Hasta hakları ve tıbbi sorumluluk
Sağlık Hukuku
Bir tedavinin beklenmedik sonucu, hasta ve yakınları için hem sağlık hem hukuk açısından ağır bir süreç başlatır. Tıbbi kayıtları, onam belgelerini ve bilirkişi raporlarını titizlikle inceleyerek izlenecek yolu açık ve ölçülü biçimde planlıyoruz.
Sağlık hukukunda öne çıkan başlıklar
- Tıbbi uygulama hatası iddiaları
- Aydınlatılmış onam eksikliği
- Kamu ve özel hastanelere karşı tazminat
- Ceza soruşturması ve bilirkişi süreci
- Hasta hakları başvuruları
Yazar
Av. Mesut İLME
Yalova Barosu Sicil No: 287 · Sağlık Hukuku
Her kötü sonuç bir hata değildir
Tıp, sonucu önceden kesinleştirilebilen bir alan değildir. Hekim ve sağlık kuruluşu, tıbbın kabul ettiği yöntemlerle ve gereken özeni göstererek hareket etmekle yükümlüdür. Hekimle hasta arasındaki ilişkide vekilin özen borcu esas alınır ve özen, benzer alanda hizmet veren basiretli bir meslektaşın davranışına göre ölçülür (TBK m. 506).
Bu yüzden bir dosyada ilk soru, sonucun bir komplikasyon mu yoksa özen eksikliği mi olduğudur. Cevap tıbbi kayıtlarda, tetkik sonuçlarında ve hastaya verilen bilgide aranır. Hastanın müdahaleden önce riskler ve seçenekler hakkında yeterince bilgilendirilip onayının alınmamış olması, tedavi tekniği doğru olsa bile ayrı bir sorumluluk sebebi olabilir.
İzlenecek yol sağlık kuruluşunun niteliğine göre değişir. Kamu hastanesindeki zarar için önce idareye başvurulur ve idari yargıda tam yargı davası açılır (İYUK m. 13); özel hastane ve hekimlere karşı ise adli yargıda dava açılır. Olay aynı zamanda bir suç şüphesi doğuruyorsa ceza soruşturması ayrıca yürür.
Bir tıbbi uygulama hatası iddiasında izlenen yol
Kayıtların istenmesi
Hasta ya da yakınları sağlık kuruluşundan tıbbi kayıtların örneğini ister; kayıtların eksiksiz alınması sonraki bütün aşamaların temelidir.
Ön değerlendirme
Kayıtlar tıbbi literatür ve olayın akışıyla birlikte incelenir; gerekirse ilgili branştan bir hekimin görüşü alınır.
İdareye başvuru ya da dava
Kamu hastanesinde zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur; otuz gün içinde cevap verilmez ya da talep reddedilirse dava açılır. Özel kuruluşlarda dava adli yargıda görülür.
Bilirkişi incelemesi
Kusurun varlığı Adli Tıp Kurumu ya da bilirkişi kurullarından alınan raporlarla belirlenir; rapora karşı ayrıntılı itiraz dosyanın seyrini değiştirebilir.
Tazminatın belirlenmesi
Tedavi giderleri, kazanç kaybı, bakım gideri ve manevi tazminat ayrı ayrı hesaplanır.
Sağlık uyuşmazlıklarında belirleyici kurallar
- TBK m. 506
- Vekil işi sadakat ve özenle yürütür; özen borcu, benzer alanda iş ve hizmet üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranışa göre belirlenir.
- İYUK m. 13
- Kamu sağlık kuruluşunun eyleminden zarar gören, dava açmadan önce zararı öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurur; otuz gün içinde cevap verilmezse ya da talep reddedilirse dava süresi içinde dava açılabilir.
- İYUK m. 7
- İdare mahkemelerinde dava açma süresi kural olarak altmış gündür.
- TBK m. 72
- Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır.
- 1219 s. Kanun ek m. 12
- Kamu sağlık kurumlarında çalışan hekimler, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden istenebilecek zararlar ve kurumlarının rücu talepleri için sigorta yaptırmak zorundadır.
- TCK m. 85 ve 89
- Taksirle öldürme ve taksirle yaralama suçlarıdır; ceza soruşturması tazminat davasından ayrı ilerler.
Hasta ve yakınları için üstlendiğimiz işler
Tazminat davaları
Kamu ve özel sağlık kuruluşlarına karşı maddi ve manevi tazminat talepleri.
Onam ve kayıt incelemesi
Aydınlatılmış onam formlarının ve tıbbi kayıtların hukuki değerlendirmesi.
Ceza soruşturması
Taksirle yaralama ve ölüme neden olma iddialarında şikâyet, delil ve bilirkişi süreci.
Hasta hakları
Kayıtlara erişim, mahremiyet ve tedaviyi reddetme hakkına ilişkin başvurular.
Mesleki sorumluluk sigortası
Tıbbi kötü uygulama sigortasının kapsamı ve sigortacıya başvuru.
Bilirkişi raporuna itiraz
Adli Tıp ve bilirkişi kurulu raporlarının eksik ve çelişkili yönlerinin ortaya konması.
Tıbbi uygulama hatası iddialarında sık sorulanlar
Ameliyat sonrası komplikasyon gelişti; bu bir hata mıdır?
Her komplikasyon hata değildir. Belirleyici olan; hekimin tıbbın kabul ettiği yöntemleri uygulayıp uygulamadığı, riskleri önceden değerlendirip değerlendirmediği ve komplikasyonu zamanında fark edip doğru müdahale edip etmediğidir. Bu sorular tıbbi kayıtlar ve bilirkişi incelemesiyle cevaplanır.
Tıbbi kayıtlarımı nasıl alabilirim?
Hasta ya da kanuni temsilcisi, sağlık kuruluşundan kendisine ait tıbbi kayıtların örneğini isteyebilir. Kayıtların eksiksiz ve onaylı alınması, sonradan değiştirilme iddialarına karşı da güvence sağlar.
Devlet hastanesindeki hata için kime dava açılır?
Kamu hastanesinde görevli hekimin hizmet kusurundan doğan zarar için dava hekime değil idareye karşı açılır. Önce idareye başvurmak gerekir: zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde başvurulur; idare otuz gün içinde cevap vermez ya da talebi reddederse idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m. 13).
Aydınlatılmış onam formu imzaladım; yine de hak arayabilir miyim?
Evet. İmzalı bir formun varlığı tek başına yeterli değildir; hastanın müdahalenin riskleri ve seçenekleri hakkında anlayabileceği biçimde ve zamanında bilgilendirilmiş olması gerekir. Onam, özensiz uygulamadan doğan sorumluluğu da ortadan kaldırmaz.
Tazminat davası ne kadar sürer?
Süre büyük ölçüde bilirkişi incelemesine bağlıdır; Adli Tıp Kurumu ya da bilirkişi kurulu raporunun hazırlanması uzun sürebilir. Dosyanın baştan eksiksiz kayıtlarla kurulması, gereksiz gecikmeleri önleyen en önemli etkendir.
Ceza davası ile tazminat davası birlikte yürür mü?
Evet, iki süreç birbirinden bağımsız ilerler; ancak ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu tazminat davasında da önemli bir delil olur. Hangi sürecin ne zaman ve nasıl başlatılacağı, delillerin korunması açısından birlikte planlanmalıdır.
Tıbbi kayıtlarınızla birlikte durumu değerlendirelim
Kayıtlar ve olayın akışı üzerinden izlenebilecek yolları, süreleri ve beklenen bilirkişi sürecini masraflarıyla konuşuruz.
- Online Danışmanlık (60 dakika)9.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, dosyanın bütünü için
- Online Danışmanlık (30 dakika)6.600 ₺KDV dahilSesli ya da görüntülü, tek bir soru için
- Büroda Yüz Yüze Danışmanlık (60 dakika)13.200 ₺KDV dahilYalova'daki büroda, belgelerinizle birlikte
Görüşmeler ücretlidir. Saatinizi randevu sayfasındaki takvimden seçersiniz.