İlme Hukuk Logo
İLMEHUKUK BÜROSU
İLME HUKUK BÜROSU
Hemen AraRandevu Al
Havadan yonca yapraklı bir otoyol kavşağı ve aralarındaki yeşil alanlar

Ayıplı mal, hizmet ve sözleşmeler

Tüketici Hukuku

Ayıplı çıkan bir araç, teslim edilmeyen bir konut ya da açıklanmadan kesilen bir banka masrafı… Tüketici olarak hakkınızı ararken hangi merciye, hangi sürede başvurduğunuz sonucu belirler. Hakem heyetinden tüketici mahkemesine kadar dosyanızı belgeleriyle hazırlıyoruz.

Av. Mesut İLME — Yalova Barosu

Yazar

Av. Mesut İLME

Yalova Barosu Sicil No: 287 · Tüketici Hukuku

Yalova merkezli, Türkiye geneli
Yazar Profili

Tüketici uyuşmazlıklarında en sık karşılaştığımız dosyalar

Ayıplı araç ve beyaz eşya

Tekrarlayan arızalar, gizli ayıplar, değişim ya da iade talepleri ve bilirkişi incelemesinin kurgusu.

Ön ödemeli konut

Teslim edilmeyen ya da sözleşmeye aykırı teslim edilen konutlarda dönme, bedel indirimi ve tazminat.

İnternet alışverişi

Cayma hakkının kullanılması, teslim edilmeyen ürünler ve satıcının sorumluluğu.

Banka ve kredi işlemleri

Kredi sözleşmelerindeki masraf ve ücretler, erken ödeme ve kart uyuşmazlıkları.

Abonelik ve paket tur

Sona erdirilemeyen abonelikler, iptal edilen turlar ve eksik verilen hizmetler.

Garanti ve servis

Garanti süresinde onarımın gecikmesi, tekrarlayan arıza ve servis kayıtlarının delil olarak kullanılması.

Ayıplı ürün karşısında tüketicinin seçimlik hakları

Satıcı, malı sözleşmeye uygun olarak teslim etmekle yükümlüdür. Malın ayıplı olduğu anlaşıldığında tüketici; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere onarım ya da imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini seçebilir. Satıcı, tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür (TKHK m. 11).

Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile malın tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (TKHK m. 12).

Garanti süresi teslimden itibaren en az iki yıldır. Onarım hakkını kullanan tüketicinin malı garanti süresi içinde yeniden arızalanırsa, onarım için gereken azami süre aşılırsa ya da onarımın mümkün olmadığı anlaşılırsa tüketici öteki seçimlik haklarını kullanabilir ve satıcı bu talebi reddedemez (TKHK m. 56).

Hangi merci, hangi süre?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502 s.) ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği.

TKHK m. 68
Değeri her yıl ilan edilen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için heyete başvurulamaz.
TKHK m. 70
Hakem heyeti kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; hâkim talep üzerine tedbir yoluyla durdurabilir.
TKHK m. 73/A
Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar, heyet kararlarına itirazlar ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar bunun dışındadır.
TKHK m. 12
Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıllık zamanaşımına tabidir; hile ya da ağır kusurla gizlenen ayıpta zamanaşımı uygulanmaz.
TKHK m. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
İnternetten ya da telefonla yapılan satışlarda tüketici, malın teslim alındığı günden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir; yönetmelikte sayılan istisnalar saklıdır.
TKHK m. 73
Tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir; dava, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.

Ayıplı bir ürün için başvurunun izlediği yol

  1. Ayıbın belgelenmesi

    Ayıp fotoğraf, servis kaydı ve gerekiyorsa tespit raporuyla belgelenir; seçilen hak satıcıya yazılı olarak bildirilir.

  2. Merciin belirlenmesi

    Uyuşmazlığın değeri parasal sınırın altındaysa hakem heyetine, üzerindeyse önce arabulucuya başvurulur.

  3. Hakem heyeti ya da arabuluculuk

    Hakem heyeti dosya üzerinden ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle karar verir; arabuluculukta taraflar anlaşma imkânını değerlendirir.

  4. Tüketici mahkemesi

    Heyet kararına itiraz edilirse ya da arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava tüketici mahkemesinde görülür; bilirkişi raporu dosyanın merkezindedir.

  5. Kararın yerine getirilmesi

    Hakem heyeti kararları ve mahkeme kararları icra yoluyla takip edilebilir.

Tüketicilerin bize en çok sorduğu sorular

Ayıplı ürünü değiştirmek mi, iade etmek mi?

Seçim tüketiciye aittir: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, onarım ya da değişim. Onarım ya da değişim satıcı için orantısız bir güçlük doğuruyorsa tüketici dönme ya da indirim haklarından birini kullanır (TKHK m. 11). Hangi hakkın seçileceği, ayıbın niteliğine ve ürünü kullanmaya devam etme isteğinize göre belirlenir.

Hakem heyetine başvurmak için avukat gerekir mi?

Zorunlu değildir; başvuru e-Devlet üzerinden ya da doğrudan heyete yapılabilir. Ancak talebin doğru kurulması, delillerin eksiksiz sunulması ve karara karşı iki haftalık itiraz süresinin takibi sonucu etkiler.

İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?

Mesafeli satışlarda tüketici, ürünü teslim aldığı günden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan ürünler ya da ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi istisnalar vardır.

Teslim tarihi geçen konut için ne yapabilirim?

Ön ödemeli konut satışlarında satıcı sözleşmedeki teslim tarihine uymakla yükümlüdür. Gecikmede sözleşmeye ve kanuna göre gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme ya da ödenen bedelin iadesi gibi talepler gündeme gelir; sözleşmenin noterde düzenleme şeklinde yapılıp yapılmadığı hakların kapsamını etkiler.

Bankanın kestiği dosya masrafını geri alabilir miyim?

Kredi sözleşmelerinde tüketiciden alınabilecek ücret ve masraflar mevzuatla sınırlandırılmıştır. Dayanağı olmayan ya da bilgilendirilmeden alınan ücretler için hakem heyetine ya da mahkemeye başvurulabilir; sonuç sözleşmenin tarihine ve ücretin türüne göre değişir.

Garanti süresindeki ürün sürekli arızalanıyor; ne olacak?

Onarım hakkını kullandığınız ürün garanti süresi içinde tekrar arızalanırsa ya da onarım azami süreyi aşarsa, ürünün ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini, bedel iadesini ya da indirim yapılmasını isteyebilirsiniz; satıcı bu talebi reddedemez (TKHK m. 56). Servis kayıtları bu talebin en önemli delilidir.

Faturanız ve yazışmalarınızla gelin, yolu birlikte belirleyelim

Uyuşmazlığın değeri ve belgeler üzerinden hakem heyeti, arabuluculuk ya da dava seçeneklerini süreleri ve masraflarıyla konuşuruz.

Görüşmeler ücretlidir. Saatinizi randevu sayfasındaki takvimden seçersiniz.