Tahliye Taahhüdünde Tarihe İtiraz Edilirse İcra Mahkemesi Tahliyeye Karar Verebilir mi?

Formalite diye imzalatılan taahhütte tarih itirazı icra yolunu kapatıyor

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin en hızlı tahliye yolu, kiracının yazılı tahliye taahhüdüne dayanarak icra dairesine başvurmaktır. Uygulamada bu belgenin kira sözleşmesiyle aynı gün ya da anahtar teslim edilirken, tarih kısmı boş bırakılarak imzalatıldığı sık görülür; kiracı yıllar sonra tahliye emriyle karşılaştığında belgeyi hatırlar, tarihi hatırlamaz. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin bu kararı, kiracının belgenin ilk kiralama sırasında formalite olarak imzalatıldığı yönündeki beyanının hukuken ne anlama geldiğini ve icra mahkemesinin bu beyan karşısında tahliyeye karar verip veremeyeceğini açıklığa kavuşturmaktadır.

Kararın yol gösterici yanı iki noktadadır. İlki, kiracının itiraz dilekçesindeki sade anlatımın tarihe yönelik bir itiraz olarak nitelendirilmesidir. İkincisi, bölge adliye mahkemesinin itiraz sebebinin duruşmada genişletilemeyeceğine dayanan gerekçesinin, ilk itirazda zaten tarihe karşı çıkılmış olduğu tespitiyle aşılmasıdır. Her iki tespit de kira ilişkisinin başında alınan taahhütlerin icra yoluyla kullanılmasına belirgin bir sınır çizmektedir.

Kiralamanın başında imzalatılan belge yıllar sonra icra takibine dayanak oldu

Taraflar arasındaki kira sözleşmesi Mayıs 2008'de başlamıştır. Kiraya veren, Ağustos 2008 düzenleme tarihli ve 28 Ocak 2016 tahliye tarihli adi yazılı bir tahliye taahhüdüne dayanarak Şubat 2016'da icra takibi başlatmış, kiracıya tahliye emri gönderilmiştir. Kiracı süresi içinde yaptığı itirazda, taşınmazda uzun yıllardır oturduğunu, kira bedellerini düzenli ödediğini ve taşınmazı ilk kiraladığı sırada kendisine formalite olduğu söylenerek bir evrak imzalatıldığını beyan etmiştir. Belge noterlikçe düzenlenmiş ya da onaylanmış değildir.

Kiraya veren icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılmasını, takibin devamını ve tahliyeyi istemiştir. İcra mahkemesi, kira sözleşmesinin Mayıs 2008'de başladığını, taahhüdün bu tarihten sonra Ağustos 2008'de düzenlendiğini, kiracının taahhütteki tahliye tarihine ve imzaya herhangi bir itirazının bulunmadığını belirterek itirazın kaldırılmasına ve takibin devamına karar vermiştir. Kiracının istinaf başvurusunu inceleyen bölge adliye mahkemesi, kiracının imzaya, belge içeriğine ve tarihe açık bir itirazının bulunmadığını, duruşmada tarihin sonradan doldurulduğunu ileri sürmüş olsa da İİK m.63 uyarınca itiraz sebebinin duruşmada değiştirilip genişletilemeyeceğini gerekçe göstererek başvuruyu esastan reddetmiştir. Kiracı bu kararı temyiz etmiştir.

Noter onayı olmayan taahhütte tarih inkârı uyuşmazlığı yargılamaya taşır

Daire, incelemesine takibe dayanak belgenin niteliğiyle başlamıştır: taahhüt noterlikçe düzenlenmemiş ve tasdik edilmemiştir. Bu tespit, İİK m.275 ile 1957 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı'nın kurduğu sistemi uygulanır kılar. Buna göre alacaklı, imzası ikrar edilse bile tarihi inkâr edilen bir tahliye taahhüdüne dayanarak icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyemez; tarih uyuşmazlığı icra mahkemesinin dar ve belgeye bağlı incelemesiyle çözülemeyeceğinden taraflar genel mahkemede yargılama yoluna yönlendirilir.

Kararın asıl ağırlığı, kiracının beyanının nitelendirilmesindedir. Kiracı itirazında tarihin sahte olduğu gibi teknik bir ifade kullanmamış, yalnızca belgenin taşınmazı ilk kiraladığı sırada imzalatıldığını söylemiştir. Daire bu anlatımı taahhüdün düzenleme tarihine karşı çıkma olarak okumuştur; belgenin ilk kiralama anında imzalandığı iddiası, üzerindeki Ağustos 2008 tarihinin gerçeği yansıtmadığı anlamına gelir. Bölge adliye mahkemesinin İİK m.63'e dayanan gerekçesi bu noktada karşılıksız kalmıştır: kiracı itiraz sebebini duruşmada genişletmiş değildir, tarihe karşı çıkış ilk itirazda zaten vardır.

Aynı Daire, aynı yılın başında verdiği başka bir kararda (E. 2017/4596, K. 2018/1655, 6 Şubat 2018) düzenleme ve tahliye tarihlerinin boş bırakılarak imzalandığı yönündeki itirazı da tarihe itiraz olarak nitelendirmiş ve icra mahkemesinden tahliye istenemeyeceğini belirtmiştir. İki karar birlikte okunduğunda çizgi nettir: tarihin inkârı ya da boş bırakıldığı iddiası, belge noter onaylı değilse, tahliyeyi icra mahkemesinin inceleme alanından çıkarır.

Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıldı, itirazın kaldırılması istemi reddedilmeli

Daire, bölge adliye mahkemesi kararını HMK m.373 uyarınca kaldırmış ve icra mahkemesi kararını bozmuştur. Bozma gerekçesi, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği gözetilerek itirazın kaldırılması ve tahliye isteminin reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabul edilmiş olmasıdır. Sonuç kiracı lehinedir: icra takibi, tarihi tartışmalı bir belgeyle tahliyeye ulaşamaz.

Kiraya veren açısından karar tahliye yolunu kapatmaz, yalnızca değiştirir. Taahhüde dayanan tahliye talebi sulh hukuk mahkemesinde açılacak davada ileri sürülebilir; orada belgenin gerçekten Ağustos 2008'de düzenlenip düzenlenmediği ve kiracının imzayı hangi koşullarda attığı tam bir yargılamayla değerlendirilir. Tarihin gerçeği yansıtmadığını ileri süren kiracı bu iddiasını ispatla yükümlüdür ve Yargıtay'ın beyaza imza konusundaki yerleşik çizgisine göre boş kâğıda atılan imzanın anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası yazılı delille ispatlanır (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/3151, K. 2026/1774, 31 Mart 2026). Kararın uygulamadaki etkisi, icra mahkemesindeki hızlı yolun yalnızca noter onaylı ya da tarihi ikrar edilen taahhütler için işlemesidir.

İtiraz dilekçesinde tarihe karşı çıkışın açıkça yazılması belirleyici oluyor

Tahliye emriyle karşılaşan kiracı için belirleyici an, tebliğden itibaren işleyen yedi günlük itiraz süresidir. Bu kararda kiracının sade anlatımı tarihe itiraz sayılmış olsa da bölge adliye mahkemesi aynı beyanı yetersiz görmüştür; belgenin hangi tarihte ve hangi koşullarda imzalandığının itiraz dilekçesinde açıkça yazılması, duruşmada sebep genişletildiği tartışmasını baştan önler. İmzanın kabul edilip yalnızca tarihe karşı çıkılması, icra mahkemesindeki yolu kapatmak için yeterli görülmektedir.

Kiraya veren açısından belirleyici nokta belgenin biçimidir. Noterlikçe düzenlenen ya da tarih ve imzası onaylanan taahhüt, tarih itirazını icra mahkemesinde etkisiz bırakır; adi yazılı belge ise kiracının tek cümlelik itirazıyla yargılama yoluna taşınır. Kira sözleşmesiyle aynı gün ya da anahtar teslimi sırasında alınan taahhütlerin, kiracının serbest iradesiyle verilmediği savunmasına açık olduğu gözetilmelidir. Sulh hukuk mahkemesinde açılacak davada arabuluculuk dava şartı geçerlidir; başvurunun zamanı ve icra yolundaki istisna arabuluculuğa başvuru zamanına ilişkin Yargıtay kararında ele alınmıştır. Taahhüt dışındaki tahliye sebepleri ve süreleri için tahliye davası rehberi bütüncül bir çerçeve sunar; Yalova'da kira uyuşmazlıkları sayfasında büronun bu alandaki çalışma konuları yer alır.

Tahliye taahhüdünde tarih itirazı hakkında sık sorulan sorular

Kiracı imzayı kabul edip yalnızca tarihe itiraz ederse ne olur?

Kiracının imzayı kabul etmesi taahhüdü icra mahkemesinde geçerli kılmaz. Belge noter onaylı değilse tarihe yönelik itiraz, alacaklının itirazın kaldırılmasını isteyebilmesini engeller ve kiraya veren tahliyeyi ancak sulh hukuk mahkemesinde açacağı davayla isteyebilir.

Taahhüt kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanmışsa geçerli midir?

Türk Borçlar Kanunu, yazılı tahliye taahhüdünün kiralananın tesliminden sonra verilmesini arar; kira sözleşmesiyle aynı gün ya da teslimden önce alınan taahhüt bu şarta uymaz. İcra mahkemesi bu tartışmayı yapamaz; tarih uyuşmazlığı, kararda görüldüğü gibi, işi genel mahkemeye taşır.

Sonradan doldurulan tarihi kiracı nasıl ispatlar?

Belgenin tarih kısmının boş bırakılarak imzalandığı iddiası, Yargıtay'ın beyaza imza konusundaki çizgisine göre yazılı delille ispatlanır; tanık beyanı bu konuda yeterli görülmemektedir. Kira sözleşmesinin tarihi, anahtar teslim tutanağı, ödeme kayıtları ve taraflar arasındaki yazışmalar bu ispatta değer taşıyabilir.

İtirazın kaldırılması istemi reddedilen kiraya veren dava açabilir mi?

İcra mahkemesinin ret kararı kiraya verenin genel hükümlere göre mahkemeye başvurma hakkını ortadan kaldırmaz; Daire'nin aynı yıl verdiği diğer kararda (E. 2017/4596, K. 2018/1655) bu hak açıkça anılmıştır. Sulh hukuk mahkemesinde açılacak davada taahhüdün tarihi ve veriliş koşulları tam yargılamayla incelenir; dava Eylül 2023'ten bu yana arabuluculuk dava şartına bağlıdır.