Hızlı Cevap — Dolandırıcılık Yatış Süresi
📌 İki Temel Senaryo
- Basit dolandırıcılık (TCK 157): 1-5 yıl hapis + 5000 güne kadar adli para cezası. KS oranı 1/2. Örnek: 3 yıl ceza için 1.5 yıl sonra koşullu salıverilme, mahsupsuz ~3-6 ay fiili kapalı cezaevi.
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158): 3-10 yıl hapis + 5000 güne kadar adli para cezası. Telefon/bilişim/banka araç olarak kullanma bu kategoriye girer. KS oranı 1/2. Örnek: 10 yıl ceza için 5 yıl sonra koşullu salıverilme, fiili kapalı süresi ~2 yıl.
Dolandırıcılık suçunun cezası, fiilin basit mi nitelikli mi olduğuna bağlıdır. Tek bir nitelikli hâlin bulunması (örneğin telefonla yapılma, banka kullanma, kamu kurumu istismarı) cezayı 3 katına çıkarabilir. Ayrıca etkin pişmanlık (TCK 168) ile mağdurun zararı giderilirse ceza %50-66 oranında indirilebilir — bu en güçlü savunma stratejilerinden biridir.
TCK 157-159 Dolandırıcılık Suçları
- TCK m.157 — Basit Dolandırıcılık: Hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlama. 1-5 yıl hapis + 5000 güne kadar adli para cezası.
- TCK m.158 — Nitelikli Dolandırıcılık: Suçun 12 ağırlaştırıcı hâlden biri ile işlenmesi. 3-10 yıl hapis; adli para cezasının alt sınırı, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
- TCK m.159 — Daha az ceza gerektiren hâl: Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi → 6 ay-1 yıl hapis veya adli para cezası. Şikayete bağlı.
- TCK m.168 — Etkin pişmanlık: Mağdurun zararını giderme → cezada önemli indirim (aşağıda detay).
Yasal dayanak metni: mevzuat.gov.tr — TCK
TCK 158 Nitelikli Dolandırıcılık (12 Hâl)
TCK m.158/1 hükmü, dolandırıcılık suçunun 12 ağırlaştırıcı hâlini sıralar. Tek bir hâl bile cezayı 3-10 yıl aralığına çıkarır:
| Bent | Hâl |
|---|---|
| a | Dini inanç ve duyguların istismarı |
| b | Kişinin içinde bulunduğu zor durumun istismarı |
| c | Algılama yeteneği zayıf kişiye karşı |
| d | Kamu kurumu/dernek/vakıf tüzel kişiliğini araç olarak kullanma |
| e | Banka veya kredi kurumunu araç olarak kullanma |
| f | Bilişim sistemleri (telefon, internet) — TELEFON DOLANDIRICILIĞI |
| g | Basın ve yayın araçları kullanma |
| h | Tacir veya şirket yetkilisi olarak ticari faaliyet sırasında |
| i | Serbest meslek sahibi olarak meslek icrası sırasında |
| j | Kamu kurum ve kuruluşlarını zarara uğratma |
| k | Sigorta bedelini almak amacıyla |
| l | Sıfat veya yetki/iş ilişkisi kullanma (avukat, doktor vb.) |
Telefon/Bilişim Dolandırıcılığı (TCK 158/1-f)
Son yıllarda en sık karşılaşılan dolandırıcılık türü telefon/bilişim dolandırıcılığıdır. TCK m.158/1-f bilişim sistemlerini (telefon, internet, SMS, sosyal medya) araç olarak kullanan dolandırıcılığı nitelikli dolandırıcılık sayar:
- “Polis/savcı taklidi” dolandırıcılığı: “Hesabınızda şüpheli işlem var, paranızı güvenli hesaba aktarın.”
- “Banka memuru taklidi”: “Kart bilgilerinizi doğrulamamız gerek.”
- İnternet üzerinden sahte alışveriş siteleri: Para alınır, ürün gönderilmez.
- “Yakınınız kaza geçirdi” dolandırıcılığı: Yaşlılara yönelik özel hedef.
- Kripto/yatırım dolandırıcılığı: Yüksek getiri vaadi, paraların kaybedilmesi.
Bu suçlar genellikle organize işlendiğinden TCK m.220 örgüt suçları da gündeme gelir ve ceza ağırlaşır. Mağduriyetin yüksek miktarı, birden çok mağdur olması, yurtdışı bağlantı cezayı üst sınıra yaklaştırır.
Etkin Pişmanlık (TCK 168) ile Ceza İndirimi
TCK m.168, dolandırıcılık davalarında en güçlü savunma stratejilerinden biridir. Mağdurun zararı giderilirse ceza önemli ölçüde indirilir:
| Aşama | Zarar Giderme | İndirim |
|---|---|---|
| Kovuşturma başlamadan ÖNCE | Tam zarar gideme | 2/3 oranında indirim |
| Kovuşturma sırasında | Tam zarar giderme | 1/2 oranında indirim |
| Her aşamada | Kısmen zarar giderme | Uygun oranda indirim |
💡 Pratik Etki
Telefon dolandırıcılığından 6 yıl ceza alacak biri, kovuşturma başlamadan tam zarar gideirirse 2 yıl ceza alabilir. Bu durumda HAGB veya erteleme ihtimali doğar, hapis cezasından kurtulmak mümkün olabilir.
Koşullu Salıverilme ve Adli Para Cezası
Hem basit (TCK 157) hem nitelikli (TCK 158) dolandırıcılıkta koşullu salıverilme oranı 1/2 — genel rejim. Ancak adli para cezası büyük yük olabilir:
- Basit dolandırıcılık: 5000 güne kadar adli para cezası. Gün miktarı suçtan elde edilen menfaate göre hesaplanır.
- Nitelikli dolandırıcılık: Adli para cezasının alt sınırı, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Yani 1 milyon TL dolandırıcılıkta en az 2 milyon TL adli para cezası.
Adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir (TCK m.50, m.52). Bu nedenle dolandırıcılık davalarında hapis cezasından ziyade adli para cezası da önemli bir savunma alanıdır.
Erteleme, HAGB ve Stratejiler
Basit dolandırıcılıkta 2 yıl ve altı cezalarda TCK 51 erteleme veya CMK 231 HAGB mümkündür. Nitelikli dolandırıcılıkta cezalar genellikle 2 yılı aştığından bu kurumlar uygulanmaz — ancak etkin pişmanlık ile ceza 2 yıla indirilebilirse bu seçenekler tekrar gündeme gelir.
- HAGB: 5 yıl denetim süresinde yeni suç işlenmezse sicile yansımaz — HAGB rehberi.
- Erteleme: 2 yıl ve altı cezada erteleme süresi 1-3 yıl. Yeni suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır.
- Mağduriyet giderme stratejisi: Avukat olarak en önemli iş — mağdurla görüşüp ödeme planı çıkarmak, etkin pişmanlık (TCK 168) için zarar gidermek.
3 Pratik Hesaplama Senaryosu
SENARYO A — BASİT DOLANDIRICILIK + ETKİN PİŞMANLIK
TCK 157, başlangıçta 3 yıl ceza beklentisi, kovuşturma öncesi tam zarar giderme
- Etkin pişmanlık (TCK 168) → ceza 2/3 oranında indirildi → 1 yıl ceza
- 1 yıl ceza için HAGB veya erteleme uygulandı
- Sonuç: Sicile yansımayabilir, hapis yok (HAGB onaylanırsa)
SENARYO B — TELEFON DOLANDIRICILIĞI (TCK 158/1-f)
5 yıl ceza, 1/2 oran, mahsupsuz, etkin pişmanlık yok
- Koşullu salıverilme: 2 yıl 6 ay sonra
- Denetimli serbestlik başlangıcı: ~0 yıl (KS'den 3 yıl önce — düşük süreli)
- Açık cezaevi geçişi: hemen mümkün (iyi hâl)
- Fiili kapalı cezaevi süresi: ~6-12 ay
- Adli para cezası: dolandırılan tutarın 2 katı
SENARYO C — BÜYÜK ÇAPLI NİTELİKLİ + 11. YARGI PAKETİ
TCK 158, 10 yıl ceza, 1/2 oran, suç tarihi 31.07.2023 öncesi, mahsupsuz
- Koşullu salıverilme: 5 yıl sonra
- Denetimli serbestlik: Normal 2. yıl sonu → 11. YP Geçici m.10 ile hemen DS'ye çıkış mümkün
- Açık cezaevi geçişi: ~2 yıl sonra (iyi hâl)
- Fiili kapalı cezaevi süresi: iyi hâl + açığa erken ayrılma şartlarında kısa
- Adli para cezası: çok yüksek (suçtan elde edilen menfaatin 2 katı)
⚠️ Yukarıdaki senaryolar genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosya için iyi hâl, açık cezaevi şartları, mağdur sayısı, organize işlenmesi ve diğer faktörler hesabı etkiler.
Dosyanıza Özel Hesaplama Aracı
Dolandırıcılık dosyanız için kesin sonuç almak istiyorsanız ücretsiz infaz hesaplama aracımızı kullanın. Aracımız TCK 157 ile 158 ayrımını ve 11. Yargı Paketi etkisini hesaba katarak 5 önemli tarihi (koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, açık cezaevi geçişi, bihakkın tahliye, algoritmik tahliye) saniyeler içinde hesaplar.
İlişkili kaynaklar: 10 yıl ceza ne kadar yatar · Uyuşturucu suçundan kaç yıl yatar · Kasten yaralama kaç yıl yatar