Hukuk İstinaf Dilekçesi Örneği: HMK 341'e Göre Adım Adım Rehber
Asliye hukuk, aile, iş, ticaret ve icra mahkemesi kararlarına karşı HMK 341 dayanaklı istinaf dilekçesi rehberi. 2 haftalık süre, dilekçe içeriği (HMK 342), tehiri icra talebi (HMK 350), yeni delil sunma kuralı (HMK 357) ve alt-yargı kollarına özgü kurallar — anonimleştirilmiş gerçek dilekçe örneği ile birlikte.
1. Yasal Dayanak: HMK 341-360
Hukuk yargısında istinaf kanun yolu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 341 ila 360. maddeleri arasında düzenlenmiştir. 20 Temmuz 2016 tarihinde fiilen yürürlüğe giren istinaf sistemi, ilk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesi (BAM) tarafından hem maddi vakıa hem hukuki nitelendirme yönünden yeniden incelenmesini sağlar.
İstinafı düzenleyen ana maddeler:
- HMK 341: İstinaf yoluna başvurulabilecek kararlar
- HMK 342: İstinaf dilekçesinin içeriği
- HMK 343: İstinaf dilekçesinin verileceği mahkeme
- HMK 345: İstinaf süresi (2 hafta)
- HMK 348: Cevap dilekçesi
- HMK 350: İcranın geri bırakılması (tehiri icra)
- HMK 356: İncelemenin kapsamı ve duruşma
- HMK 357: Yeni delil yasağı ve istisnaları
- HMK 361: Temyiz süresi (BAM kararına karşı Yargıtay'a)
- HMK 362: Kesin nitelikli istinaf kararları
Yalova ilk derece hukuk mahkemelerinin (Asliye Hukuk, Aile, İş, Asliye Ticaret, Sulh Hukuk, İcra Hukuk) kararlarına karşı istinaf, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri'nde incelenir.
2. İstinaf Süresi: 2 Hafta (HMK 345)
Hukuk yargısında istinaf süresi iki haftadır ve süre kararın taraflara tefhim edildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar (HMK 345). Süre hak düşürücüdür — kaçırılırsa karar kesinleşir.
Süre nasıl hesaplanır?
- Tefhim: Karar duruşmada yüze karşı açıklandıysa, süre tefhim ediliyor (gerekçeli karar beklenmez)
- Tebliğ: Karar duruşmada tefhim edilmediyse, gerekçeli karar PTT/elektronik yolla tebliğ edildiğinde başlar
- Süre başlangıcı: Tefhim/tebliğ günü sayılmaz, ertesi günden itibaren 2 hafta
- Son gün tatile denk gelirse: Tatili izleyen ilk iş günü sürenin son günüdür (HMK 92)
Kritik uyarı (hukuk yargısı — HMK 345): Hukuk yargısında karar tefhim edildiyse ve siz "gerekçeli karar gelsin, sonra istinaf ederim" derseniz süre işlemeye devam eder. 2 hafta dolduğunda istinaf hakkınız sona erer. Bu durumda gerekçeli kararı beklemeden istinaf dilekçesi vermek ve içerikte "henüz gerekçeli karar tebliğ edilmediğinden, gerekçeli istinaf nedenlerim tebliğ sonrası sunulacaktır" notu eklemek korunma yoludur. (Hukuk yargısında bu "süre tutum" gibi tek başına kurum değildir; tam dilekçe verilir.) Not: Ceza yargısında 7499 sayılı yasa ile durum farklılaştı — orada süre gerekçeli kararın tebliğinden başladığı için bu strateji gerekmez.
3. İstinafa Konu Edilebilen Kararlar
HMK 341 uyarınca ilk derece mahkemelerinin nihai kararları kural olarak istinafa konu edilebilir. Bunlar:
- Esasa ilişkin kararlar (kabul, ret, kısmen kabul)
- Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar
- Reddi hakim, görevsizlik, yetkisizlik kararları
- İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz hakkındaki kararlar
- İlam niteliğindeki son kararlar
İstisnalar — İstinafa Konu Olmayan Kararlar:
- Miktarı veya değeri parasal sınırın altında kalan davalarda verilen kararlar (HMK 341/3 — 2026 yıllık güncel sınır Adalet Bakanlığı tarifesine bakılır)
- Yargılamanın iadesi, hâkimin reddi gibi belirli ara kararlar
- Bazı sulh hukuk mahkemesi kararları (özel düzenlemeler)
- Manevi tazminat davalarında belirli sınırın altındaki kararlar
Parasal sınırın altındaki kararlar kesin niteliktedir; istinaf yolu kapalıdır. Bu nedenle dava açarken yapılan değer takdiri sonradan istinaf hakkını da etkiler.
4. Dilekçede Bulunması Gerekenler (HMK 342)
HMK 342 uyarınca istinaf dilekçesinde aşağıdaki unsurların bulunması zorunludur:
- 1
Mahkemenin Adı
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi __. Hukuk Dairesi (Yalova için yetkili).
- 2
Tarafların Bilgisi
Davacı/davalı, vekiller — ad-soyad, T.C., adres, telefon, vekâletname tarih/no.
- 3
İlk Derece Kararının Tanımı
Mahkeme adı, esas no, karar no, karar tarihi, hüküm özeti.
- 4
Tebliğ/Tefhim Tarihi
Süre başlangıcı belgesi — duruşma zaptı veya tebellüğ belgesi.
- 5
İstinaf Nedenleri
Her bir neden ayrı paragrafta: usul ihlali, vakıa hatası, hukukun yanlış uygulanması, delil değerlendirme hatası, hak ihlali.
- 6
Deliller
Mevcut dosyadaki deliller + (varsa) HMK 357 istisnası kapsamında yeni delil + gerekçesi.
- 7
Talep (Sonuç ve Karar)
Kararın bozulması/kaldırılması/değiştirilmesi, davanın esastan reddi, kabulü vb. açık talep.
- 8
İmza + Ekler
Taraf veya vekil imzası + harç makbuzu + vekâletname + delil listesi + tebliğ zarfı.
5. Adım Adım Dilekçe Yazımı
Etkili bir hukuk istinaf dilekçesi aşağıdaki sırayla hazırlanır:
- Karar incelemesi: Gerekçeli kararı satır satır okuyun, ihlal edilen usul kurallarını ve maddi hata noktalarını işaretleyin.
- Hukuki dayanak araması: Her hata için Yargıtay içtihadı, kanun maddesi ve hukuk doktrini referansları toplayın.
- Başlık ve taraf bilgileri: BAM ismini doğru yazın (Yalova için Bursa BAM), taraf bilgilerini ilk derece dosyasıyla aynı bilgilerle eşleştirin.
- Karar özeti: İlk derece kararının "Konusu" ve "Hüküm fıkrası"nı kısa özetleyin — BAM hakimine hızlı bağlam sağlar.
- İstinaf nedenlerini kategorize edin: "I. Usul Yönünden", "II. Esas Yönünden Vakıa Hataları", "III. Hukuk Uygulaması Hataları" ana başlıkları altında.
- Her nedeni gerekçelendirin: Genel ifadeler ("karar hatalıdır") yerine somut atıflar ("ilk derece, müvekkilin sunduğu X belgesini değerlendirmemiş, HMK 198/1 ihlal edilmiştir") kullanın.
- Tehiri icra varsa talep edin: Para alacağı veya icra edilebilir hüküm varsa, ayrı paragrafta HMK 350 talebi + teminat önerisi.
- Talep ve sonuç: Numaralı maddeler halinde: "1. Kararın bozulması, 2. Davanın reddi, 3. Yargılama gideri karşı tarafa, 4. Vekâlet ücreti vekiline" gibi net ifadeler.
- İmza ve ekler: Vekil sıfatıyla imza + tüm ekleri tek tek listele.
- Harç ödemesi: Mahkeme veznesine başvurma harcı + karar harcı + gider avansı yatırın, makbuzları dilekçeye ekleyin.
6. Anonimleştirilmiş Hukuk İstinaf Dilekçesi Örneği
Aşağıda alacak davasında verilen ret kararına karşı hazırlanmış anonimleştirilmiş istinaf dilekçesi örneği. Bu sadece genel bir referanstır — kendi dosyanız için avukatınızla özelleştirin.
__. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI'NA
İSTİNAF EDEN (DAVACI): A.B. (T.C.: XXXXXXXXXXX)
Adres: [Adres]
VEKİLİ: Av. Mesut İLME (Yalova Barosu — Sicil 287)
Adres: Süleyman Bey Mah. Arabacılar Sok. 55/1-2 Yalova
KARŞI TARAF (DAVALI): C.D. (T.C.: YYYYYYYYYYY)
İLK DERECE MAHKEMESİ: Yalova __. Asliye Hukuk Mahkemesi
Esas No: 2024/XXX, Karar No: 2025/XXX, Karar Tarihi: __/__/2025
KARARIN TEFHİM/TEBLİĞ TARİHİ: __/__/2025
İSTİNAF NEDENLERİ VE TALEPLER:
Sayın Başkanlığa,
Yukarıda esas ve karar numarası bilirilen Yalova __. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin __/__/2025 tarihli kararı; (1) usul yönünden, (2) vakıa tespitinde, (3) hukuk uygulamasında ağır hatalar içermekte olup tarafımızca süresi içinde istinaf edilmektedir.
I. USUL YÖNÜNDEN İHLALLER
1. İlk derece mahkemesi, müvekkilin __/__/2024 tarihli dilekçesi ile sunduğu __ sayfalık banka dekontunu (Delil No: 5) hiçbir gerekçe göstermeksizin değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu durum HMK 198/1'de düzenlenen "tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi" ilkesini ihlal etmektedir.
2. Davalı tanığı E.F.'nin __/__/2025 tarihli ifadesi, müvekkilin sunduğu yazılı delillerle açıkça çelişmesine rağmen, ilk derece kararında bu çelişki tartışılmamıştır (HMK 295/1 ihlali).
II. ESAS YÖNÜNDEN VAKIA HATALARI
1. Mahkeme, taraflar arasındaki __/__/2023 tarihli sözleşmenin "ücret koşulu"nu yanlış yorumlamıştır. Sözleşmenin m.4 hükmüne göre ödeme yükümlülüğü davalıya aittir; ilk derece bu hükmü ters yönde değerlendirmiştir.
2. Davalının itirazlarına dayanak yaptığı belgeler, tarafımızca itiraz edilmesine ve sahteliğinin ileri sürülmesine rağmen, mahkeme sahtelik incelemesi yapmadan karara dayanak almıştır.
III. HUKUK UYGULAMASI HATALARI
1. Müvekkilin alacağı, TBK 117 uyarınca temerrüt faiziyle birlikte talep edilmiş olmasına karşın, mahkeme faiz hesaplamasını yapmamıştır.
2. Yargıtay 13. HD. 2023/XXX-2024/YYY sayılı içtihadında benzer durumda alacağın kabulüne karar verilmiştir; ilk derece bu emsal kararı dikkate almamıştır.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda arz edilen nedenlerle;
1. Yalova __. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin __/__/2025 tarih ve Esas/Karar __/__ sayılı kararının KALDIRILMASI,
2. Esastan davanın KABULÜNE, davalının __TL alacağı temerrüt faiziyle birlikte müvekkile ödemeye mahkûm edilmesine,
3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına,
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
İstinaf Eden Vekili
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil: 287
EKLER: 1. Vekâletname, 2. Harç makbuzları, 3. Tebliğ belgesi, 4. Delil listesi.
7. Alt-Yargı Türleri ve Özel Kurallar
Hukuk yargısı içinde her ilk derece mahkemesi tipinin kendine özgü istinaf kuralları vardır:
Aile Mahkemesi İstinaf Dilekçesi
Boşanma, velayet, nafaka, mal paylaşımı ve evlat edinme davalarına karşı verilir. Süre 2 hafta (HMK 345). Boşanma kararının ferî sonuçları (velayet, nafaka, soyadı) ayrı ayrı istinaf edilebilir. Velayet kararına itirazda çocuğun yüksek yararı vurgulanmalıdır. Tedbir nafakasına ilişkin kararlar kesindir; ancak iştirak ve yoksulluk nafakası istinafa açıktır.
İş Mahkemesi İstinaf Dilekçesi
İşçi-işveren uyuşmazlıkları (kıdem/ihbar tazminatı, işe iade, mobbing, iş kazası, fazla mesai). 2 haftalık süre + 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7 hükmü uyarınca ivedilik. İşe iade davasında istinaf süresi gerekçeli karar tebliğinden başlar. Dava sırasında verilen ihtiyati tedbir ve fesih iptali kararlarına itiraz ayrıca düzenlenmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesi İstinaf
Şirketler hukuku, çek/senet, ticari sözleşme uyuşmazlıkları, haksız rekabet davaları. 2 hafta genel süre. Ticari teamül ve yazılı delil ilkeleri istinafta da öne çıkar. Çek/senet üzerinden açılan davalarda İİK özel süreleri uygulanabilir; istinaf öncesi tedbir kararlarına itiraz ayrı sürelidir.
Sulh Hukuk Mahkemesi İstinaf
Kira, ortaklığın giderilmesi, vasi tayini, tereke davaları. 2 haftalık süre. Sulh hukuk kararlarının bir kısmı kesindir (örn. çekişmesiz yargı işlerinde belirli kararlar). Ortaklığın giderilmesi davasındaki nihai paylaşım kararı istinaf edilebilir; ancak bilirkişi raporuna itiraz süresi farklıdır.
İcra Hukuk Mahkemesi İstinaf
İcra takibine itiraz, itirazın kaldırılması, mal beyanı, haciz şikayeti gibi konular. Süre genelde İİK 363'e göre 10 gündür (genel 2 haftadan farklı!). İhalenin feshi ve sıra cetveline itirazda da özel süreler geçerlidir. İcra hukuk istinafında BAM'a yatırılan teminat icra durmasını sağlayabilir.
8. Tehiri İcra Talebi (HMK 350)
Hukuk yargısında ilk derece mahkemesi kararı, istinaf incelemesine rağmen icra edilebilir. Yani karşı taraf, kesinleşmeyi beklemeden icra takibi başlatabilir. HMK 350 bu durumu telafi etmek için "icranın geri bırakılması" (tehiri icra) talebine olanak tanır.
Talep nasıl yapılır?
- İstinaf dilekçesi içinde veya ayrı dilekçeyle BAM'a yöneltilir
- Para alacağı davalarında teminat gösterilmesi zorunludur (banka teminat mektubu, taşınmaz haczi, nakit depo)
- Çocuk teslimi, kira tahliyesi, ihtiyati tedbir gibi konularda teminatsız da kabul edilebilir
- BAM, talep edilen tehiri icra hakkında ivedilikle karar verir; bekleyiş süresinde karşı taraf icraya devam edebilir, bu nedenle aynı zamanda icra dairesine de "tehiri icra talebi olduğu" bildirilmelidir
9. Hukuk İstinafında Sık Yapılan Hatalar
20+ yıllık deneyimimizde gördüğümüz, hak kaybına yol açan en sık 5 hata.
Hata #1: Süreyi Tefhim Yerine Tebliğ Tarihinden Başlatmak
Hukuk yargısında HMK 345 uyarınca karar duruşmada açıklandıysa (tefhim), 2 haftalık süre o anda başlar. "Gerekçeli karar gelsin sonra istinaf ederim" düşüncesi çoğu zaman sürenin kaçırılmasına neden olur. Not: Ceza yargısında durum 7499 sayılı yasa ile değişti — orada artık süre gerekçeli kararın tebliğinden başlar (CMK 273).
Hata #2: İstinaf Nedenlerini Soyut İfadelerle Doldurmak
"Karar hatalıdır" gibi genel ifadeler BAM tarafından "soyut iddia" sayılır. Her bir hata için somut HMK maddesi, içtihat veya delil referansı verilmelidir.
Hata #3: Tehiri İcra Talebini Unutmak
Para alacağı kararına ilişkin istinafta tehiri icra istenmezse karşı taraf icraya hemen başlayabilir. İstinaf sonucu lehe olsa bile geri dönüş zorlaşır.
Hata #4: Vekâlet Ücreti ve Yargılama Giderini Talep Etmemek
"Sonuç" bölümünde yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi açıkça istenmezse BAM bu konuda karar veremez.
Hata #5: Yeni Delili Gerekçesiz Sunmak
HMK 357 kural olarak yeni delili yasaklar. Sunulan yeni belgenin neden ilk derecede sunulamadığı (mücbir sebep veya sonradan ortaya çıkma) dilekçede açıkça gerekçelendirilmezse delil değerlendirme dışı kalır.
Hukuk İstinaf Dilekçesi Şablonları
Şablonlar genel bilgi amaçlıdır; kendi dosyanız için mutlaka avukatla görüşüp özelleştirin. E-posta gerektirmez, doğrudan indirir.
Hukuk İstinaf Dilekçesi
Yasal Dayanak: HMK 341 · Asliye hukuk, aile, iş, ticaret kararları için (2 hafta)
Hukuk İstinafa Cevap Dilekçesi
Yasal Dayanak: HMK 348 · Karşı tarafın istinafına cevap (2 hafta)
Tehiri İcra Talepli İstinaf
Yasal Dayanak: HMK 350 · Para alacağı veya icra edilebilir hüküm için
Kendi dosyam için özelleştirilmiş dilekçe istiyorum: Av. Mesut İLME, dosyanızı 24-48 saat içinde inceler ve gerekçeli istinaf dilekçenizi hazırlar.
Avukat ile Dilekçe İstiyorum10. Sıkça Sorulan Sorular
Hukuk istinaf süresi ne kadar?
Hukuk istinafa hangi kararlar konu olabilir?
Hukuk istinaf dilekçesinde ne yazılır?
İstinafta yeni delil sunulabilir mi?
Tehiri icra talebi nasıl yapılır?
Aile mahkemesi kararına istinaf nasıl edilir?
İş mahkemesi kararına istinaf süresi nedir?
İcra hukuk mahkemesi kararına istinaf var mı?
Asliye ticaret mahkemesi kararına istinaf farklı mı?
Hukuk istinaf ücreti nasıl hesaplanır?
İlgili Rehberler
Bu makaleyi hazırlayan
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil No: 287 — 20+ yıllık deneyim, Hukuk İstinaf, BAM süreçleri ve Yargıtay temyizinde uzman.
Yayın: 2026-05-17 · Güncelleme: 2026-05-17