
İnceleme, uzlaşma ve dava
Vergi Hukuku
Bir vergi incelemesi ya da ceza ihbarnamesi, işletmenin nakit akışını ve itibarını aynı anda etkiler. Süreler kısa, usul kuralları katıdır. İnceleme aşamasından vergi mahkemesine kadar her adımda kayıtlarınızı ve savunmanızı birlikte hazırlıyoruz.
Vergi uyuşmazlığında üstlendiğimiz başlıklar
- Vergi incelemesi ve tutanak aşaması
- Vergi cezalarında uzlaşma
- Vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı dava
- Ödeme emri ve hacze itiraz
- Sahte belge iddiaları

Yazar
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil No: 287 · Vergi Hukuku
İncelemeden kesinleşmeye: bir vergi uyuşmazlığının aşamaları
Her aşamada verilen beyan bir sonrakinin dayanağı olur; savunmayı baştan tek bir çizgide kurmak gerekir.
Vergi incelemesi
İnceleme elemanı defter ve belgeleri ister, tespitlerini tutanağa geçirir. İnceleme kural olarak tam incelemede bir yıl, sınırlı incelemede altı ay içinde bitirilir; gerekirse altı aya kadar ek süre verilebilir (VUK m. 140).
Tarhiyat öncesi uzlaşma
İnceleme raporuna göre kesilecek vergi ziyaı cezası ve kanundaki tutarı aşan usulsüzlük cezaları için uzlaşma istenebilir (VUK ek m. 11). 2024 değişikliğinden beri uzlaşma yalnız cezaları kapsar; vergi aslı uzlaşma konusu değildir.
İhbarname ve tarhiyat sonrası uzlaşma
İhbarname tebliğ edildikten sonra cezalar için tarhiyat sonrası uzlaşma istenebilir (VUK ek m. 1). Sahte belge fiillerine kesilen cezalar uzlaşma kapsamı dışındadır.
Vergi mahkemesinde dava
İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m. 7). Süresinde açılan dava, tarh edilen vergi ve cezanın dava konusu kısmının tahsilini kendiliğinden durdurur (İYUK m. 27/4).
İstinaf ve temyiz
Vergi mahkemesi kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf, kanundaki hâllerde Danıştaya temyiz yoluna gidilebilir. Bu başvurular tahsili kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenir (İYUK m. 52).
Dava açmak tahsilatı her durumda durdurmaz
İhbarnameye karşı süresinde açılan dava tahsili kendiliğinden durdurur. Ancak ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerde ve ödeme emri ya da haciz gibi tahsilat işlemlerine karşı açılan davalarda bu kural uygulanmaz (İYUK m. 27/4). Bu dosyalarda yürütmenin durdurulmasını ayrıca istemek gerekir.
Mükellef ve işletmeler için üstlendiğimiz işler
İnceleme sürecinde destek
Belge talepleri, tutanaklar ve inceleme elemanına verilecek yazılı açıklamaların hazırlanması.
Uzlaşma görüşmeleri
Uzlaşma komisyonu önünde savunmanın, emsal kararların ve hesap tablolarının hazırlanması.
Vergi davası
Vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı iptal davası, istinaf ve temyiz aşamaları.
Tahsilat işlemlerine itiraz
Ödeme emrine karşı dava, haciz işlemleri ve yürütmenin durdurulması talepleri.
Sahte belge iddiaları
Sahte ya da muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge iddiasında vergi davası ile ceza yargılamasının birlikte yürütülmesi.
Pişmanlık ve izaha davet
Tespit yapılmadan kendiliğinden bildirim (VUK m. 371) ve izaha davet (VUK m. 370) imkânlarının değerlendirilmesi.
Vergi uyuşmazlığında takvim: kanunun koyduğu süreler
- İYUK m. 7
- Vergi mahkemelerinde dava açma süresi, ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gündür.
- İYUK m. 27/4
- Süresinde açılan vergi davası, dava konusu vergi ve cezanın tahsilini kendiliğinden durdurur; ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerde ve tahsilat davalarında durdurmaz.
- 6183 s. Kanun m. 58
- Ödeme emrine karşı, tebliğinden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.
- VUK m. 114
- Vergi alacağı, doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tarh ve tebliğ edilmezse zamanaşımına uğrar; matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdurur.
- VUK m. 140
- İnceleme tam incelemede en fazla bir yıl, sınırlı incelemede en fazla altı ay içinde bitirilir; bu sürelere altı aya kadar ek süre verilebilir.
- VUK m. 376
- Vergiyi ve cezanın kalan yarısını, ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurup vadesinde ödeyeceğini bildiren mükellefin cezası yarı oranında indirilir. Bildirilen tutar süresinde ödenmez ya da dava konusu yapılırsa indirimden yararlanılamaz.
Vergi incelemesi ve ihbarname üzerine sık gelen sorular
Vergi inceleme tutanağını imzalamak zorunda mıyım?
Tutanak, incelemede tespit edilen hususları gösterir. İmzalamadan önce içeriği dikkatle okumak, katılmadığınız tespitler için tutanağa şerh düşmek ya da yazılı açıklama vermek önemlidir. Bu aşamadaki beyanlar uzlaşma ve dava aşamasında da kullanılacağı için açıklamaların hukuki destekle hazırlanması yararlıdır.
Uzlaşma mı, dava mı?
Uzlaşma, 2024 değişikliğinden beri yalnız cezaları kapsar ve uzlaşılan tutar için dava açılamaz. Dava ise hukuka aykırı tarhiyatın vergi aslıyla birlikte tamamen kaldırılması imkânını korur, ama zaman alır. Seçim; tespitin hukuki dayanağının gücüne, emsal kararlara ve işletmenin nakit durumuna göre yapılır.
Dava açarsam borcu şimdilik ödemem gerekir mi?
İhbarnameye karşı süresinde açılan davada dava konusu kısmın tahsili kendiliğinden durur (İYUK m. 27/4). Dava reddedilirse vergi, gecikme faiziyle birlikte istenir. İhtirazi kayıtla beyan ve tahsilat davalarında ise yürütmenin durdurulmasını ayrıca istemek gerekir.
Sahte fatura iddiasıyla ceza davası açılır mı?
Sahte ya da muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma VUK m. 359’da suç olarak düzenlenmiştir ve bu iddialar üzerine ceza soruşturması yürütülebilir. Vergi davası ile ceza yargılaması ayrı yürür; birindeki savunma ötekini etkileyeceği için ikisinin birlikte planlanması gerekir. Bu fiillere kesilen cezalar uzlaşma konusu yapılamaz.
Ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?
Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (6183 s. Kanun m. 58). Bu davada tahsilat kendiliğinden durmadığı için yürütmenin durdurulması da istenmelidir; aksi hâlde haciz yoluna gidilebilir.
Pişmanlıkla beyan ne zaman mümkündür?
Durum vergi idaresince kendiliğinden öğrenilmeden ve inceleme başlamadan önce eksik beyanınızı dilekçeyle bildirip kanundaki koşulları yerine getirirseniz vergi ziyaı cezası kesilmez; vergi pişmanlık zammıyla birlikte ödenir (VUK m. 371).
İhbarname ya da inceleme tutanağı elinizdeyse takvimi birlikte çıkaralım
Belgelerin tebliğ tarihleri üzerinden uzlaşma ve dava takvimini çıkarır, izlenebilecek yolları masraflarıyla konuşuruz.
- Online Danışmanlık (60 dakika)9.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, dosyanın bütünü için
- Online Danışmanlık (30 dakika)6.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, tek bir soru için
- Büroda Yüz Yüze Danışmanlık (60 dakika)13.200 ₺KDV dahilYalova'daki büroda, belgelerinizle birlikte
Görüşmeler ücretlidir. Saatinizi randevu sayfasındaki takvimden seçersiniz.