Öldürme Kastı Ne Zaman Şüpheli Sayılır? Yargıtay'ın Ölçütleri ve Sanığın Temyizi Atlanırsa Ne Olur?

İki düzeyde değer: tebliğname eksikliği ve öldürme kastının ölçütleri

Karar iki ayrı düzeyde değer taşımaktadır. Birincisi, Ceza Genel Kurulunun doğrudan hükme bağladığı usul kuralıdır: temyiz eden her kişinin istemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesinde değerlendirilmek zorundadır; sanığın temyiz dilekçesi tebliğnamede ve Özel Daire incelemesinde atlanmışsa, direnme kararı Genel Kurulca incelenemez ve dosya ek tebliğname için geri gönderilir. Bu kural, Yargıtay Kanunu'nun 28. ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 37. maddelerine dayanmakta ve Genel Kurulun 08.01.2025 tarihli içtihadını sürdürmektedir.

İkincisi, dosyanın esasını oluşturan ve Yargıtay 1. Ceza Dairesinin bozma kararında somutlaşan vasıf ölçütleridir. Daire, öldürme kastının şüpheli sayılması için dört olguyu birlikte değerlendirmiştir: sanık ile katılanlar arasında öldürmeyi gerektirecek önceye dayalı husumet bulunmaması, ani gelişen kavgada hedef alınan bölgelerin hayati olmaması, yaralanmaların hayati tehlike doğurmaması ve sanığın elinde öldürmeye elverişli araç varken sonucu alma imkânı bulunduğu hâlde eylemine devam etmemesi. Bu ölçütler, kasten öldürmeye teşebbüs ile silahla kasten yaralama arasındaki sınırın Yargıtay'ca nasıl çizildiğini göstermektedir; ceza farkı yıllarla ölçülmektedir.

Muş ağır ceza dosyasında iki katılana teşebbüs ve atlanan temyiz istemi

Muş 1. Ağır Ceza Mahkemesi, sanığı iki katılana yönelik teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçlarından 5237 sayılı Kanun'un 81/1 ve 35/2. maddeleri uyarınca 10 yıl ve 11 yıl hapis cezasıyla cezalandırmıştır. Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, öldürme kastının şüpheli kaldığını ve kastın yaralamaya yönelik olduğunu belirterek, 5237 sayılı Kanun'un 3 ve 61. maddelerindeki ilkeler uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak silahla kasten yaralama suçlarından hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle "fazla ceza tayini" nedeniyle hükümleri bozmuştur. İlk derece mahkemesi 22.05.2025 tarihinde bozmaya direnmiş; direnme hükümleri sanık, müdafii ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmiştir. Başsavcılık tebliğnamesinde temyiz edenler arasında sanık gösterilmemiş, 1. Ceza Dairesi de sanığın istemini değerlendirmeden direnmeyi yerinde görmeyerek dosyayı Genel Kurula göndermiştir.

Ön sorun: sanığın temyizi tebliğnamede değerlendirilmeden Genel Kurul inceleyemez

Genel Kurul, Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca önce ön sorunu ele almıştır. Yargıtay Kanunu'nun 28. ve İç Yönetmeliğin 37. maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararlarının temyiz incelemesinde, Başsavcılıkça tüm temyiz edenlere ve temyiz edilen tüm hükümlere yönelik hukuki görüşü açıklayan bir tebliğname düzenlenmesi zorunludur. Dosyada sanığın 17.11.2025 tarihli temyiz dilekçesi bulunmasına rağmen 02.12.2025 tarihli tebliğnamede sanık temyiz edenler arasında gösterilmemiş ve Özel Daire incelemesinde de sanığın istemi yer almamıştır.

Genel Kurul, Özel Dairece inceleme yapılabilmesi için önce diğer temyiz edenlerin sebepleriyle birlikte sanığın temyiz isteminin de değerlendirildiği bir ek tebliğname düzenlenmesi ve tüm temyiz istemlerinin birlikte, tek seferde incelenmesi gerektiğini belirtmiş; 1. Ceza Dairesinin 16.02.2026 tarihli kararını kaldırarak dosyayı ek görüş bildirilmesi ve temyiz denetimi yapılması için Başsavcılığa tevdi etmiştir. Asıl uyuşmazlık olan vasıf sorunu bu aşamada değerlendirilmemiştir.

Dosya Özel Daireye geri döndü; vasıf tartışması henüz karara bağlanmadı

Kararın usule ilişkin sonucu açıktır: sanığın temyiz istemi tebliğnamede değerlendirilmeden direnme kararı Genel Kurulca incelenemez. Bu, savunma için bir güvencedir; temyiz dilekçesi dosyaya girmişse görmezden gelinemez ve eksiklik Genel Kurul aşamasında dahi giderilir.

Esasa ilişkin sonuç ise Özel Dairenin bozma gerekçesinde saklıdır ve bozma sonrası yargılamada belirleyici olacaktır. Öldürme kastının ispatı için önceye dayalı husumet, hayati bölgelerin hedef alınması, yaralanmanın ağırlığı ve failin sonucu alma imkânı varken eylemini sürdürüp sürdürmediği birlikte değerlendirilir; bu olgular öldürme kastını desteklemiyorsa eylem silahla kasten yaralama olarak nitelendirilir ve temel ceza 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesi uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenir. Yaralama ile öldürmeye teşebbüs arasındaki ceza ve infaz farkı için kasten yaralama kaç yıl yatar sayfamızdaki karşılaştırma ve infaz hesaplama aracımız kullanılabilir.

Üçüncü sonuç, direnme mekanizmasının işleyişine ilişkindir: ilk derece mahkemesi Özel Daire bozmasına direnebilir; ancak direnme hükmünün temyizinde tüm temyiz edenlerin istemleri tebliğnamede karşılanmalıdır, aksi hâlde Genel Kurul esasa girmeden dosyayı geri gönderir ve yargılama uzar.

Önceye dayalı husumet yokluğu ve olayın seyri kastı şüpheli kılan olgulardır

Kasten öldürmeye teşebbüs suçlamasıyla yargılanıyorsanız, savunmanın merkezine öldürme kastını şüpheli kılan olguları koymanız gerekir: katılanla önceye dayalı bir husumetin bulunmaması, hedef alınan bölgelerin hayati olmaması, yaralanmanın hayati tehlike doğurmaması ve eylemi sürdürme imkânı varken sürdürmemiş olmanız. Bu olgular tanık beyanı ve adli raporla ortaya konmalıdır. Dosyanız temyiz aşamasındaysa, temyiz dilekçenizin tebliğnamede değerlendirilip değerlendirilmediğini kontrol edin; değerlendirilmemişse bu husus tek başına dosyanın geri gönderilmesine yol açar. Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için Yalova ceza avukatı sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

Öldürme kastının ölçütleri hakkında merak edilenler

Öldürme kastının şüpheli sayılması için hangi ölçütler aranır?

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin bozma kararına göre; önceye dayalı husumetin bulunmaması, ani gelişen kavgada hayati bölgelerin hedef alınmaması, yaralanmaların hayati tehlike doğurmaması ve failin öldürmeye elverişli araç elindeyken sonucu alma imkânı varken eylemine devam etmemesi birlikte değerlendirildiğinde öldürme kastı şüpheli kalır ve eylem silahla kasten yaralama sayılır.

Sanığın temyiz dilekçesi tebliğnamede değerlendirilmezse ne olur?

Genel Kurul, tüm temyiz edenlere yönelik görüşün tebliğnamede açıklanmasının zorunlu olduğunu belirterek Özel Daire kararını kaldırmış ve dosyayı ek tebliğname düzenlenmesi için Başsavcılığa geri göndermiştir.

Genel Kurul vasıf tartışmasını karara bağladı mı?

Hayır. Karar yalnızca usule ilişkindir; öldürmeye teşebbüs mü yaralama mı sorusu, ek tebliğname sonrasında Özel Dairece yapılacak temyiz denetiminde ele alınacaktır.