Marka, patent, tasarım ve telif
Fikri Mülkiyet Hukuku
Bir marka, bir yazılım ya da bir tasarım; çoğu işletmenin en değerli ama en kolay taklit edilen varlığıdır. Tescilden önce riskleri ölçüyor, tescilden sonra hakkınızı izliyor; bir tecavüz karşısında ihtiyati tedbirden davaya kadar hızlı ve belgeli hareket ediyoruz.
Fikri mülkiyette sık karşılaştığımız işler
- Marka tescili ve yayıma itiraz
- Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet
- Patent, faydalı model ve tasarım koruması
- Telif hakkı ve lisans sözleşmeleri
- Alan adı ve sosyal medya hesabı uyuşmazlıkları
Yazar
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil No: 287 · Fikri Mülkiyet Hukuku
Koruma tescille başlar, izlemeyle sürer
Marka, patent ve tasarım hakları ülkemizde kural olarak tescille korunur. Tescilsiz kullanım bazı hâllerde haksız rekabet hükümleriyle korunabilse de ispatı zor ve sonucu belirsizdir. Bu yüzden başvurudan önce benzer markaların araştırılması, malların ve hizmetlerin doğru sınıflarda seçilmesi ve başvurunun işin büyüme planına göre kurgulanması gerekir.
Tescil edilmiş bir marka başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve bu süre on yıllık dönemlerle yenilenir; yenileme talebi koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde yapılmalıdır (SMK m. 23). Patentin koruma süresi yirmi, faydalı modelinki on yıldır ve bu süreler uzatılamaz (SMK m. 101).
Eser sahibinin hakları ise tescile bağlı değildir; eser meydana geldiği anda doğar ve kural olarak eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl sürer (FSEK m. 27). Yazılım, fotoğraf, metin ve tasarımlarda asıl mesele, hakkın kime ait olduğunu ve hangi kullanımlara izin verildiğini gösteren sözleşmelerin baştan doğru yazılmasıdır.
Fikri haklarınız için üstlendiğimiz işler
Marka tescili
Ön araştırma, sınıf seçimi, başvuru ve Türk Patent ve Marka Kurumu süreçlerinin izlenmesi.
Yayıma itiraz
Bültende yayımlanan benzer başvurulara karşı süresinde ve gerekçeli itiraz.
Tecavüz ve tedbir
Taklit ürün ve kullanımlara karşı ihtiyati tedbir, delil tespiti, tecavüzün men’i ve tazminat davası.
Patent ve tasarım
Patent, faydalı model ve tasarım haklarının korunması; hükümsüzlük ve tecavüz uyuşmazlıkları.
Telif ve lisans
Yazılım, içerik ve tasarım sözleşmeleri; eser sahipliği ve izinsiz kullanım.
Alan adı ve çevrim içi kullanım
Markayı taşıyan alan adları, pazar yeri ilanları ve sosyal medya hesaplarına karşı başvurular.
Fikri haklarda kaçırılmaması gereken süreler
- SMK m. 18
- Bültende yayımlanan bir marka başvurusuna itiraz, yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak yapılır; gerekçe bu sürede sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır.
- SMK m. 23
- Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir; yenileme, koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde istenir.
- SMK m. 101
- Patentin koruma süresi yirmi yıl, faydalı modelin koruma süresi on yıldır; bu süreler uzatılamaz.
- SMK m. 159
- Hak sahibi, tecavüzün gerçekleşmekte olduğunu ya da bunun için ciddi ve etkin hazırlık yapıldığını ispat ederek ihtiyati tedbir isteyebilir.
- SMK m. 156
- Sınai mülkiyet davalarında görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk ve ceza mahkemeleridir.
- FSEK m. 27
- Eser sahibinin hakları kural olarak sahibinin yaşadığı süre ve ölümünden itibaren yetmiş yıl devam eder.
Taklit bir ürünle karşılaştığınızda
Delilin korunması
Satış ilanı, fatura, ürün örneği ve internet kayıtları zaman damgasıyla saklanır; gerekirse mahkemeden delil tespiti istenir.
Hakkın ve kapsamın kontrolü
Tescil belgesi, sınıflar ve koruma süresi kontrol edilir; karşı tarafın önceki kullanım ya da tescil iddiası değerlendirilir.
İhtar ya da ihtiyati tedbir
Duruma göre önce ihtarname gönderilir ya da doğrudan ihtiyati tedbirle satışın durdurulması istenir.
Dava
Fikri ve sınai haklar mahkemesinde tecavüzün tespiti ve men’i, ürünlere el konulması ve tazminat istenir.
Marka, patent ve telif hakkında sık sorulanlar
Markamı kullanıyorum ama tescil ettirmedim; korunur muyum?
Tescilsiz kullanım bazı durumlarda haksız rekabet hükümleriyle korunabilir; ancak ispatı güçtür ve aynı ya da benzer markayı başkası tescil ettirirse ciddi bir uyuşmazlık doğar. Kullandığınız markayı en kısa sürede ve doğru sınıflarda tescil ettirmek en güvenli yoldur.
Benzer bir marka başvurusu yayımlandı; ne yapabilirim?
Bültende yayımlanan başvuruya, yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edebilirsiniz (SMK m. 18). Süre kesindir; gerekçeler bu süre içinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır. İtirazın gücü, markalar arasındaki benzerliğe ve mal ve hizmetlerin örtüşmesine bağlıdır.
Marka tescili ne kadar süre geçerlidir?
Tescilli marka başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve süre on yıllık dönemlerle sınırsız biçimde yenilenebilir. Yenileme talebinin koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde yapılması gerekir (SMK m. 23).
Taklit ürün satan birine karşı hemen ne yapılabilir?
Tecavüzün sürdüğü ya da ciddi biçimde hazırlandığı ispat edilirse fikri ve sınai haklar mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir ve satış dava sonuçlanmadan durdurulabilir (SMK m. 159). Delillerin dava öncesinde korunması tedbir kararının alınabilmesi için belirleyicidir.
Çalışanımın geliştirdiği yazılım kime aittir?
Çalışanın işi gereği meydana getirdiği eserler üzerindeki mali haklar, sözleşmeden ya da işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça işverene aittir. Yine de yazılım ve tasarım çalışmalarında hakların devrini ve kullanım kapsamını açıkça düzenleyen sözleşmeler, ileride doğabilecek tartışmaları önler.
Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?
İkisi de buluşları korur; ancak patent için buluşun tekniğin bilinen durumunu aşan bir buluş basamağı içermesi aranırken faydalı modelde bu aranmaz. Patent yirmi, faydalı model on yıl korunur ve bu süreler uzatılamaz (SMK m. 101).
Markanızı ya da eserinizi korumak için ilk adımı birlikte planlayalım
Mevcut kullanımınız, tescil durumunuz ve rakip kullanımlar üzerinden izlenebilecek yolları ve süreleri masraflarıyla konuşuruz.
- Online Danışmanlık (60 dakika)9.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, dosyanın bütünü için
- Online Danışmanlık (30 dakika)6.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, tek bir soru için
- Büroda Yüz Yüze Danışmanlık (60 dakika)13.200 ₺KDV dahilYalova'daki büroda, belgelerinizle birlikte
Görüşmeler ücretlidir. Saatinizi randevu sayfasındaki takvimden seçersiniz.