İdari Yargı · Yüksek Mahkeme · İYUK 46

Danıştay Temyiz Dilekçesi: İYUK 46 ile BİM Kararına Temyiz

Danıştay, idari yargının en yüksek mahkemesidir (2575 sayılı kanun). Bölge İdare Mahkemesi (BİM) kararlarına karşı İYUK 46 uyarınca 30 gün içinde temyiz başvurusu yapılır. Bu rehber: Danıştay yapısı (17 daire), temyize açık BİM kararları, hukuka aykırılık argümantasyon teknikleri, bozma sebepleri + örnek dilekçe.

Süre: Danıştay temyiz süresi 30 gündür (İYUK 46). Süre BİM kararının tebliğinden başlar. Tüm BİM kararları temyiz edilemez; parasal sınır ve düzenleyici işlem koşulları aranır.

1. Danıştay Yapısı (17 Daire + Kurullar)

Danıştay\'da uzmanlık konularına göre çeşitli daireler bulunur:

1. Daireİdari

İdari işler — istişari görüş bildirme

2. DaireDava

Kamu görevlileri, memur disiplin

3. DaireDava

Vergi davaları (gelir, KDV, ÖTV)

4. DaireDava

Vergi davaları (kurumlar, damga, gümrük)

5. DaireDava

Sosyal güvenlik, sağlık, eğitim

6. DaireDava

İmar, yapı, çevre

7. DaireDava

Gümrük, vergi cezaları (kaçakçılık)

8. DaireDava

Yükseköğretim, mesleki kuruluşlar

9. DaireDava

Vergi davaları (servet, emlak)

10. DaireDava

Genel idare, kolluk

11. DaireDava

Mali hukuk, devlet personeli

12. DaireDava

Memurlar (atama, görev, disiplin)

13. DaireDava

İhale, kamu sözleşmeleri

14. DaireDava

Çevre, kamulaştırma

15. DaireDava

Sağlık, sosyal güvenlik

16. DaireDava

Bilirkişi ve teknik konular

17. DaireDava

Yeni konular, içtihat oluşturma

Kurullar: Vergi Dava Daireleri Kurulu (4. + 7. + 9. dairelerin başkan ve üyeleri), İdari Dava Daireleri Kurulu (diğer daireler), Danıştay Genel Kurulu (tüm üyeler). Bu kurullar içtihat birleştirme ve önemli idari kararlar verir.

2. Temyize Açık BİM Kararları

Tüm BİM kararları Danıştay'a temyiz edilemez. İYUK 46 uyarınca temyize açık koşullar:

Parasal Sınır Üstündeki Davalar

2026 itibarıyla yaklaşık 270.000 TL ve üzeri davalardaki BİM kararları temyize açıktır. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenmektedir.

Düzenleyici İşlemler

Yönetmelik, tüzük, kararname gibi düzenleyici idari işlemlerin iptali için açılan davalarda BİM kararları her halükarda temyize açıktır. Parasal sınır aranmaz.

Vergi Davalarında Özel Hükümler

Vergi mahkemesi kararlarına karşı verilen BİM kararları, parasal sınır şartını sağlıyorsa Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz edilebilir.

İçtihat Oluşturma Davaları

BİM'in kendi kararı arasında çelişki bulunan veya kamuoyunda dikkat çeken davalar, içtihat birleştirme yoluyla Danıştay önüne getirilebilir.

Anayasal Hak İhlali İddiası

Anayasaya aykırılığı açık BİM kararları, parasal sınır şartı aşılmasa da Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru yoluyla itiraz edilebilir (Anayasa m.148).

3. Danıştay Temyiz Argümantasyon Teknikleri

Danıştay sadece hukuki denetim yapar — vakıa incelemesi yoktur. Bu nedenle argümanlar şu 4 alanda yoğunlaşır:

Görev ve Yetki Yönünden Hukuka Aykırılık

BİM'in görev sınırını aşması, yetkisiz daire incelemesi, idari işlemin yanlış sınıflandırması.

Yargılama Usulü Hatası

Tebliğ usulü, savunma hakkı, duruşma talebi, bilirkişi atama gibi usul ihlalleri. İYUK 31 atfıyla HMK uygulanır.

Maddi Hukuk İhlali

İdari işlemin yetki/sebep/konu/maksat unsurlarında hukuka aykırılık. BİM'in bu unsurları yanlış değerlendirmesi, ilgili mevzuatı eksik uygulaması.

Yargısal İçtihada Aykırılık

Danıştay'ın daha önce verdiği emsal kararlarda yer alan ilkelere aykırı BİM kararı. İçtihat referansları çok güçlüdür.

4. Anonimleştirilmiş Danıştay Temyiz Dilekçesi Örneği

İdari işlem iptali davasında BİM ret kararına karşı Danıştay temyiz dilekçesi:

DANIŞTAY
__. DAİRE BAŞKANLIĞI'NA

TEMYİZ EDEN (DAVACI): A.B. (T.C.: XXX)

VEKİLİ: Av. Mesut İLME (Yalova Barosu — Sicil 287)

KARŞI TARAF (DAVALI): [Bakanlık / Genel Müdürlük]

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi __ . İdari Dava Dairesi, Esas/Karar __/__-__/__, Tarih __/__/2025

KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: __/__/2025

DAVA KONUSU: [İdari işlemin türü] işleminin iptali talebi

TEMYİZ NEDENLERİ:

Sayın Başkanlığa,

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi __ . İdari Dava Dairesi\'nin __/__/2025 tarihli kararı, müvekkilim aleyhine dava konusu idari işlemin iptal davasını esastan reddetmiştir. Karar İYUK 49 hükmüne aykırı olup aşağıdaki gerekçelerle temyiz edilmektedir.

I. İDARİ İŞLEMİN SEBEP UNSURUNDA HUKUKA AYKIRILIK GÖRMEZDEN GELİNMİŞTİR

1. Dava konusu idari işlemin sebep unsuru, [olgu tanımı] olarak gösterilmiş; ancak dosyada bulunan __ belgesi bu olgunun gerçek dışı olduğunu göstermektedir. BİM bu delili değerlendirmemiş, sadece idarenin savunmasını esas almıştır.

2. Danıştay __ . Daire __/__-__/__ sayılı içtihadında "idari işlemin dayandığı olgu mahkemece somut delillerle birlikte incelenmelidir" tespiti yapılmıştır. BİM bu içtihatı uygulamamıştır.

II. KONU VE MAKSAT UNSURLARI İHLAL EDİLMİŞTİR

1. İşlemin müvekkilime uygulanması ölçüsüzdür; benzer durumda olan diğer kişilere uygulanmaması Anayasa m.10 (eşitlik ilkesi) ihlalidir.

2. İşlemin gerçek amacı, mevzuatın öngördüğü kamu yararı amacıyla uyumlu değildir.

III. BİM USUL İHLALLERİ

1. Müvekkilimin __/__/____ tarihli savunma dilekçesinde belirttiği [hukuki argüman] BİM kararında değerlendirilmemiştir (İYUK 31 atfıyla HMK 297 ihlali).

2. Bilirkişi incelemesi talebi, sebep gösterilmeksizin reddedilmiştir.

SONUÇ VE İSTEM:

1. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi __ . İdari Dava Dairesi\'nin __/__/2025 tarihli kararının BOZULMASI,

2. Dava konusu idari işlemin İPTALİ,

3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesi,

karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Temyiz Eden Vekili
Av. Mesut İLME

EKLER: 1. Vekâletname, 2. Temyiz harç makbuzu, 3. BİM kararı + tebliğ belgesi, 4. Danıştay emsal kararları

Danıştay Temyiz Şablonu

Şablonlar genel bilgi amaçlıdır; kendi dosyanız için mutlaka avukatla görüşüp özelleştirin. E-posta gerektirmez, doğrudan indirir.

İdari İstinaf/Temyiz Şablonu (Danıştay için uyarlanabilir)

Yasal Dayanak: İYUK 46 · İdari yargı temyiz dilekçesi yapısı — Danıştay'a göre özelleştirilebilir

PDF İndir Word İndir

Vergi Cezası Şablonu (Vergi Dava Daireleri için)

Yasal Dayanak: İYUK 46 + VUK · Vergi temyiz dilekçesi referans şablonu

PDF İndir Word İndir

Kendi dosyam için özelleştirilmiş dilekçe istiyorum: Av. Mesut İLME, dosyanızı 24-48 saat içinde inceler ve gerekçeli istinaf dilekçenizi hazırlar.

Avukat ile Dilekçe İstiyorum

5. Sıkça Sorulan Sorular

Danıştay nedir, görevi nedir?

Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti'nin idari yargı alanında en yüksek mahkemesidir. 2575 sayılı Danıştay Kanunu ile kurulmuştur. Görevleri: (1) Bölge İdare Mahkemesi (BİM) kararlarına karşı temyiz incelemesi yapmak, (2) İdari uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi olarak bakmak (Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vb.), (3) İçtihat birleştirme ve istişari görüş bildirmek.

Danıştay temyiz süresi ne kadar?

İYUK 46/1 uyarınca BİM kararının taraflara tebliğinden itibaren 30 gündür. Süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa BİM kararı kesinleşir. Adli ara verme dönemi (20 Temmuz - 31 Ağustos) süreyi durdurur; ara verme bittiğinde süre kaldığı yerden devam eder.

BİM kararının tamamı temyiz edilir mi?

Hayır. İYUK 46/2 ve 46/3 uyarınca: (1) Parasal sınır üzerindeki davalar (2026: yaklaşık 270.000 TL), (2) Düzenleyici işlemlerle ilgili davalar, (3) Yargı kararlarıyla kesinleşmemiş davalar temyiz edilebilir. Parasal sınır altındaki kararlar kesindir.

Danıştay'da kaç daire var?

Danıştay'da 17 dava dairesi + 2 idari daire + Genel Kurullar (Vergi Dava Daireleri Kurulu, İdari Dava Daireleri Kurulu, Genel Kurul) bulunur. Her daire farklı uzmanlık alanına bakar: vergi, çevre, kamu personeli, imar, ihale, sosyal güvenlik vb. Dosya konusuna göre uygun daireye yönlendirilir.

Danıştay temyiz nedenleri nelerdir?

İYUK 49 uyarınca temyiz incelemesi şu nedenlere dayanır: (1) Görev ve yetki yönünden hukuka aykırılık, (2) Hukuka aykırı yargılama usulü, (3) Maddi hukuk yönünden hukuka aykırılık (idari işlemin yetki/sebep/konu/maksat unsurlarında), (4) Açık hukuka aykırılık veya kanun hükmünün uygulanmasında hata.

Danıştay maddi vakıaları yeniden inceler mi?

Hayır. Danıştay sadece hukuki denetim yapar. Maddi vakıaların yeniden değerlendirilmesi temyiz incelemesinin konusu değildir. Bu nedenle Danıştay'a "BİM yanlış vakıa tespiti yaptı" argümanı zayıftır. Argümanlar hukuka aykırılık üzerine kurulmalıdır.

Danıştay bozma kararı verirse ne olur?

İYUK 49/3 uyarınca Danıştay BİM kararını bozar ve dosyayı genelde BİM'e geri gönderir. BİM, Danıştay'ın görüşüne uygun yeniden inceleme yapar. Bazı durumlarda Danıştay esas hakkında doğrudan karar verebilir. Bozma sonrası verilen BİM kararı yeniden temyiz edilebilir (sınırlı durumda).

Danıştay ne kadar sürede karar verir?

Tipik olarak 12-24 ay. Karmaşık vergi davaları, idari işlem davaları 24-36 aya kadar uzayabilir. Danıştay'ın iş yükü Türkiye'deki en yoğun mahkemelerden biridir. İYUK'ta "makul süre" prensibi geçerlidir.

Danıştay duruşma yapar mı?

İYUK 17 uyarınca Danıştay, kural olarak dosya üzerinden inceleme yapar. Tarafların talebi üzerine veya Danıştay kendiliğinden gerek görürse duruşma açabilir. Kamuoyunda önem taşıyan davalar, içtihat oluşturacak davalar ve karmaşık vergi/idare uyuşmazlıklarında duruşma daha sık tercih edilir.

Danıştay temyiz ücreti ne kadar?

Temyiz başvurma harcı maktudur (~1.500-3.000 TL 2026). Dava değeri üzerinden nispi karar harcı eklenir (binde 0,68). Avukatlık ücreti ayrıdır. Toplam tipik maliyet 5.000-25.000 TL aralığındadır. Davayı kazanan taraf bu giderleri karşı taraftan tahsil edebilir.