İstinaf Beraat Kararını Mahkûmiyete Çevirebilir mi? İkinci Kez Mükerrirde Ceza Nasıl İnfaz Edilir?

İlk derecede beraat, istinafta beş ay hapis: iki soru tek dosyada

Bu karar, ceza yargılamasında iki farklı soruyu aynı dosyada cevaplamaktadır. Birincisi usule ilişkindir: ilk derece mahkemesi sanığı beraat ettirmişken bölge adliye mahkemesi bu kararı kaldırıp doğrudan mahkûmiyet hükmü kurabilir mi? Daire, 5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme sonucunda aynı Kanun'un 280/2. maddesi gereğince ilk derece kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasında hukuka aykırılık görmemiştir. Bu, istinafın yalnızca "bozan" değil, delilleri duruşmada yeniden değerlendirerek "hükmü kuran" bir kanun yolu olduğunu teyit eder.

İkincisi infaza ilişkindir: ikinci kez mükerrir olan hükümlü koşullu salıverilebilir mi? Karar tarihine kadar uygulanan 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesi buna izin vermiyordu. 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesi bu hükmü değiştirmiş ve ikinci kez mükerrir için de birinci fıkradaki koşullu salıverilme sürelerinin uygulanacağını öngörmüştür. Daire, hükümden sonra yürürlüğe giren bu lehe değişikliği kendiliğinden uygulamış ve hüküm fıkrasını düzeltmiştir. Kısa süreli bir hapis cezasında (5 ay) dahi bu düzeltmenin yapılması, kuralın istisnasız uygulandığını göstermektedir.

Hopa asliye ceza beraat verdi, bölge adliye duruşma açıp mahkûm etti

Sanık hakkında mağdura karşı kasten yaralama suçundan açılan davada Hopa 2. Asliye Ceza Mahkemesi, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraat kararı vermiştir. Cumhuriyet savcısı ve katılan kurum vekilinin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi duruşma açmış, ilk derece kararını kaldırmış ve sanığı 5237 sayılı Kanun'un 86/2, 86/3-a ve 62/1. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırmış; cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar vermiştir.

Sanık temyizinde eksik inceleme bulunduğunu ve suçu işlediğine dair yeterli delil olmadığını; katılan kurum vekili ise alt sınırdan ceza verilmesinin ve takdiri indirim uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, üst sınırdan ceza verilmesi ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Mağdurun aşamalardaki beyanı ve rapor eylemi saptamaya yetti

Daire, yargılama işlemlerinin usul ve kanuna uygun yapıldığını, iddia ve savunmaların yeterli delillerle birlikte gerekçeli kararda tartışıldığını, hükme esas alınan raporların yeterli olduğunu ve eksik inceleme bulunmadığını saptamıştır. Eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiği, mağdurun aşamalarda alınan beyanları, mağdura ilişkin rapor ve tüm dosya kapsamıyla belirlenmiştir. Katılan kurumun talepleri yönünden Daire, zincirleme suç hükümleri ile cezanın ağırlaştırılmasını gerektiren diğer nedenlerin uygulanma koşullarının oluşmadığını; takdiri indirimin mahkemenin takdir yetkisi kapsamında yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulandığını ve cezanın eylemle orantılı olduğunu belirtmiştir. Böylece her iki tarafın temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

Hükümdeki tek hukuka aykırılık infaz rejimindedir. Daire, 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesindeki "hükümlü koşullu salıverilmez" ibaresinin "birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır" şeklinde değiştirildiğini; sanık lehine yapılan bu değişikliğin gözetilmesinin yasal zorunluluk olduğunu belirtmiştir. Aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5271 sayılı Kanun'un 322. maddesi uyarınca hüküm fıkrasındaki "koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına" ibaresi çıkarılarak hüküm düzeltilmiş ve onanmıştır.

Tek düzeltmeyle onama: mükerrir infaz fıkrası yeni kanuna uyarlandı

Kararın ilk pratik sonucu, ilk derecede beraat eden sanığın istinaf aşamasında mahkûm olabileceğidir. Bölge adliye mahkemesi, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesi çerçevesinde duruşma açarak delilleri yeniden değerlendirir ve ilk derece kararını kaldırıp kendi hükmünü kurabilir; Yargıtay bu hükmü yalnızca hukuka uygunluk yönünden denetler. Bu nedenle beraat kararına karşı yapılan aleyhe istinaf başvurularında savunmanın istinaf duruşmasına hazırlıklı gitmesi gerekir; istinaf kanun yolu rehberi bu sürecin adımlarını açıklar.

İkinci sonuç, tekerrür kaydı olan hükümlüler için önemlidir. Karar, ikinci kez mükerrirlik hâlinde koşullu salıverilmenin tümüyle kapatılmadığını, birinci fıkradaki sürelerin uygulanacağını teyit eder. Kısa süreli hapis cezalarında bile bu fark, cezanın tamamının kapalı kurumda geçip geçmeyeceğini belirler; infaz hesaplama aracımız tekerrür seçeneğiyle bu farkı gösterir.

Üçüncü olarak karar, takdiri indirim ve zincirleme suç gibi ceza miktarına ilişkin itirazların, ilk derece veya istinaf mahkemesinin gerekçeli takdiri yerinde ve yeterli olduğunda Yargıtay'da sonuç vermeyeceğini hatırlatmaktadır.

Beraatınıza karşı savcı ya da katılan istinafa gittiyse savunmayı yeniden kurun

Beraat kararınıza karşı Cumhuriyet savcısı veya katılan istinafa başvurmuşsa, bölge adliye mahkemesinin duruşma açıp yeni bir hüküm kurabileceğini bilerek savunmanızı hazırlamanız gerekir. Hakkınızda "ikinci kez mükerrir" kaydıyla kesinleşmiş bir hüküm varsa ve müddetnamede koşullu salıverilme tarihi hiç gösterilmiyorsa, 7550 sayılı Kanun sonrası durumun gözetilmesi için infaz savcılığına başvurulabilir; sonuç alınamazsa infaz hâkimliği başvuru şablonu yol gösterir. Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için Yalova ceza avukatı sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

İstinafta mahkûmiyet ve mükerrir infazı hakkında merak edilenler

İstinaf mahkemesi beraat kararını kaldırıp mahkûmiyet verebilir mi?

Evet. Karara göre bölge adliye mahkemesi, 5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesi uyarınca duruşmalı inceleme yaparak aynı Kanun'un 280/2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin beraat kararını kaldırabilir ve mahkûmiyet hükmü kurabilir. Yargıtay bu hükmü hukuka uygunluk yönünden denetler.

İkinci kez mükerrir olan hükümlü koşullu salıverilebilir mi?

Evet. 7550 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'un 108/3. maddesi değiştirilmiş; ikinci kez mükerrirler için birinci fıkradaki koşullu salıverilme sürelerinin uygulanacağı kabul edilmiştir. Daire bu değişikliği hükümden sonra yürürlüğe girmesine rağmen sanık lehine uygulamıştır.

Katılanın "üst sınırdan ceza verilsin" talebi Yargıtay'da kabul edilir mi?

Bu dosyada edilmemiştir. Daire, takdiri indirimin yasal ve yeterli gerekçeyle uygulandığını, zincirleme suç ve ağırlaştırıcı nedenlerin koşullarının oluşmadığını ve cezanın eylemle orantılı olduğunu belirterek katılan kurum vekilinin temyiz sebeplerini reddetmiştir.