Nitelikli Kasten Öldürmede Haksız Tahrik ve Takdiri İndirim İtirazları Yargıtay'da Nasıl Sonuçlanır?

Müebbet hapiste iki tarafın da itirazı: tahrik indirimi ve takdiri indirim

Nitelikli kasten öldürme davalarında temyiz aşamasına gelen dosyaların büyük kısmında iki itiraz öne çıkar: sanık tarafından haksız tahrik, katılan tarafından ise takdiri indirimin uygulanmaması talebi. Bu karar, her iki itirazın da Yargıtay'da nasıl ele alındığını kısa ve net biçimde göstermektedir. Daire, olayın maddi yönünü yeniden değerlendirmemiş; gerekçeli kararın delilleri gösterip tartışıp tartışmadığını, raporların hüküm kurmaya elverişli olup olmadığını ve mahkemenin takdir yetkisini gerekçeli kullanıp kullanmadığını denetlemiştir.

Kararın önemi, temyiz incelemesinin sınırını hatırlatmasında yatmaktadır. 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi, temyiz incelemesinin temyiz sebepleriyle ve hukuka kesin aykırılık hâlleriyle sınırlı olduğunu düzenler. Haksız tahrik oluşturabilecek bir söz veya davranışın bulunmadığı ilk derece ve istinaf mahkemesince saptanmış ve gerekçelendirilmişse, Yargıtay bu değerlendirmeyi değiştirmemektedir. Aynı şekilde 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesindeki takdiri indirim, mahkemenin takdir yetkisi kapsamında yasal ve yeterli gerekçeyle uygulanmışsa, katılanın "indirim uygulanmasın" talebi de sonuç vermemektedir.

Karşıyaka ağır ceza mahkemesinin müebbet hükmüne sanık ve katılan temyizi

Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesi, sanığı nitelikli kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Kanun'un 82/1-f, 62 ve 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezasıyla cezalandırmış ve hak yoksunluklarına karar vermiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, katılan kurum vekili ile sanık müdafiinin istinaf başvurularını 5271 sayılı Kanun'un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddetmiştir.

Temyiz aşamasında katılan kurum vekili, sanığın eşe karşı nitelikli kasten öldürme suçundan cezalandırılması ve takdiri indirim hükümlerinin uygulanmaması gerektiğini; sanık müdafii ise öldürme kastının bulunmadığını ve haksız tahrikin varlığını ileri sürmüştür. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı onama görüşü bildirmiştir.

Maktulden gelen somut söz ya da davranış saptanmadan tahrik indirimi olmaz

Daire, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun yapıldığını; aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığını; hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiğini; vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu kesin verilere dayandırıldığını ve eksik inceleme bulunmadığını saptamıştır. Alınan raporlar yeterli ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.

Sanık müdafiinin itirazları yönünden Daire, eylemin sanık tarafından kasten gerçekleştirildiğinin saptandığını ve maktulden sanığa yönelen, haksız tahrik oluşturabilecek nitelikte söz veya davranış bulunmadığını belirtmiştir. Katılan kurumun itirazı yönünden ise takdiri indirimin mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulandığı kabul edilmiştir; eşe karşı nitelikli hâl talebi konusunda hükümde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Sonuç olarak 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesiyle sınırlı yapılan temyiz incelemesinde hukuka aykırılık bulunmadığından hüküm, 5271 sayılı Kanun'un 302/1. maddesi gereği oy birliğiyle onanmıştır.

Onama: her iki tarafın temyiz sebepleri de dosyada karşılık bulmadı

Karar üç pratik sonuç doğurur. Birincisi, haksız tahrik savunması, maktulden sanığa yönelen somut bir söz veya davranışın dosyada saptanmasına bağlıdır; bu saptama yapılmamışsa Yargıtay temyiz aşamasında haksız tahrik indirimi uygulamaz. İkincisi, takdiri indirim mahkemenin takdir yetkisindedir; gerekçesi yasal ve yeterli olduğu sürece ne sanığın "daha fazla indirim" ne de katılanın "indirim uygulanmasın" talebi bozma sebebi oluşturur. Üçüncüsü, nitelikli kasten öldürmede müebbet hapis cezası, takdiri indirim uygulansa bile ceza türünü değiştirmez; indirimin infaz üzerindeki etkisi, koşullu salıverilme süresinin ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet hapis rejimine göre hesaplanmasıyla ortaya çıkar. Müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme süreleri için infaz hesaplama aracımız kullanılabilir.

Karar ayrıca, onama kararlarının içerik olarak kısa olsa da, temyiz sebeplerinin sınırlı incelenmesi ilkesini teyit etmesi bakımından savunma stratejisi için önemlidir: haksız tahrik ve kast yokluğu gibi maddi olguya dayanan savunmaların delilleriyle birlikte ilk derece ve istinaf aşamasında ortaya konması gerekir; temyizde yeni olgu değerlendirmesi yapılmaz.

Haksız tahrik savunması tanık, kayıt ve rapora dayandırılmalı

Nitelikli kasten öldürme suçlamasıyla yargılanıyorsanız, haksız tahrik savunmasının maktulden kaynaklanan somut söz veya davranışa dayandırılması ve bunun tanık, kayıt veya belgeyle desteklenmesi gerekir; bu delillerin en geç istinaf aşamasında dosyaya girmesi önemlidir. Katılan tarafındaysanız, nitelikli hâl ve takdiri indirim itirazlarınız için mahkemenin gerekçesindeki eksikliği somut olarak göstermeniz beklenir. Müebbet hapis cezasının infaz süreleri ve koşullu salıverilme hesabı için müddetname hesaplama sayfamızdan yararlanabilirsiniz. Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için Yalova ceza avukatı sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

Haksız tahrik ve takdiri indirim temyizi hakkında sık sorulan sorular

Haksız tahrik indirimi Yargıtay'da ilk kez uygulanabilir mi?

Bu kararda uygulanmamıştır. Daire, maktulden sanığa yönelen haksız tahrik oluşturabilecek nitelikte söz veya davranış bulunmadığının saptandığını belirterek sanık müdafiinin bu yöndeki temyiz sebebini reddetmiştir; haksız tahrik, delilleriyle birlikte ilk derece ve istinaf aşamasında ortaya konmalıdır.

Katılan takdiri indirimin uygulanmamasını isteyebilir mi?

İsteyebilir, ancak bu dosyada talep sonuç vermemiştir. Daire, 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesindeki takdiri indirimin mahkemenin takdir yetkisi kapsamında yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulandığını kabul etmiştir.

Temyiz incelemesi neyle sınırlıdır?

Karar, incelemenin 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesiyle sınırlı yapıldığını belirtmektedir: Yargıtay, temyiz sebeplerini ve hukuka kesin aykırılık hâllerini denetler; delillerin yeniden değerlendirilmesi yoluyla olguları tartışmaz.