İlme Hukuk Logo
İLMEHUKUK BÜROSU
İLME HUKUK BÜROSU
Hemen AraRandevu Al
Boş bir odanın penceresinden düşen ışık ve parlayan zemin
Ücretsiz Hesaplama Aracı

Hukuki ve Ekonomik Boyutlarıyla Güncel Kira Artış Hesaplama Rehberi

Resmi TÜİK TÜFE ve ÜFE verileriyle yasal kira artışı, 5 yıllık projeksiyon ve kira tespit davası analizi ile tam kapsamlı hesaplayıcı.

TÜFE 12 Aylık Ortalama
TBK m. 344
Zorunlu Arabuluculuk
Kira Tespit Davası

Bilgilendirme: Bu araç, TBK m. 344 ve TÜİK verilerine göre tahmini hesaplama yapar. Kesin sonuç için kira tespit davası kararı esastır. Her dosya kendine özgüdür.

Kira Artış Hesaplayıcı

Resmi TÜİK verileri ile hesaplama

₺

TÜFE

%31.23

ÜFE

%27.83

Ortalama

%29.53

📊 Kasım 2026 artışı için Ekim 2026 TÜİK verisi

* Resmi TÜİK verileri kullanılmaktadır. Son güncelleme: Ekim 2026 verisi

* TBK m. 344 uyarınca konut kiralarında artış oranı TÜFE ile sınırlıdır.

Kira Artış Hesaplama — Temel Kurallar

TBK m. 344 · TÜİK 12 aylık ortalama TÜFE serisi

TÜFE Tavan
12 aylık ortalama değişim oranı üst sınırdır
5 Yıl Kuralı
5 yıl sonunda emsal kira tespit davası açılabilir
Hak ve Nesafet
Eski kiracıya %10-%20 indirim (uygulama · TBK m. 344/3)
Arabuluculuk
Kira uyuşmazlıklarında dava şartı (Eylül 2023)

Hızlı Cevap: Kira artış oranı nedir?

Kira artış oranı, TBK m. 344 uyarınca yenilenen kira döneminde uygulanacak yıllık zam oranını ifade eder. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu oran, bir önceki kira yılındaki TÜFE 12 aylık ortalamasını geçemez. İlk 5 yıl için TÜFE tavan bağlayıcıdır; 5 yıl sonunda ise hakim emsal kira bedellerine göre yeniden belirleyebilir.

Kira sözleşmeleri, hem mülkiyet hakkının korunması hem de barınma veya ticari faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından Türk Borçlar Hukukunun en dinamik alanlarından birini oluşturur. Ülkemizdeki makroekonomik dalgalanmalar ve enflasyonist baskılar, kira artış hesaplama süreçlerini salt basit bir matematiksel işlem olmaktan çıkarıp, derinlemesine yasal ve içtihatsal bilgi gerektiren komplike bir sürece dönüştürmüştür.

İlme Hukuk olarak, bu sayfanın üst kısmında sunduğumuz gelişmiş hesaplama aracı ile saniyeler içinde yasal sınırları belirlemenizi sağlarken; bu kapsamlı rehberimizde kira artış oranı belirleme kriterlerini, Türk Borçlar Kanunu (TBK) mevzuatını, Yargıtay uygulamalarını ve uyuşmazlık çözüm yollarını doktora seviyesinde bir akademik ve pratik birleşik yaklaşımla ele alıyoruz.

1. Kira Artış Oranı Nedir ve Hukuki Temeli Nasıl Atılır?

Kira bedelinin yenilenen kira dönemlerinde hangi oranda artırılacağı, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 344. maddesinde emredici ve yedek hukuk kurallarıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, zayıf konumda olduğu kabul edilen kiracıyı korumak ile kiraya verenin mülkiyet hakkından elde edeceği semerelerin enflasyon karşısında erimesini önlemek arasında hassas bir denge kurmayı hedeflemiştir.

Günümüzde kira zam oranları, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her ay düzenli olarak açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine endekslenmiştir. Ancak bu oran, doğrudan ilgili ayın enflasyonu değil, "TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı" olarak kanunda vücut bulmuştur.

A. TBK Madde 344 Çerçevesinde Zam Sınırları

TBK m. 344/1 uyarınca taraflar, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira artışı hesaplama usulünü serbestçe belirleyebilirler. Ancak bu özgürlük mutlak değildir. Taraflarca belirlenecek kira artış oranları, bir önceki kira yılında TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Bu kural, bir üst sınır (tavan) kuralıdır.

TBK m. 344 — Kira Artış Oranı Kuralları:

Sözleşmede düşük oran belirlenmişse:

TÜFE oranı sözleşme oranının üzerinde olsa bile sözleşmedeki düşük oran uygulanır.

Sözleşmede TÜFE'yi aşan oran varsa:

Artış kanuni üst sınır olan 12 aylık TÜFE ortalamasına çekilir (kısmi butlan).

Sözleşmede artış düzenlenmemişse:

Yedek hukuk kuralı devreye girer ve TÜFE 12 aylık ortalama uygulanır.

2. TÜFE'ye Göre Kira Artış Hesaplama Metodolojisi

Yukarıdaki hesaplama aracı kanuni sınırlar ve matematiksel kesinlik üzerine inşa edilmiştir. Bir kira bedelinin güncellenmesi aşamasında uygulanan temel formülasyon şu şekildedir:

Hesaplama Formülü:

Kyeni = Keski + (Keski × OTÜFE / 100)

Kyeni: Yeni kira bedeli

Keski: Mevcut kira bedeli

OTÜFE: İlgili aydaki 12 aylık TÜFE ortalama oranı

B. Örnek Uygulama ve Kira Artışı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sıklıkla karşılaşılan en büyük hata, kira yenileme ayından bir önceki ayın değil, yenileme ayının TÜFE oranının kullanılmaya çalışılmasıdır. Örneğin, kira sözleşmeniz 1 Mayıs başlangıçlı ise, kira artışı hesaplama işlemi için Nisan ayına ait olup Mayıs ayının ilk haftası TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerindeki "12 aylık ortalamalara göre değişim oranı" dikkate alınmalıdır.

Aylık bazda değişen kira zam oranları konut ve çatılı işyerleri için mutlak bağlayıcıdır. Kiraya veren, salt bulunduğu bölgedeki emsal kiraların çok yükseldiğini iddia ederek, sözleşmenin ilk 5 yılı içinde 12 aylık TÜFE ortalamasının üzerinde bir artış talep edemez.

Örnek:

10.000 TL kira bedeli, Ekim 2026 için açıklanan %31,23 TÜFE oranı ile: 10.000 + (10.000 × 31,23/100) = 13.123 TL yeni kira bedeli.

3. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Artış Oranlarının Ayrımı

Türk Borçlar Kanunu, konut kiraları ile çatılı işyeri kiralarını kural olarak aynı hükümlere tabi tutmuşsa da, ticari hayatın dinamikleri gereği geçmişte işyeri kiraları için bazı hükümlerin yürürlüğü ertelenmişti (6217 sayılı Kanun Geçici m. 2). Ancak günümüzde (1 Temmuz 2020 sonrası) her iki kira türü de kural olarak TBK m. 344 hükümlerine, yani TÜFE üst sınırına tabidir.

Kiracılar İçin

  • Kira artışı yasal olarak TÜFE ile sınırlıdır
  • Yazılı bildirim olmadan artış uygulanamaz
  • 5. yıldan sonra kira tespit davası riski
  • Haksız artışlara itiraz hakkı

Mal Sahipleri İçin

  • Her yıl TÜFE oranında artış talep hakkı
  • 5 yıl sonunda kira tespit davası
  • 30 gün önceden yazılı bildirim zorunlu
  • Emsal rayiç bedel araştırması yapılmalı

C. Döviz Cinsinden Kira Sözleşmelerinde Zam Oranları

Yabancı para üzerinden yapılan kira sözleşmelerinde (TBK m. 344/4), taraflar 5 yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik talep edemezler. Yani, sözleşme Dolar veya Euro üzerinden yapılmışsa, 5 yıl boyunca ayrıca bir enflasyon veya döviz kuru zammı (ekstra kira artışı hesaplama) yapılamaz. Zira döviz kurunun kendisi zaten bir enflasyon koruması işlevi görmektedir. Ancak beşinci yılın sonunda, yabancı paranın değerindeki değişiklikler ve emsal rayiçler göz önüne alınarak kiranın tespiti istenebilir.

4. Beşinci Yılın Sonunda Yeni Dönem: Kira Tespit Davası

Kiracı ile kiraya veren arasındaki sözleşme ilişkisi kesintisiz olarak 5 yılı doldurduğunda, kanun koyucu kiraya verene "rayiç bedellere uyum sağlama" imkanı tanımıştır. TBK m. 344/3 uyarınca; taraflarca bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira artış oranı, hakim tarafından belirlenir.

D. Hakimin Tespit Kriterleri

Kira bedelinin tespiti davasında hakim, salt TÜFE'ye bağlı kalmaz. Şu dört temel kriteri objektif bir şekilde değerlendirir:

1
TÜFE'nin On İki Aylık Ortalaması

Sadece bir referans noktasıdır, artık tavan değildir.

2
Kiralananın Durumu

Fiziki kondisyon, lokasyon ve sosyal donatıları.

3
Emsal Kira Bedelleri

Çevredeki benzer nitelikteki taşınmazların güncel kira bedelleri.

4
Hak ve Nesafet İlkesi (Eski Kiracı İndirimi)

Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre; kiracının taşınmazı uzun süredir kullanıyor olması ve düzenli ödeme yapması dikkate alınarak bilirkişinin belirlediği brüt emsal kira bedeli üzerinden kural olarak %10 ile %20 arasında indirim yapılması zorunludur.

Dava Açma Süresi:

Yeni dönemin başlangıcından en geç 30 gün önce dava açılmalı veya kiracıya yazılı bildirim (ihtarname) yapılmalıdır ki, mahkemenin belirleyeceği bedel yeni kira döneminin başından itibaren geçerli olabilsin.

5. Olağanüstü Durumlarda Kira Uyarlama Davası (TBK m. 138)

Ekonomik krizler, hiperenflasyon dönemleri veya küresel pandemiler gibi öngörülemeyen olağanüstü durumlar, sözleşmenin temelinden çökmesine neden olabilir. Bu gibi durumlarda, 5 yıllık sürenin dolması dahi beklenmeksizin "Aşırı İfa Güçlüğü" başlıklı TBK Madde 138 devreye girer.

Uyarlama davası, klasik kira artış hesaplama yöntemlerinden tamamen farklıdır. İşlem temelinin çökmesi (clausula rebus sic stantibus) ilkesi gereği, sözleşme yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum ortaya çıkmalı ve bu durum mevcut kira bedelinin ödenmesini veya kabul edilmesini taraflardan biri için çekilmez hale getirmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu İçtihadı:

Ülkemizin yapısal ve dönemsel enflasyonist döngüleri tek başına uyarlama sebebi sayılmamaktadır. Ancak enflasyonun döviz şoklarıyla birleştiği, piyasa rayiçleri ile mevcut kira bedeli arasında uçurum (aşırı nispetsizlik) oluştuğu somut olaylarda, hakim sözleşmeye müdahale ederek adil bir kira zam oranları düzenlemesi yapabilir.

6. Alternatif Uyuşmazlık Çözümü: Kira Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk

1 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Türk hukuk sisteminde kira hukuku alanında devrim niteliğinde bir adım atılmış ve ilamsız icra yoluyla tahliye hariç olmak üzere, kira alacağı, kira bedelinin tespiti, tahliye ve kira sözleşmesinden kaynaklanan diğer tüm uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı (zorunlu arabuluculuk) haline getirilmiştir.

Bu durum, tarafların mahkeme koridorlarında yıllarca sürecek yıpratıcı bir dava sürecine girmeden önce, bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde bir araya gelmelerini zorunlu kılar. Özellikle kira artışı hesaplama konusundaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk kurumu, her iki taraf için de "kazan-kazan" odaklı esnek çözümler sunar.

Esneklik

Taraflar, uygulamada görülen %10-%20 hak ve nesafet indirimine veya katı TÜFE sınırlarına bağlı kalmaksızın kendi ekonomik çıkarlarına uygun anlaşma yapabilirler.

Zaman Tasarrufu

Yıllar süren tespit davaları yerine süreç haftalar, hatta günler içinde sonuçlandırılabilir.

Gizlilik

Ticari işletmelerin kira bedellerinin veya şahısların mülkiyet gelirlerinin ifşasını engelleyen mutlak gizlilik ilkesi geçerlidir.

7. Vergi Hukuku Açısından Kira Artışları (Stopaj ve KDV)

Kira artış hesaplama süreci tamamlandıktan ve yeni kira zam oranları belirlendikten sonra, özellikle ticari (çatılı işyeri) kiralamalarında mali yükümlülükler de yeniden şekillenir.

Ticari işletmeler tarafından kiralanan işyerlerinde, ödenen brüt kira bedeli üzerinden (Genel oran %20 olmak üzere) Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) yapılır. Kira artışı sağlandığında, kiracının vergi dairesine ödeyeceği stopaj tutarı da artan brüt rakam üzerinden aynı oranda yükselecektir.

Eğer kiralama işlemi bir şirketin (Tüzel kişinin) aktifine kayıtlı bir gayrimenkul için yapılıyorsa, bu durumda stopaj yerine doğrudan Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanması gerekecektir. Kira bedeli artışının net üzerinden mi brüt üzerinden mi yapılacağı sözleşmede açıkça belirtilmemişse, kural olarak tüm yasal artış oranları brüt kira bedeli üzerinden hesaplanır.

Sonuç ve Değerlendirme

Kira artış hesaplama, salt bir matematiksel işlem değil; TBK m. 344'ün emredici kuralları, TÜFE endeksi, 5 yıllık kira tespit rejimi, uyarlama davası mekanizması ve zorunlu arabuluculuk sürecinin iç içe geçtiği çok boyutlu bir hukuki alandır. Her somut olay, kendi dinamikleri içinde değerlendirilmeli ve hak kaybı yaşamamak adına profesyonel hukuki danışmanlık alınmalıdır.

"Kira hukuku, mülkiyet hakkı ile barınma hakkının adil dengeye oturtulmasıdır."

— Av. Mesut İLME

İlgili Mevzuat

  • • 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: Madde 344 (Kira Artış Oranı)
  • • 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: Madde 138 (Aşırı İfa Güçlüğü / Uyarlama)
  • • 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: Madde 344/4 (Döviz Cinsinden Kira)
  • • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Hak ve Nesafet İndirimi İçtihadı
  • • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Uyarlama Davası Kararları

Kira Artışı Hesabında Sık Yapılan Üç Hata

1. Yanlış ayın verisini kullanmak

Artış, yenileme ayının kendi oranıyla değil, yenileme ayından bir önceki ayın 12 aylık ortalama TÜFE oranıyla yapılır. Ağustos'ta yenilenen bir sözleşmede Temmuz ayına ait oran esas alınır. Bunun sebebi pratik: TÜİK, bir ayın verisini takip eden ayın başında açıklar; yenileme ayının oranı henüz belli değildir. Yukarıdaki araç doğru ayı kendisi seçer ve hangi ayın verisini kullandığını ekranda gösterir.

2. Aylık enflasyonu 12 aylık ortalamayla karıştırmak

TBK m. 344 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını esas alır — haberlerde geçen "aylık enflasyon" ya da "yıllık enflasyon" rakamı değil. Üçü aynı ay için farklı sayılardır ve karıştırıldığında kira bedeli ciddi biçimde sapar. Sözleşmeye "yıllık enflasyon oranında artırılır" yazılmış olsa dahi, konut kiralarında TÜFE 12 aylık ortalamasının aşılamayacağı kuralı işler.

3. %25 tavanının hâlâ yürürlükte olduğunu sanmak

7409 sayılı Kanun ile Türk Borçlar Kanunu'na eklenen geçici madde, yalnızca konut kiralarında 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 arasında yenilenen dönemler için azami artışı %25 ile sınırlamıştı; süre sonradan 1 Temmuz 2024'e uzatıldı ve o tarihten sonra yenilenmedi. Bugün geçerli olan kural TBK m. 344/1'dir: bir önceki kira yılındaki TÜFE 12 aylık ortalama değişim oranı aşılamaz. Tavan hiçbir zaman işyeri kiralarını kapsamamıştı ve yürürlükteyken dahi 5 yılı dolduran sözleşmelerde açılan kira tespit davalarında hâkimi bağlamıyordu.

Kira Artış Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kira artış oranı nasıl hesaplanır?

TBK m. 344'e göre konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık artış oranı, bir önceki kira yılının TÜFE 12 aylık ortalamasını geçemez. Kira yenilenme tarihiniz Kasım 2026 ise, Ekim 2026 TÜFE 12 aylık ortalaması (%31,23) uygulanır.

Kiraya veren "Kira artış oranı TÜFE'den az olamaz" diyerek ara zam isteyebilir mi?

Hayır. Kira sözleşmeleri kural olarak 1 yıllıktır ve zamlar yılda bir kez, yenileme döneminde yapılır. İlk 5 yıl için kira artış oranı 12 aylık TÜFE ortalamasını kesinlikle geçemez. Ara zam talebinin hukuki dayanağı yoktur.

Sözleşmemde "Artış yapılmayacaktır" yazıyor. Yine de TÜFE'ye göre zam yapabilir miyim?

TBK gereği sözleşme serbestisi esastır. Taraflar açıkça "artış yapılmayacaktır" şeklinde anlaşmışsa, kiraya veren ilk 5 yıl boyunca enflasyon gerekçesiyle zam talep edemez. Ancak 5. yılın sonunda rayiç bedel tespiti için kira tespit davası açma hakkı saklıdır.

Kira tespit davası nedir?

TBK m. 344/3'e göre, 5 yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde kiraya veren, kiranın emsal bedellere göre yeniden belirlenmesini talep edebilir. Hakim, TÜFE, emsal kiralar ve hak-nesafet indirimi kriterlerini birlikte değerlendirir.

Kira tespit davası ne zaman açılmalıdır?

Kira tespit davası, yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce dava açılarak veya kiracıya yazılı bildirim (ihtarname) yapılması gerekmektedir. Aksi halde belirlenecek bedel bir sonraki kira yılını bekler.

Döviz cinsinden kira sözleşmem var, zam yapabilir miyim?

TBK m. 344/4 uyarınca yabancı para üzerinden yapılan kira sözleşmelerinde, 5 yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik talep edemezsiniz. Döviz kurunun kendisi enflasyon koruması işlevi gördüğünden ekstra kira artışı hesaplama yapılamaz.

Olağanüstü ekonomik durumlarda kira uyarlama davası açılabilir mi?

TBK m. 138 uyarınca "aşırı ifa güçlüğü" koşulları oluştuğunda uyarlama davası açılabilir. Ancak Yargıtay HGK kararlarına göre, Türkiye'nin dönemsel enflasyonist döngüleri tek başına uyarlama sebebi sayılmamaktadır.

Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. 1 Eylül 2023 itibarıyla kira alacağı, kira bedelinin tespiti, tahliye ve kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı (zorunlu arabuluculuk) haline getirilmiştir. İlamsız icra yoluyla tahliye hariçtir.

Kiracı yasal kira artışını kabul etmezse ne olur?

Kiracı yasal kira artışını kabul etmek zorundadır. Kabul etmemesi halinde kiraya veren tahliye davası açabilir. Ancak yasal oranın üzerinde talep edilen artışı reddetme hakkı saklıdır.

Hesaplama aracınızın sonucu kesin midir?

Sayfamızdaki araç, doğrudan TÜİK'in resmi TÜFE veritabanı üzerinden çalışır ve yasal üst sınırları yansıtır. Ancak sonuçlar tahmini olup nihai hukuki geçerlilik için somut olayın bir avukat tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kira Uyuşmazlığınız mı Var?

Kira artışı, kira tespit davası, uyarlama veya arabuluculuk süreçlerinde avukat desteği alın.

Süleyman Bey Mah. Arabacılar Sok. 55/1-2 Merkez / Yalova
Telefonla 7 gün 24 saat, ofiste hafta içi 09:00 - 18:00

Güncel Emsal Kararlar

Kira Hukuku İçtihatları

Ev Sahibi On Yıl Dolunca Kiracıyı Sebep Göstermeden Çıkarabilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 30 Kasım 2021 tarihli kararında on yıllık uzama süresini dolduran bir işyeri kirasında kiraya verenin sebep göstermeden fesih hakkını ele aldı. Kira ilişkisi 1 Temmuz 1989'da bir yıllık sözleşmeyle başlamış, yenilenerek yirmi beş yıl sürmüştü. Kiraya verenin mirasçıları 10 Mart 2014'te noter ihtarnamesi çekerek sözleşmenin 1 Temmuz 2014'te sona ereceğini bildirdi. Sulh hukuk mahkemesi, 6101 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesindeki iki yıllık ertelemenin bildirimi de kapsadığını, bildirimin ancak 1 Temmuz 2014'ten sonra ve izleyen uzama yılı için yapılabileceğini kabul ederek davayı reddetti ve bozma kararına direndi. Genel Kurul bu görüşü benimsemedi. Ertelemenin fesih hakkının kullanımını geciktirdiği, bildirimin yapılabileceği tarihi 1 Temmuz 2014'e ötelemediği sonucuna vardı; uzama yılının bitiminden en az üç ay önce tebliğ edilen ihtarnamenin süresinde olduğunu, tahliyeye karar verilmesi gerektiğini belirterek direnme kararını oy birliğiyle bozdu. Karar kiraya veren LEHİNE, kiracı ALEYHİNE niteliktedir. TBK m. 347'nin kiraya verene tanıdığı bu yenilik doğurucu hakkın koşullarını da sıralar: sözleşme süresinin bitmesi, yeni sözleşme yapılmaksızın on yıllık uzamanın dolması, son uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim ve davanın uzama yılının sonunda açılması. Kanun yürürlüğe girmeden önce kurulmuş uzun soluklu kiralarda bildirimin zamanlaması bakımından yol gösterici bir karardır.

Kararı İncele

Kiracı Taşınıp Evde Ailesini Bırakırsa İzinsiz Alt Kira Sayılır mı, Tahliye İstenebilir mi?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13 Ocak 2026 tarihli kararında kiracının evlenip taşınmasından sonra evde babası ve ağabeyinin oturmaya devam etmesini izinsiz alt kira saymadı; karar kiracı lehine, tahliye isteyen kiraya veren aleyhinedir. 2015 tarihli konut kirasında kiracı, sözleşmenin başından beri ailesiyle birlikte oturduğu evden 2020 yılında evlenerek ayrılmış, kira ödemeleri ise devam etmişti. Kiraya veren 2024 yılında ihtarname çekerek evin alt kiraya verildiğini ileri sürdü ve tahliye davası açtı. Sulh hukuk mahkemesi, ailenin evde oturduğunun çevrede bilindiğini belirleyen kolluk tutanağına dayanarak davayı reddetti; Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi üzerine Daire bu kararı isabetli buldu. Daire'ye göre konut kiralarında kiracının bakmakla yükümlü olduğu yakın aile üyeleriyle birlikte kullanımı TBK m. 322'deki alt kira yasağına girmez ve sözleşmeye aykırılık oluşturmaz. Kiraya verenin yaklaşık dört yıl ses çıkarmaması kullanıma icazet olarak değerlendirildi; bu kullanıma dayanılarak sonradan fesih ve tahliye davası açılması TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılmaması ilkesiyle bağdaşmaz bulundu. Karar, aile dışından birine bedel karşılığı yapılan alt kirada yazılı rıza şartını ortadan kaldırmaz; sınırı kullanımın niteliği ve kiraya verenin tutumu çizer.

Kararı İncele

Depozitodan Hangi Kesintiler Yapılabilir? Hor Kullanma ile Olağan Aşınma Sınırı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kiracının depozito iadesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davası ile kiraya verenin hor kullanma tazminatı istediği karşı davayı birlikte incelemiş ve bölge adliye mahkemesinin kararını 25 Eylül 2024 tarihinde onamıştır. Karar, depozitonun iadesini isteyen kiracı aleyhine sonuçlanmıştır: kiracının kusurlu kullanımından doğan zarar depozitoyu aştığı için iade şartlarının oluşmadığı kabul edilmiş, depozito bu zarardan mahsup edilmiş ve kalan 14.496 TL kiracı ile müteselsil kefilden tahsil edilmiştir. Kararın kiracı yönünden sınırlayıcı bir yanı da vardır. Kiraya veren başlangıçta onarım bedeli, depo masrafı ve geç tahliye zararı dâhil yaklaşık 295 bin TL maddi zarar ileri sürmüş; mahkeme bunun yalnız hor kullanma olarak nitelenebilen kalemlerini, yani iç kapılar, mutfak dolapları, bahçe aydınlatması ve otopark kapısındaki hasarı ve onarım süresince yoksun kalınan kirayı hesaba katmıştır. Kiraya verenin olağan kullanımdan doğan yıpranmanın da kiracıya yüklenmesi gerektiği yönündeki temyiz itirazı reddedilmiştir. Daire ayrıca tek taraflı hazırlanan ve itiraza uğrayan tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna dayanarak hesap yapılamayacağını, teknik sorunun yargılamada alınan bilirkişi raporuyla çözülmesi gerektiğini vurgulamıştır. Karar, depozitodan yapılacak kesintinin ispatlanmış hasarla sınırlı olduğunu ve teslim anındaki durumun nasıl belgelendiğinin sonucu belirlediğini gösteren bir örnektir.

Kararı İncele
Diğer kira hukuku kararları (6)