İkinci Kez Mükerrir Hükümlü Koşullu Salıverilmeden Yararlanabilir mi? (7550 Sonrası)

Mükerrirlere özgü infaz rejimi 7550 sonrası nasıl uygulanır

Bu karar, infaz hukukunda uzun süre en ağır sonuçlardan birini doğuran bir kuralın değişimini somut bir dosyada uygulayan ilk örneklerden biridir. 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesi, 7550 sayılı Kanun'dan önce, ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlünün hiç koşullu salıverilmeyeceğini öngörüyordu. Bu kural, aynı kişi hakkında üçüncü mahkûmiyette cezanın son gününe kadar kapalı kurumda kalınması anlamına geliyordu. 04.06.2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesi bu ibareyi değiştirerek "birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır" hükmünü getirdi.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, hüküm kurulduktan sonra yürürlüğe giren bu değişikliği temyiz aşamasında kendiliğinden gözetmiş; lehe kanunun uygulanmasının "yasal zorunluluk" olduğunu vurgulayarak hüküm fıkrasındaki "koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına" ibaresini çıkarmıştır. Karar, iki bakımdan yol göstericidir: (1) infaz rejimine ilişkin lehe değişiklikler, hüküm kesinleşmeden önce temyiz mahkemesince de uygulanır; (2) ikinci kez mükerrirlik artık koşullu salıverilmeye mutlak engel değildir. Kararın Rapor ve müddetname incelemelerinde önemi büyüktür, çünkü mükerrirlik kaydı taşıyan hükümlülerin infaz süresi bu değişiklikle doğrudan etkilenir.

Fethiye ağır ceza hükmü: teşebbüs cezası mükerrir rejimiyle çektirilecekti

Sanık hakkında Fethiye 2. Ağır Ceza Mahkemesi, mağdura karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 82/1-d-f, 35/2, 29 ve 58. maddeleri uyarınca hapis cezasına hükmetmiş; cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve bu nedenle koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmamasına karar vermiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi, teşebbüsün derecesini eleştiri konusu yaparak istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Sanık müdafii temyizinde kastın ve somut delilin bulunmadığını, suçun yasal unsurlarının oluşmadığını ve "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereği beraat kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Aynı zamanda sanığın eşi olan mağdur da sanık lehine temyiz isteminde bulunmuştur. Daire, duruşmalı inceleme talebini 5271 sayılı Kanun'un 299/1. maddesi gereği takdiren reddederek dosyayı incelemiştir.

Eşin temyiz istemi reddedildi; hükümden sonraki lehe değişiklik gözetildi

Daire önce eşin temyiz yetkisini ele almıştır: mağdur sıfatı taşıyan sanığın eşi, 5271 sayılı Kanun'un 262/1. maddesi uyarınca sanık lehine hükmü temyiz etme hak ve yetkisine sahip değildir; bu istem 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi gereği reddedilmiştir.

Esasa ilişkin temyiz sebepleri yönünden Daire, yargılama işlemlerinin usul ve kanuna uygun yapıldığını, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığını, adli raporların yeterli olduğunu ve eylemin öldürme kastıyla gerçekleştirildiğinin saptandığını; suçta kullanılan aletin elverişliliği, hedef alınan vücut bölgesi ve yaralanmanın boyutu karşısında suç vasfının doğru belirlendiğini belirtmiştir.

Kararın asıl ağırlık noktası infaz rejimidir. Daire, hükümden sonra yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesindeki "hükümlü koşullu salıverilmez" ibaresinin "birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır" şeklinde değiştirildiğini saptamış; "sanık lehine yapılan bu değişikliğin gözetilmesinde yasal zorunluluk bulunması karşısında" ikinci kez mükerrirlik nedeniyle koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Bu aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5271 sayılı Kanun'un 322. maddesi uyarınca ilgili ibare hüküm fıkrasından çıkarılarak hüküm düzeltilmiş ve onanmıştır.

Hüküm fıkrası düzeltildi: cezanın tamamı kapalı kurumda çekilmeyecek

Kararın pratik sonucu nettir: ikinci kez mükerrir olan hükümlü, cezasının tamamını kapalı kurumda çekmek zorunda değildir; hakkında 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinin birinci fıkrasındaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır. Bu değişiklik 04.06.2025'ten sonra kesinleşen hükümler için doğrudan, daha önce kesinleşmiş hükümler için ise infaz aşamasında lehe kanun değerlendirmesiyle gündeme gelir; Daire bu kararında yalnızca henüz kesinleşmemiş bir hükmü düzeltmiştir.

İkinci sonuç usule ilişkindir: sanığın eşi, mağdur sıfatıyla dahi olsa sanık lehine temyiz edemez. Aile bireylerinin "lehe başvuru" yapma yetkisi 5271 sayılı Kanun'un 262. maddesinde sınırlı biçimde düzenlenmiştir ve eş bu kapsamda değildir.

Üçüncü olarak karar, suç vasfının belirlenmesinde Yargıtay'ın yerleşik ölçütlerini tekrar etmektedir: kullanılan aletin niteliği, hedef alınan bölge ve yaralanmanın boyutu birlikte değerlendirilerek öldürme kastı saptanır. Bu ölçütler kasten yaralama ile öldürmeye teşebbüs ayrımında infaz süresini doğrudan etkileyen vasıf tartışmasının çekirdeğidir.

Mükerrir kaydıyla kurulmuş hükümde müddetnameyi yeniden hesaplatın

Hakkınızda veya yakınınız hakkında "ikinci kez mükerrir" kaydıyla kurulmuş bir hüküm varsa, müddetnamenin 7550 sayılı Kanun sonrası duruma göre düzenlenip düzenlenmediğini kontrol etmek gerekir. Hüküm 04.06.2025'ten önce kesinleşmişse infaz savcılığından lehe kanun değerlendirmesi istenebilir; talep reddedilirse infaz hâkimliğine başvuru yolu açıktır. Müddetname hesaplama aracımız, tekerrür durumuna göre koşullu salıverilme tarihinin nasıl değiştiğini gösterir; infaz hâkimliği başvuru şablonu ise itiraz dilekçesinin çerçevesini sunar. Bu bilgiler genel niteliktedir; somut dosyanızın değerlendirilmesi için Yalova ceza avukatı sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

İkinci kez mükerrirlerin infaz rejimi hakkında merak edilenler

İkinci kez mükerrir olan hükümlü artık koşullu salıverilebilir mi?

Evet. 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesi değiştirilmiş; "hükümlü koşullu salıverilmez" ibaresi yerine birinci fıkradaki koşullu salıverilme sürelerinin uygulanacağı hükmü getirilmiştir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi bu kararda değişikliği sanık lehine uygulamıştır.

Hüküm 7550 sayılı Kanun'dan önce verilmişse ne olur?

Karar, hükümden sonra yürürlüğe giren lehe değişikliğin temyiz aşamasında gözetilmesinin yasal zorunluluk olduğunu belirtmektedir. Kesinleşmiş hükümlerde ise değişiklik infaz aşamasında ele alınır; müddetnamenin yeni kurala göre düzenlenmesi talep edilebilir.

Sanığın eşi sanık lehine temyiz edebilir mi?

Hayır. Daire, mağdur konumundaki eşin 5271 sayılı Kanun'un 262/1. maddesi uyarınca sanık lehine temyiz hak ve yetkisinin bulunmadığına karar vermiş ve bu istemi reddetmiştir.