yani İİK'nın 106, 59... . maddelerinin uygulanmasına devam olunacağı, bu durumda icra müdürlüğü tarafından eksik olan avansın tespit edilerek davacıya yatırması için süre verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesinin, yine Mahkemece şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken şikayetin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı belirtilerek önceki hükümde direnilmiş olması bu esaslara uygun bir gerekçe ve sonuç içermekte ise de geçici 18/3. madde hükmü tartışılıp değerlendirilmeksizin sonuca varılması nedeniyle hükmün gerekçesinde eksiklik bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle gerekçesi bu yönden yukarıda açıklandığı şekilde tamamlanarak düzeltilmek suretiyle direnme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan Özel Daire kararı gibi bozma yönünde oluşan Değerli Çoğunluk görüşüne katılamıyorum.

Bu alandaki diğer kararlar

Tüm İcra ve İflas Hukuku kararları