Okula 206 Metre Mesafede Uyuşturucu Satışında "200 Metre" Artırımı Uygulanır mı?

İki yüz metre sınırı kesindir: altı metrelik fark artırımı düşürdü

5237 sayılı Kanun m.188/4-b, uyuşturucu madde ticaretinin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tesislerin bulunduğu bölgelere "iki yüz metreden yakın mesafede" işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılmasını öngörür. Bu karar, mesafe koşulunun nasıl ispatlanacağını ve sınırın ne kadar kesin olduğunu göstermektedir: keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda satış yeri ile meslek lisesi arasındaki mesafe 206 metre olarak ölçülmüştür; Yargıtay 10. Ceza Dairesi 6 metrelik farkın artırımı düşürdüğünü, kanunun lafzının yorumla genişletilemeyeceğini ortaya koymuştur.

Kararın ikinci önemi, mesafe koşulunun yalnızca artırım oranını değil temel cezanın belirlenmesini de etkilemesidir: mahkeme temel cezayı "iki nitelikli hâl" gerekçesiyle alt sınırdan uzaklaşarak belirlemiş, ardından 188/4-b artırımını uygulamıştır. Daire her iki işlemi de fazla ceza tayini olarak nitelendirmiştir; yani mesafe koşulu gerçekleşmediğinde ne teşdit gerekçesi ne de artırım ayakta kalır. Aynı Dairenin, mesafeye ilişkin hiç delil bulunmayan bir dosyada artırımı düzelterek kaldırdığı kararla birlikte okunduğunda, 188/4-b uygulamasının keşif ve ölçüme dayanması gerektiği açıkça görülmektedir.

İstanbul'da üç sanık, keşifte ölçülen mesafe iki yüz altı metre

İstanbul 39. Ağır Ceza Mahkemesi üç sanığı uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûm etmiş; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Sanıklar ve müdafileri suçun unsurlarının oluşmadığını, yeterli delil bulunmadığını, delillerin hukuka aykırı toplandığını ve eksik inceleme yapıldığını ileri sürmüş; bir sanık ayrıca 5237 sayılı Kanun m.43'ün uygulanmaması gerektiğini savunmuştur.

Dosyada mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu, 30.07.2022 tarihli 4 numaralı güven alımının gerçekleştiği yer ile meslek lisesi arasındaki mesafeyi 206 metre olarak belirlemiştir. Buna rağmen sanıklardan biri hakkında temel ceza iki nitelikli hâl nedeniyle teşdit uygulanarak belirlenmiş ve 188/4-b artırımı yapılmıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tüm hükümlerin onanması görüşünü bildirmiştir.

Sınırın üzerindeki ölçümde farkın küçüklüğüne bakılmaz

İki sanık yönünden Daire, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin suçun vasfı ile sübutuna, delillerin değerlendirilmesine ve delillerin hukuka uygun toplandığına ilişkin takdirlerinde isabetsizlik bulunmadığını belirterek temyiz sebeplerini reddetmiş; hükümleri 5271 sayılı Kanun m.302/1 gereği onamış ve ceza miktarı ile tutuklulukta geçen süreyi gözeterek salıverilme taleplerini reddetmiştir.

Üçüncü sanık yönünden ise sübut ve delil değerlendirmesinde isabetsizlik görülmemiş; ancak keşif raporundaki 206 metrelik mesafe karşısında 5237 sayılı Kanun m.188/4-b'nin uygulanma koşullarının bulunmadığı gözetilmeden temel cezanın iki nitelikli hâl nedeniyle teşdit uygulanarak belirlenmesi ve 188/4-b uyarınca artırım yapılması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Bu nedenle bölge adliye mahkemesi kararı 5271 sayılı Kanun m.302/2 gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak oy birliğiyle bozulmuş ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

İki sanık için onama, üçüncü sanık için artırım nedeniyle bozma

Kararın ilk sonucu, 200 metre sınırının kesinliğidir: ölçüm 200 metrenin üzerindeyse, farkın küçüklüğüne bakılmaksızın 188/4-b artırımı uygulanamaz. Mesafe, güven alımının veya satışın gerçekleştiği nokta esas alınarak keşif ve bilirkişi ölçümüyle belirlenir; tahmin veya kroki üzerinden yaklaşık değerlendirme yeterli değildir.

İkinci sonuç, mesafe koşulunun temel ceza üzerindeki etkisidir. Mahkeme, iki nitelikli hâl bulunduğu düşüncesiyle temel cezayı alt sınırdan uzaklaşarak belirlemişti; 188/4-b düşünce bu teşdit gerekçesi de ortadan kalkar ve temel ceza yeniden belirlenir. Bozma sonrası yargılamada ceza, yalnızca mevcut nitelikli hâl esas alınarak hesaplanacaktır. Uyuşturucu ticareti cezalarının hesaplanması için uyuşturucu suçundan kaç yıl yatar sayfamıza, sonuç cezanın infazı için infaz hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Üçüncü sonuç, aynı dosyadaki sanıklar arasında farklı sonuçlar doğabileceğidir: artırımın uygulandığı sanık yönünden hüküm bozulurken, diğer sanıklar yönünden hükümler onanmış ve tutukluluk devam etmiştir. Temyiz incelemesi her sanık için ayrı yapılır.

Satış noktası ile tesis arasındaki mesafeyi bilirkişi ölçümüyle belgeleyin

Uyuşturucu madde ticareti dosyanızda 5237 sayılı Kanun m.188/4-b artırımı uygulanmışsa, satış veya güven alımı noktası ile okul, yurt, hastane, kışla ya da ibadethane arasındaki mesafenin keşif ve bilirkişi ölçümüyle saptanıp saptanmadığını ve ölçümün 200 metrenin altında olup olmadığını kontrol edin; 200 metre ve üzeri ölçümlerde artırım uygulanamaz ve bu husus temyizde bozma sebebidir. Artırıma dayanılarak temel cezanın da alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmiş olması hâlinde, bozma her iki hesabı da etkiler. Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için Yalova ceza avukatı sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

Mesafe ölçümü ve iki yüz metre artırımı hakkında merak edilenler

Okula 206 metre mesafede yapılan satışa 188/4-b artırımı uygulanır mı?

Hayır. Daire, keşif raporunda mesafenin 206 metre ölçüldüğü dosyada 5237 sayılı Kanun m.188/4-b'nin uygulanma koşullarının bulunmadığını belirterek artırım yapılmasını fazla ceza tayini saymış ve hükmü bozmuştur.

Mesafe nasıl ölçülür?

Bu dosyada mesafe, mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuyla, güven alımının gerçekleştiği yer ile meslek lisesi arasında ölçülmüştür; Yargıtay bu ölçümü esas almıştır.

188/4-b düşünce temel ceza da değişir mi?

Evet. Mahkeme temel cezayı iki nitelikli hâl gerekçesiyle teşdit uygulayarak belirlemişti; Daire, mesafe koşulu gerçekleşmediğinden hem teşdit gerekçesini hem artırımı fazla ceza tayini olarak nitelendirmiştir.