7499 sayılı Kanun · 12.03.2024 yürürlük · Resmî Gazete 32487

8. Yargı Paketi İstinaf Değişiklikleri: CMK, HAGB, Tazminat ve Süreler

12.03.2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete\'de yayımlanan 7499 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, istinaf ve temyiz süreçlerinde köklü değişiklikler yaptı: ceza istinaf süresi 7 gün → 2 hafta, süre tutum dilekçesi kaldırıldı, HAGB istinaf yolu açıldı, adli kontrol tazminatı + İİK temyiz eşiği + TMK vasi kuralları.

Önemli: Yeni süreler 12.03.2024 sonrası tefhim/tebliğ edilen kararlar için geçerlidir. Daha önceki dosyalarda eski süreler uygulanır. Karar tarihinizi avukatınızla mutlaka kontrol ettirin.

1. CMK Süre Değişiklikleri — Yeknesaklaştırma

7499 sayılı yasanın en önemli değişikliği istinaf, temyiz ve itiraz sürelerinin yeknesaklaştırılmasıdır. Önceden farklı yargı kollarında farklı süreler uygulanırken, yeni hüküm ile iki hafta ortak süre olarak belirlenmiştir.

Konu	Eski (12.03.2024 öncesi)	Yeni (12.03.2024 sonrası)	Madde
Ceza İstinaf Süresi	7 gün — tefhim/tebliğ	2 hafta — gerekçeli kararın tebliğinden	CMK 273
Ceza Temyiz Süresi	15 gün	2 hafta — gerekçeli kararın tebliğinden	CMK 291
İtiraz Süresi	7 gün	2 hafta	CMK ilgili
Hukuk İstinaf	2 hafta (değişmedi)	2 hafta	HMK 345
İdari İstinaf	30 gün (değişmedi)	30 gün	İYUK 45

Kritik nokta: Yeni hükümde süre artık tefhim ile başlamıyor. Süre, "hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren" başlar. Bu nedenle eski "süre tutum dilekçesi" kurumuna gerek kalmamıştır.

2. Süre Tutum Dilekçesi (CMK 273/3) — Kaldırıldı

Kurum Tamamen Kaldırıldı

12.03.2024 tarihinden itibaren süre tutum dilekçesi (eski CMK 273/3) kurumu yürürlükten kaldırılmıştır. Artık tek dilekçe ile (gerekçeli istinaf) doğrudan 2 hafta içinde başvuru yapılır.

Eski Sistem (12.03.2024 Öncesi)

Duruşmada kısa karar tefhim edilince 7 günlük süre başlardı
Gerekçeli karar henüz yazılmadığından, sanık 7 gün içinde "süre tutum dilekçesi" verirdi
Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra 7 gün içinde gerekçeli istinaf dilekçesi sunulurdu
İki aşamalı süreç — karmaşık ve hak kaybı riski yüksekti

Yeni Sistem (12.03.2024 Sonrası)

Süre, gerekçeli kararın tebliğinden başlar (tefhim önemli değil)
Tek dilekçe ile 2 hafta içinde tam içerikli gerekçeli istinaf verilir
Aşama sayısı azaldı, hak kaybı riski düştü
Hukuk yargısındaki sürece yakınlaştı (yeknesaklaştırma)

Detaylı tarihsel rehber için: Süre Tutum Dilekçesi (Kaldırılan Kurum) — Tarihsel Rehber

3. HAGB İstinaf Yolu Açıldı

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (CMK 231) kararlarında iki önemli değişiklik:

A. İtiraz Yerine İstinaf

Önceki uygulamada HAGB kararına karşı 7 gün içinde itiraz edilirdi (CMK 231/12 — eski). 7499 sayılı yasa ile bu kaldırılıp istinaf yolu açılmıştır. Artık HAGB kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi\'ne istinaf başvurusu yapılır.

B. Sanığın Kabul Şartı Kaldırıldı

Önceki düzenlemede "sanığın kabul etmemesi halinde HAGB kararı verilmez" hükmü vardı. 7499 sayılı yasa bu hükmü kaldırmıştır. Artık mahkeme, yasal koşulları taşıyan dosyalarda sanığın rıza beyanı olmasa dahi HAGB kararı verebilir.

C. BAM/Yargıtay İlk Derece HAGB Kararları

HAGB kararı Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtay tarafından ilk derece sıfatıyla verilmişse, bu karara karşı temyiz yolu açıktır (istinaf değil — zaten üst derece mahkemesi karar vermiş).

Detaylı HAGB rehberi: HAGB — Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

4. CMK 141 Adli Kontrol Tazminatı (Genişletme)

7499 sayılı yasa, koruma tedbirleri sonrası tazminat hakkını genişletmiştir:

Eski Kapsam

Sadece yakalama ve tutuklama işlemleri
Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı şart

Yeni Kapsam (Eklenenler)

Adli kontrol işlemleri — başvuru imkanı olmayan kişiler için tazminat hakkı (CMK 141/1)
CMK 141/1 (e): Konutu terk etmemek
CMK 141/1 (f): Uyuşturucu/uyarıcı/uçucu/alkol bağımlılığından arınmak için hastaneye yatmak
CMK 141/1 (l): Tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak
Bu tedbirler uygulanan kişiler hakkında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmişse maddi/manevi tazminat istenebilir

Tazminat Komisyonu

Bu yeni tazminat istemleri, 6384 sayılı kanunun adı değiştirilen "Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun" kapsamındaki Tazminat Komisyonu tarafından karara bağlanır. Müracaatlar 1.6.2024 tarihinden sonra elektronik ortamda da yapılabilir.

Pratik etki: Adli kontrol tedbirine maruz kalıp sonradan beraat edenler, daha önce mahkemede dava açmak zorundaydı; şimdi Tazminat Komisyonu kanalıyla daha hızlı sonuç alabilirler.

5. İcra İflas Kanunu — Temyiz Eşiği (58.800 TL)

İİK\'da yapılan başlıca değişiklikler:

BAM hukuk daireleri tarafından verilen ve miktar/değeri 58.800 TL\'yi geçen nihai kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (2024 değeri — yıllık yeniden değerleme oranıyla artar).
Konkordato kapsamında verilen tasdik veya ret kararına karşı borçlu ve tasdik duruşmasında itirazda bulunmuş alacaklılar, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna; istinaf incelemesi üzerine verilen karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurabilir.
Sürelerin başlama ve bitmesi maddesine ekleme yapıldı: süre hafta olarak belirlendiğinde, başladığı güne son hafta içindeki karşılık gelen günde biter.

6. TMK Vasi/Vesayet Değişiklikleri

5 Yıl Hapis Cezası — Otomatik Kısıtlama

Toplam 5 yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasına mahkum ergin kişi, isteği bulunmasa dahi kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülmesi halinde kısıtlanabilecektir. Önceki düzenleme isteğe bağlı kısıtlamayı zorunlu kılıyordu.

Az Süreli Cezada İsteğe Bağlı

Kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin kişi, 5 yıldan az hapis cezalarında ancak kendi isteğiyle kısıtlanabilecek veya kendisine kayyım atanacaktır.

Vesayet Makamı Dinleme Zorunluluğu

Vesayet makamının karar vermeden önce hükümlüyü dinleme zorunluluğu getirilmiştir. Bu, savunma hakkının güçlendirilmesi anlamına gelir.

Akıl Hastalığı için Sevk Prosedürü

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya karar verilebilmesi için resmi sağlık kurulu raporunun tanzimi için gereklilik bulunması halinde TMK m.436 hükmü uygulanacaktır.

Hekim Ön Raporu Sonrası Yerleştirmeye İtiraz

Mahkeme tarafından hekim ön raporu üzerine verilen yerleştirme kararına karşı ilgili veya yakınları tarafından 10 gün içinde itiraz yoluna başvurulabilecektir.

Detaylı vasi tayini rehberi: Vasi Tayini İstinaf Dilekçesi

7. TCK Değişiklikleri

Adli Para Cezası Günlük Karşılığı

Adli para cezasının bir gün karşılığı olan miktar, mahkemece en az 100 TL en fazla 500 TL olarak takdir edilecektir. Önceki sabit miktarlar yerine bu aralıkta takdir kullanılır. Bir gün miktarı suç ve fail durumuna göre belirlenir; toplam ceza günlük miktar × gün sayısı ile hesaplanır.

Örgüt Adına Suç İşlemek — Ayrı Suç

Önceden örgüt üyeliği veya örgüt kurma suçları kapsamında değerlendirilen "örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" eylemi, ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu suç için 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Bu, örgütlü suç tipolojisinde kapsamlı bir genişleme anlamına gelir.

8. Tazminat Komisyonu (6384 sayılı Kanun)

6384 sayılı kanunun adı "Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun" olarak değiştirilmiştir. Yapılan başlıca düzenlemeler:

Genişletilmiş yetki alanı: Ceza/özel hukuk/idare yargılamalarının makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla manevi tazminat + CMK 142/2 koruma tedbirleri nedeniyle maddi/manevi her türlü zararın tazmini istemleri komisyon kapsamına alındı.
Araştırma yetkisi: Komisyon, müracaatın ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde gerekli araştırmaları yapmaya/yaptırmaya, C. başsavcılıklarından bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmeye yetkilidir.
Elektronik müracaat: AİHM\'e başvurmuş olanların komisyona yapacağı müracaat elektronik ortamda da yapılabilir.
Geçiş bağlantısı: AYM kararıyla iç hukuk yollarının tüketilmemesi gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı alanlar, kararın tebliğinden itibaren 3 ay içinde komisyona müracaat edebilir. AİHM\'in kabul edilemezlik kararı sonrası da aynı süre uygulanır.
CMK 142/2 başvuru tarihi: CMK 142/2 kapsamındaki istemler bakımından komisyona 1.6.2024 tarihinden sonra müracaat edilebilir.

9. Geçiş Hükümleri

7499 sayılı yasanın 22. maddesi ile CMK değişikliklerinin yürürlük tarihleri belirlenmiştir. Temel kurallar:

12.03.2024 sonrası tefhim/tebliğ edilen kararlar: Yeni süreler (2 hafta istinaf/temyiz) uygulanır.
12.03.2024 öncesi tefhim edilen kararlar: Eski süreler (7 gün ceza istinaf, 15 gün ceza temyiz) geçerli kalır. Süre tutum dilekçesi verilmişse usul aynı şekilde devam eder.
HAGB itiraz vs istinaf: 12.03.2024 öncesi HAGB kararlarına karşı verilmesi gereken itiraz dilekçeleri eski usulle değerlendirilir. Sonraki kararlar için istinaf yolu açıktır.
Tazminat Komisyonu CMK 142/2 yetkisi: 1.6.2024 sonrası müracaat edilebilir.

Pratik tavsiye: Dosyanızın tefhim/tebliğ tarihini avukatınızla mutlaka kontrol ettirin. Hatalı süre uygulaması hak kaybına yol açar. Tereddütlü durumlarda eski usule göre daha kısa süreli (7 gün) hareket etmek koruyucu bir yaklaşımdır.

7499 Sonrası İstinaf Şablonları

Şablonlar genel bilgi amaçlıdır; kendi dosyanız için mutlaka avukatla görüşüp özelleştirin. E-posta gerektirmez, doğrudan indirir.

Ceza İstinaf Dilekçesi (Tek Dilekçe)

Yasal Dayanak: CMK 272-280 (7499 ile değişik) · 12.03.2024 sonrası — gerekçeli kararın tebliğinden 2 hafta içinde tek dilekçe

PDF İndir Word İndir

Hukuk İstinaf Dilekçesi

Yasal Dayanak: HMK 341 · Süre değişmedi — 2 hafta. Yapısal değişiklik yok.

PDF İndir Word İndir

Kendi dosyam için özelleştirilmiş dilekçe istiyorum: Av. Mesut İLME, dosyanızı 24-48 saat içinde inceler ve gerekçeli istinaf dilekçenizi hazırlar.

Avukat ile Dilekçe İstiyorum

10. Sıkça Sorulan Sorular

8. Yargı Paketi ne zaman yürürlüğe girdi?

7499 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 12.03.2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kamuoyunda "8. Yargı Paketi" olarak bilinen bu yasa, CMK, İİK, TMK, TCK ve KVKK başta olmak üzere birçok kanunda önemli değişiklikler yapmıştır.

Ceza istinaf süresi neden değişti?

7499 sayılı kanun ile CMK 273 hükmü değiştirilerek istinaf, temyiz ve itiraz süreleri **yeknesaklaştırılmıştır**. Eski uygulamada ceza yargısında 7 gün, hukuk yargısında 2 hafta, idari yargıda 30 gün olan istinaf süreleri farklılığı, kullanıcı için karışıklık yaratıyordu. Yeni hüküm ile ceza istinaf süresi **hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 hafta** olarak belirlenmiştir.

Süre tutum dilekçesi neden kaldırıldı?

Süre tutum dilekçesi (eski CMK 273/3), tefhim ile gerekçeli karar tebliği arasındaki dönemde 7 günlük süreyi koruma amacıyla kullanılıyordu. 7499 sayılı yasa ile istinaf süresi artık **gerekçeli kararın tebliği tarihinden** başladığı için süre tutum kurumuna ihtiyaç kalmamıştır. Artık tek dilekçe ile (gerekçeli istinaf) 2 hafta içinde başvuru yapılır.

HAGB kararına nasıl itiraz edilir?

7499 sayılı yasa öncesi HAGB kararına karşı CMK 231/12 uyarınca **itiraz** yolu açıktı. Yasa değişikliği ile bu yol **istinaf**a dönüştürülmüştür. Artık HAGB kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf başvurusu yapılır. HAGB BAM veya Yargıtay tarafından ilk derece sıfatıyla verilmişse temyiz yolu açıktır.

Sanık HAGB'yi kabul etmek zorunda mı?

Hayır. 7499 sayılı yasa ile **sanığın kabul etmemesi halinde HAGB verilmez** hükmü kaldırılmıştır. Artık mahkeme, sanığın rıza beyanı olmasa dahi yasal koşulları taşıyan dosyalarda HAGB kararı verebilir. Bu değişiklik HAGB uygulamasının kapsamını genişletmiştir.

Adli kontrole karşı tazminat hakkı nedir?

7499 sayılı yasa ile CMK 141. madde genişletilerek **adli kontrol işlemleri** de tazminat kapsamına alınmıştır. CMK 141/1 (e), (f) ve (l) bentleri uyarınca: konutu terk etmemek, uyuşturucu/uyarıcı/alkol bağımlılığından arınmak için hastaneye yatmak veya tedavi tedbirleri uygulandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişiler maddi ve manevi tazminat isteyebilirler. Tazminat başvuruları **Tazminat Komisyonu** tarafından incelenecek.

İİK temyiz eşiği ne kadar?

7499 sayılı yasa ile Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerince verilen ve miktar veya değeri **58.800 TL'yi geçen nihai kararlara karşı** tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilecektir. Bu eşik altındaki davalar kesin niteliktedir (sadece Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru yolu açıktır).

5 yıl hapis cezası alanlar otomatik kısıtlanır mı?

Evet. TMK'da yapılan değişiklikle toplam **5 yıl veya daha fazla** kesinleşmiş hapis cezasına mahkum ergin kişi, **isteği bulunmasa dahi** kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülmesi halinde kısıtlanabilecektir. 5 yıldan az hapis cezalarında kısıtlama yalnız hükümlünün istemi üzerine olabilir. Vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinlemek zorundadır.

Adli para cezası nasıl hesaplanır?

7499 sayılı yasa ile TCK'da adli para cezasının bir gün karşılığı olan miktar **en az 100 TL, en fazla 500 TL** olarak belirlenmiştir. Önceki sabit miktarlar yerine bu aralıkta mahkeme takdir kullanır. Suç ve fail durumuna göre günlük miktar belirlenir, toplam adli para cezası gün sayısı ile çarpılarak bulunur.

Örgüte üye olmadan suç işlemek ayrı bir suç mu?

Evet. 7499 sayılı yasa ile TCK'ya yeni bir hüküm eklenmiştir: **Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek** ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu suç için **5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası** öngörülmüştür. Önceden sadece örgüt üyeliği veya örgüt kurma suçları kapsamında değerlendirilen eylemler artık ayrı bir suç tipi oluşturmaktadır.

Eski dosyalarımda 7 günlük süre mi 2 hafta mı uygulanır?

Geçiş hükümleri 7499 sayılı yasanın 22. maddesinde düzenlenmiştir. Genel kural: **yeni süreler 12.03.2024 sonrası tefhim edilen veya tebliğ edilen kararlar için** uygulanır. Bu tarihten önce tefhim edilen kararlar için **eski süreler** (CMK eski 273 — 7 gün) geçerli kalır. Karışıklık yaşamamak için dosyanızın spesifik tarihini avukatınızla mutlaka kontrol edin.

Tazminat Komisyonu nedir, hangi tazminatlar buraya gider?

6384 sayılı kanunun adı "Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun" olarak değiştirilmiştir. Komisyon: (1) Ceza/özel hukuk/idare yargılamalarının makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiası ile manevi tazminat, (2) CMK 141 koruma tedbirleri (yakalama, tutuklama, adli kontrol) nedeniyle maddi/manevi tazminat istemlerini inceler. Müracaat elektronik ortamda da yapılabilir.

7499 Sonrası Süreçte Uzman Yardımı

Av. Mesut İLME, 7499 sayılı yasanın istinaf, temyiz, HAGB ve tazminat süreçlerindeki uygulamalarında deneyimli. Eski/yeni süre rejimi karışıklıklarında size doğru yolu gösterir.

İlgili Rehberler

İstinaf Kanun Yolu Rehberi

HMK 341, CMK 272, İYUK 45 — tüm yargı kolları için tam rehber

18 dk okuma

Hukuk İstinaf Dilekçesi Örneği

HMK 341'e göre adım adım rehber + örnek dilekçe

12 dk okuma

Ceza İstinaf Dilekçesi Örneği

CMK 272 (7499 ile değişik) — 2 hafta süre, gerekçeli kararın tebliğinden