3 Yıl ve 3 Yıl 9 Ay Ceza Ne Kadar Yatar?

Hızlı Cevap — 3 Yıl / 3 Yıl 9 Ay Ne Kadar Yatar?

Bu sayfada 3 yıl ve 3 yıl 9 ay hapis cezalarının nasıl “yatırıldığını” — yani fiilî kapalı cezaevi süresi, açık cezaevi geçişi, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme tarihleri — 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) ile 7571 sayılı 11. Yargı Paketi düzenlemeleri çerçevesinde adım adım açıklıyoruz. Farklı ceza süreleri için kaç yıl ceza ne kadar yatar rehberimize, komşu süreler için 2 yıl ve altı ile 4 yıl ceza sayfalarımıza bakabilirsiniz.

“3 Yıl 9 Ay” Nereden Çıkıyor?

Dolandırıcılık suçunun ceza aralıkları ve infaz süreleri için ayrıntılı dolandırıcılık cezası ne kadar yatar rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Suçlar 3 Yıl / 3 Yıl 9 Ay Cezayla Sonuçlanır?

Türk Ceza Kanunu (TCK) uygulamasında 3 yıl bandındaki cezalar temel cezanın alt sınıra yakın belirlenmesi veya indirimlerin uygulanması sonucu ortaya çıkabilir. Bu bantta ceza doğurabilen suçlardan bazıları:

• Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158): Kamu kurumlarının araç olarak kullanılması gibi hâllerde 3-10 yıl; kamu kurumlarının zararına, bilişim sistemlerinin ya da banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde 4-10 yıl. 3 yıl, üç yıllık alt sınırlı bentlerde alt sınırdan çıkar.
• Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142): Kamu kurumlarındaki eşya gibi 142/1 hâllerinde 3-7 yıl; bilişim sistemlerinin kullanılması, kilit açma ya da çekip alma gibi 142/2 hâllerinde 5-10 yıl. Gece vakti işlenmesi cezayı ayrıca yarı oranında artırır (TCK m. 143). 3 yıl 9 ay, 142/1'de 4 yıl 6 ay olarak belirlenen cezaya takdiri indirim uygulanınca çıkar; 142/2'de takdiri indirimle en az 4 yıl 2 ay kalır.
• Kasten yaralama (TCK m. 86-87): Ağırlaştırıcı sebeplerin bulunduğu hâllerde toplam ceza 3 yıl bandına ulaşabilir.
• Resmi belgede sahtecilik (TCK m. 204): Temel hâlde ceza 2-5 yıldır (TCK m. 204/1); 3 yıl bu aralıktadır.
• Birden fazla suçun içtimaı: Tek tek kısa süreli cezaların toplanmasıyla (içtima) toplam 3 yıl / 3 yıl 9 ay düzeyine ulaşılabilir.

Yasal dayanak metni: mevzuat.gov.tr — TCK, 5275 sayılı CGTİHK

Koşullu Salıverilme Oranı (1/2, 2/3, 3/4)

Koşullu salıverilme (KS), hükümlünün cezasının belirli bir bölümünü çektikten sonra şartlı olarak tahliye edilmesidir. 5275 SK m. 107 oranı belirler:

Uyuşturucu ticaretinde, nitelikli cinsel saldırıda, çocukların cinsel istismarında ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâllerinde (TCK 104/2-3) 3/4 oranı 28.06.2014 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır; daha önce işlenenlerde oran 2/3'tür (5275 m. 108/9, Geçici m. 9/4). Terör suçlarında 3/4 oranı TMK m. 17'den gelir. Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlarda bu suçlarda oran 2/3'tür. Oran tespiti müddetnamede en kritik adımdır. Yanlış oran uygulanmışsa infaz hâkimliğinden düzeltilmesi istenebilir; 5275 sayılı Kanun m. 98/1-b uyarınca yapılan bu başvuru için kanun bir süre öngörmez.

3 Yıl ve Altı: Doğrudan Açık Kuruma Alınma

3 yıl cezayı diğer sürelerden ayıran en önemli özellik, doğrudan açık kurum eşiğinin tam sınırında olmasıdır: kasıtlı suçlardan toplam cezası 3 yıl veya daha az olan hükümlülerin cezası, istisna suçlar dışında kapalı cezaevine girmeden doğrudan açık ceza infaz kurumunda çektirilir (5275 SK m. 14/2-a; Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 5). Taksirli suçlarda bu eşik 5 yıldır.

Bu kuralın pratikteki iki yüzü vardır:

• 3 yıl ceza: Eşiğin içindedir. Terör suçları, örgüt kurma, yönetme ve üyelik ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ikinci defa tekerrür ve koşullu salıverilmesi geri alınan ceza dışında hükümlü infaza doğrudan açık kurumda başlar; birinci tekerrür bu yolu kapatmaz. Açık kurumda olmak, denetimli serbestlik başvurusunun da ön şartlarından biri olduğundan bu imkân infaz takvimini bütünüyle hızlandırır.
• 3 yıl 9 ay ceza: Eşiğin dışındadır. 45 aylık toplam ceza 3 yıl sınırını aştığından cezaya kapalı kurumda başlanır. Toplam cezası on yıldan az olan hükümlü kapalıda bir ay geçirdikten sonra, iyi hâlli ise ve koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalmışsa açığa ayrılabilir (Yönetmelik m. 6/1-a); tutuklulukta geçen süre bu bir aya sayılır.

2 yıl ve altındaki cezalarda tablo daha da farklıdır — bu süre bandı için 2 yıl ve altı ceza ne kadar yatar rehberine bakınız. Doğrudan açık kuruma gönderme kararını infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı verir (Yönetmelik m. 9); suç türü istisnaları ve dosya koşulları belirleyicidir.

Mahsup Etkisi (TCK m. 63)

Mahsup, hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen sürenin cezadan düşülmesidir; ev hapsinde (konutu terk etmeme adli kontrolü) iki gün bir gün sayılır (CMK m. 109/6). Türk Ceza Kanunu m. 63 hükmü:

“Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.”

Koşullu salıverilme süresi cezanın tamamı üzerinden hesaplanır; mahsup edilen süre sonra bu süreden düşülür. Örnek: 3 yıl (36 ay) ceza alıp 6 ay tutuklu kalmış hükümlüde koşullu salıverilme tarihine infaz başladıktan sonra şu sürelerde ulaşılır:

• 1/2 oran: 18 ay eksi 6 ay, yani 12 ay
• 2/3 oran: 24 ay eksi 6 ay, yani 18 ay
• 3/4 oran: 27 ay eksi 6 ay, yani 21 ay

Mahsup satırı müddetnamenin en dikkatli kontrol edilmesi gereken kalemlerindendir. Hak ederek tahliye için kalan süre de mahsup kadar kısalır (bu örnekte 30 ay). Kısa cezalarda birkaç aylık eksik mahsup bile oransal olarak çok büyük fark yaratır — tahliye tarihinizi aylarca geriye atabilir. Müddetnamenizdeki mahsup süresini mahkeme ilamı + tutukluluk müzekkereleri ile karşılaştırın.

Tekerrür Etkisi (TCK m. 58)

Tekerrür, önceki bir suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra kanundaki süreler içinde yeni bir suç işlenmesidir (TCK m. 58). Hükümde tekerrür hükümlerinin uygulanacağı belirtilmişse ceza mükerrirlere özgü rejimle infaz edilir (5275 m. 108):

1. Koşullu salıverilme oranı yükselir: birinci tekerrürde süreli hapis cezasının 2/3'ü, ikinci defa tekerrürde 3/4'ü (m. 108/1-d, 108/3); oranı zaten daha yüksek olan suçta o oran uygulanır. Birinci tekerrürde eklenen süre, tekerrüre esas alınan önceki cezaların en ağırını geçemez (m. 108/2).
2. Doğrudan açık kurum ve denetim: ikinci defa mükerrir olanın cezası doğrudan açık kurumda başlayamaz (m. 14/2-a); birinci tekerrür bu yolu kapatmaz. Ceza bittikten sonra en az bir yıllık denetim süresi belirlenir (m. 108/4).

Örnek: 3 yıl ceza, 1/2 oranlı genel bir suç, birinci tekerrür: koşullu salıverilme süresi 1 yıl 6 ay yerine 24 ay (2 yıl). İkinci defa tekerrürde 27 ay (2 yıl 3 ay).

Tekerrür hükümde belirtilir (TCK m. 58/7; ikinci defa tekerrürde 5275 m. 108/3). Müddetnamede hükümde yer almayan bir tekerrür uygulandığını düşünüyorsanız bu hesap duraksaması infaz hâkimliğine götürülebilir (5275 m. 98/1-b); hükümdeki tekerrür değerlendirmesinin kendisi ise kanun yollarında (istinaf, temyiz) tartışılır.

11. Yargı Paketi (7571 sayılı) Etkisi

5275 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesi 7456 sayılı Kanunla (2023) eklendi; 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025) maddenin altıncı fıkrasını değiştirdi. Bugünkü metne göre 31.07.2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlarda hükümlü, açık kurumda en az üç ay kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanır. 7571 bu hakkı suç tarihine bağladı; önceki metin hükümlünün 31.07.2023 tarihindeki infaz durumuna bakıyordu. Kasten öldürmenin 82/1-d, e, f hâlleri, deprem nedeniyle yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürmeler, cinsel saldırı (TCK 102), çocukların cinsel istismarı (TCK 103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâlleri (TCK 104/2-3), TCK 302-339 arasındaki devlet güvenliği, anayasal düzen, millî savunma ve devlet sırları suçları, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar kapsam dışındadır.

Detaylı yorum tablosu için 11. Yargı Paketi ve Geçici m. 10 yorum tablomuza bakabilirsiniz.

4 Pratik Hesaplama Senaryosu

Senaryolar 3 yıl (36 ay) ve 3 yıl 9 ay (45 ay) hapis cezaları üzerinden kurulmuştur. Sonuçlar değişkene göre nasıl farklılaşıyor görelim:

Yukarıdaki senaryolar genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosya için iyi hâl, açık cezaevi şartları, yaş/sağlık özel durumları ve diğer faktörler hesabı etkiler.

3 Yıl Cezada Kanun Yolları ve İnfaz Başvuruları

1. İstinaf ve temyiz başvuruları (CMK m. 272-302): İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1; 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar). TCK 62 takdiri indirim (1/6'ya kadar), TCK 31 yaş indirimi (15-18 yaş için 1/3; 18.08.2026 ve sonrasında işlenen kasten öldürme ile 87/2 ve 87/4 kapsamındaki yaralamada mahkeme bu indirimi uygulamayabilir, TCK 31/4), TCK 51 erteleme (suç tarihinde 18 yaşından küçük ya da 65 yaşını bitirmiş olanlarda üç yıla kadar ceza ertelenebilir, TCK 51/1) — somut faktörler değerlendirilir.
2. Lehe kanun başvurusu (TCK m. 7): Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren bir kanun hükmünün TCK m. 7 uyarınca lehinize uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekiyorsa karar, hükmü veren mahkemeden istenir (5275 sayılı Kanun m. 98/1-a). 7456 ya da 7571 sayılı kanunlarla gelen bir indirim müddetnameye yansımamışsa bu, cezanın hesabına ilişkin bir duraksamadır ve karar infaz hâkimliğinden istenir (m. 98/1-b). Başvuru infazı kendiliğinden ertelemez; mahkeme ya da infaz hâkimliği olayın özelliğine göre erteleme veya durdurma kararı verebilir (m. 98/2).
3. Mahsup denetimi: Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin müddetnamede tam, ev hapsinin iki gün bir gün sayılarak (CMK m. 109/6) düşülüp düşülmediği kontrol edilir. Müddetname itiraz dilekçesi örneği.
4. İnfazın geri bırakılması (5275 SK m. 16): Akıl hastalığında ve hapsin hayatı için kesin tehlike oluşturduğu hastalıkta infaz geri bırakılır; ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevinde hayatını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen hükümlüde de geri bırakılabilir. Gebe kadınlarda ve doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmemişse infaz geri bırakılır. Çocuk ölür ya da anasından başka birine verilirse ceza doğumdan itibaren iki ay geçince infaz edilir; kapalı kuruma girdikten sonra gebe kalan ve eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılan hükümlüde bu hüküm uygulanmaz (m. 16/4-5). Toplam on yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm kadın hükümlünün engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç ya da ağır hasta on sekiz yaşından küçük çocuğu varsa infaz bir yıla kadar ertelenebilir (m. 16/A). Kasten işlenen suçlarda üç yıl (3 yıl ceza bu sınırdadır, 3 yıl 9 ay aşar), taksirli suçlarda beş yıl veya daha az hapis cezasının infazı hükümlünün istemiyle, her defasında bir yılı geçmemek üzere en çok iki kez ertelenebilir; infaz başladıktan sonra da yükseköğrenimin bitirilmesi ya da ailede ölüm veya ağır hastalık gibi zorunlu hâllerde bir yıla kadar ara verilebilir (m. 17). Terör, örgüt faaliyeti ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile mükerrirler m. 17'den yararlanamaz. İnfaz hâkimliği başvuru rehberi.
5. Doğrudan açık kurum: kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az cezada ceza, istisna suçlar dışında kapalı cezaevine girmeden açık kurumda çektirilir (5275 SK m. 14/2-a); müddetnamede bu yolun kapatıldığını görüyorsanız gerekçesini sorun.

Dosyanıza Özel Hesaplama Aracı

Yukarıdaki bilgiler genel kurallardır. Dosyanıza özel sonuç almak için hesaplama aracımızı kullanın. Aracımız 5275 SK ve 7571 sayılı kanun uyumlu olarak 5 önemli tarihi (infaz başlangıcı, açık cezaevine geçiş, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, hak ederek tahliye) saniyeler içinde hesaplar.

İlişkili kaynaklar: Kaç yıl ceza ne kadar yatar, 4 yıl ceza ne kadar yatar, Müddetname itiraz dilekçesi, İçtima çözümleme dilekçesi