İlme Hukuk Logo
İLMEHUKUK BÜROSU
İLME HUKUK BÜROSU
Hemen AraRandevu Al
Bir apartman cephesinde camla kapatılmış balkonlar sıra sıra

Balkonu Mutfağa Katmak İçin Kat Maliklerinin Beşte Dördünün İmzası Yeter mi?

Yargıtay HGK: balkonun PVC ile kapatılması beşte dört rızayla mümkündür; dış duvarı yıkıp balkonu mutfağa katmak esaslı tadilattır, tüm maliklerin oybirliği gerekir.

Mahkeme
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Esas/Karar
2017/1996 2022/5
Karar tarihi
18.01.2022
Resmî kaynak
Yargıtay Karar Arama
Av. Mesut İLME — Yalova Barosu

Av. Mesut İLME

Yalova Barosu, sicil 287

Yayın
15 Kasım 2026
6 dk
okuma

Özet

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kat maliklerinin ortak yerlerde yaptığı değişikliklerde Kat Mülkiyeti Kanunu'nun aradığı beşte dört yazılı rızanın hangi işler için yeterli olduğunu ele almıştır. Karar, değişikliğe karşı çıkan kat maliki davacının lehinedir. Yirmi sekiz bağımsız bölümlü bir binada beş daire, ortak yerden sayılan dış duvarı yıkarak balkonun bir bölümünü mutfağa katmış, alanı PVC doğramayla kapatmış ve kalan balkona mutfaktan kapı açmıştı. Davalılar yirmi dört kat malikinin muvafakatnamesine dayanmış, sulh hukuk mahkemesi beşte dört oranının sağlandığı gerekçesiyle davayı reddetmiş ve Özel Dairenin bozmasına direnmişti. Genel Kurul, beşte dört kuralının onaylı mimari projede esaslı değişiklik gerektirmeyen basit tamirat ve tadilatlar için öngörüldüğünü belirtmiştir. Kurula göre balkonların PVC ile kapatılması bu çoğunlukla mümkündür; ancak dış duvarın yıkılarak balkonun mutfağa eklenmesi, bilirkişi raporuyla projeye aykırılığı sabit olan esaslı bir tadilattır ve tüm kat maliklerinin oybirliğini gerektirir. Direnme kararı bu değişik gerekçeyle oy çokluğuyla bozulmuştur. Karşı oy, imar mevzuatının kamu düzenine ilişkin olduğunu, ruhsat gerektiren bir değişikliğin tüm maliklerin anlaşmasıyla dahi meşru hâle gelmeyeceğini ve balkonun niteliği ile yüzölçümü artışının araştırılması gerektiğini savunmuştur.

İnceleme

Beşte dört rıza balkonu kapatmaya yeter, mutfağa katmaya yetmez

Apartmanlarda en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, bir kat malikinin ortak yerlerde değişiklik yapması ve bunun için diğer maliklerden imza toplamasıdır. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 5711 sayılı Kanunla değişik 19. maddesinin ikinci fıkrası, ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar. Bu oran sağlandığında her değişikliğin hukuka uygun hâle gelip gelmediği ise ayrı bir sorudur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18 Ocak 2022 tarihli kararı bu soruya açık bir ayrımla cevap veriyor. Genel Kurula göre beşte dört kuralı, onaylı mimari projede esaslı değişiklik gerektirmeyen basit tamirat ve tadilatlar içindir. Onaylı projeyi değiştiren esaslı tadilatlar ise tüm kat maliklerinin oybirliğine bağlıdır. Karar, yirmi dört imzanın neden yeterli sayılmadığını somut bir balkon değişikliği üzerinden gösterdiği için uygulamada sıkça başvurulan bir ölçüt sunuyor. Kat malikleri kurulunda alınan kararlara karşı açılacak dava ise kat malikleri kurulu kararının iptaline ilişkin makalede ayrıca ele alınmıştır; binanın ortak giderlerinin paylaşımı da ortak gider ve aidat alacağına ilişkin makalenin konusudur.

Yirmi sekiz daireli binada yirmi dört malikin imzası ve mutfağa katılan balkonlar

Kayseri'de yirmi sekiz bağımsız bölümden oluşan bir binada kat maliki olan davacı, sulh hukuk mahkemesine başvurmuştur. Davacı, toplantı salonunun amacı dışında kullanıldığını, ısınma giderlerinin pay ölçer kurulmadan paylaştırıldığını ve bazı kat maliklerinin ortak yerlerden olan balkon duvarlarını yıkarak balkonları mutfaklarına kattığını ileri sürmüştür. Davalılar ise balkonlardaki değişiklik için kat maliklerinin beşte dördünün yazılı muvafakatinin alındığını savunmuştur.

Bilirkişi raporuna göre beş bağımsız bölümde balkonun yaklaşık altı-yedi metrekarelik bölümü mutfağa dâhil edilmiş, alan PVC doğramayla kapatılmış ve balkonun kalan kısmına mutfaktan kapı açılmıştı. Raporda, belediyenin imar yönetmeliğine göre tadilat projesi olmadan binanın şeklinin değiştirilemeyeceği ve mevcut onaylı mimari projenin dışına çıkılamayacağı belirtilmiştir.

Sulh hukuk mahkemesi, yirmi dört kat malikinin muvafakatname verdiğini ve kanunun aradığı çoğunluğun sağlandığını kabul ederek davayı reddetmiştir. Yargıtay (kapatılan) 18. Hukuk Dairesi, projeye aykırı tadilatlar yönünden tüm kat maliklerinin yazılı rızası gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Mahkeme, kanunun tüm maliklerin değil beşte dördün rızasını aradığı gerekçesiyle direnince dosya Genel Kurula gelmiştir.

Onaylı projeyi değiştiren esaslı tadilat kat maliklerinin oybirliğine bağlıdır

Genel Kurul önce ortak yer kavramını hatırlatmıştır. KMK m. 4 temelleri, ana duvarları ve taşıyıcı sistemi ortak yer sayar; KMK m. 16 ise kat maliklerinin ortak yerlere arsa payları oranında ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olduğunu düzenler. Bu hükümler uyarınca anataşınmazın dış duvarı ortak yerdir. KMK m. 19/1 de kat maliklerine anataşınmazın mimari durumunu, güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle koruma borcu yükler.

Kurulun ayrımı şu noktada kurulmuştur: Kat Mülkiyeti Kanunu, anataşınmazda onaylı mimari projeye uymayan hiçbir değişikliğe kural olarak izin vermez. Zamanla proje değişikliği gerektiren bir ilave ihtiyacı doğarsa, değişikliğin hukuken geçerli olabilmesi için tüm kat maliklerinin muvafakatini taşıyan bir değişiklik projesi gerekir. Genel Kurul, KMK m. 19/2'deki beşte dört kuralının esaslı proje değişikliğini gerektirmeyen basit tamirat ve tadilatlar için öngörüldüğünü, kamu düzeniyle doğrudan ilgili olan mimari projeye aykırılıklar bakımından çoğunluk rızasının yeterli sayılamayacağını vurgulamıştır.

Somut olaya uygulandığında Kurul ikili bir sonuca ulaşmıştır. PVC doğramayla balkonların kapatılması beşte dört yazılı rızayla mümkündür. Buna karşılık dış duvarın yıkılarak balkonun mutfağa eklenmesi ve kalan balkona mutfaktan kapı açılması, onaylı projeye aykırılığı bilirkişi raporuyla sabit olan esaslı bir tadilattır. Kurul, KMK m. 18 ve m. 19/1 uyarınca anayapının onaylı projesini değiştirecek bir tesisin ancak tüm kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri bir kararla yapılabileceği sonucuna varmıştır.

Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karşı oyda, bozma kararındaki "tüm kat maliklerinin yazılı rızası" ifadesinin 2007 değişikliğinden sonraki metne uymadığı, asıl ölçütün imar mevzuatı olduğu, ruhsat gerektiren bir değişikliğin tüm maliklerin anlaşmasıyla dahi meşru hâle gelmeyeceği belirtilmiş; balkonun gömme balkon olup olmadığının ve yüzölçümü artışı doğup doğmadığının araştırılması gerektiği savunulmuştur.

Direnme bozuldu ve yirmi dört imza esaslı tadilatı hukuka uygun kılmadı

Genel Kurul, direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur. Sonuç bakımından Özel Daire ile aynı noktaya varılmış, ancak gerekçe yeniden kurulmuştur: Bozma kararının ima ettiği gibi KMK m. 19/2 her durumda oybirliği aramaz; oybirliği, değişikliğin onaylı projeyi esaslı biçimde değiştirmesinden kaynaklanır. Karar, eski usul hükümlerine göre karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir.

Kararın uygulamadaki etkisi, toplanan imzaların sayısından önce yapılan işin niteliğinin belirlenmesidir. Kanunun saydığı ortak yerlerdeki inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış boya ya da bu dosyada olduğu gibi balkonun PVC doğramayla kapatılması beşte dört çoğunluk tartışmasına girer. Taşıyıcı ya da dış duvarın kaldırılması, bağımsız bölümün alanını büyütmesi, yeni bir açıklık oluşturulması gibi projeyi değiştiren işlerde ise çoğunluk rızası yeterli görülmemektedir. Bu ikinci grupta eski hâle getirme ve müdahalenin önlenmesi istemi, imzaların sayısına rağmen gündeme gelir.

Basit tadilat ile proje değişikliği ayrımı bilirkişi raporuyla ortaya konmalıdır

Bu tür davalarda belirleyici olan teknik tespittir. Değişikliğin onaylı mimari projeyle karşılaştırılması, yıkılan ya da delinen duvarın ortak yer niteliği taşıyıp taşımadığı, bağımsız bölümün kullanım alanında artış olup olmadığı ve belediyenin tadilat projesi arayıp aramadığı bilirkişi raporunda ayrı ayrı gösterilmelidir. Karşı oyun işaret ettiği gömme balkon ve yüzölçümü artışı soruları da raporda cevaplanırsa dosyanın farklı gerekçelerle geri dönme ihtimali azalır.

Değişikliği yapan malik bakımından, alınan muvafakatnamelerin hangi işi kapsadığı açıkça yazılmalı ve tarihli olmalıdır. Esaslı bir proje değişikliği söz konusuysa tüm maliklerin rızasını taşıyan bir değişiklik projesinin ve ilgili idari iznin bulunması gerekir. Değişikliğe karşı çıkan malik bakımından ise ortak yerlere ilişkin itirazın, değişikliğin kapsamını gösteren fotoğraf ve proje örnekleriyle birlikte yazılı olarak yöneticiye ve kurula iletilmesi delil düzeni açısından yararlıdır.

Ortak alana yapılan değişiklik ve kat maliklerinin rızası üzerine sık sorulan sorular

Balkonu camla kapatmak için tüm kat maliklerinin imzası gerekir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bu kararında balkonların PVC doğramayla kapatılmasının kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasıyla mümkün olduğu kabul edilmiştir. Değişikliğin dış duvarın yıkılması ya da balkonun bağımsız bölüme katılması gibi onaylı projeyi değiştiren bir boyutu varsa, oybirliği aranır. İmar mevzuatının ayrıca tadilat izni araması da ayrı bir şart olarak gözetilmelidir.

Beşte dört çoğunluk nasıl hesaplanır?

Kanun, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar. Kararın konusu olan yirmi sekiz bağımsız bölümlü binada yirmi dört malikin muvafakati bu oranı karşılamıştır; ancak yapılan iş esaslı tadilat niteliğinde olduğundan oran tek başına yeterli görülmemiştir.

Bütün malikler onay verirse projeye aykırı değişiklik meşru hâle gelir mi?

Çoğunluk gerekçesi, onaylı projeyi değiştiren tadilatın tüm kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri bir kararla yapılabileceğini kabul etmektedir. Karşı oyda ise imar mevzuatının kamu düzenine ilişkin olduğu, ruhsat ya da tadilat projesi gerektiren bir değişikliğin tüm maliklerin anlaşmasıyla dahi hukuka uygun hâle gelmeyeceği vurgulanmıştır. Bu nedenle maliklerin rızasının yanında idari iznin de bulunması gözetilmelidir. Kat malikleri kurulu kararlarına karşı başvuru süresi için iptal süresine ilişkin emsal sayfası incelenebilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi olgularıyla değerlendirilir.

Kararın tam metni

~12 dk okuma

Metin, Yargıtay Karar Arama resmî yayınından alınmıştır. Kaynakta açın

Hukuk Genel Kurulu 2017/1996 E. , 2022/5 K.

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

  1. Taraflar arasındaki “projeye aykırılığın eski hâle getirilmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
  2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
  3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ Davacı İstemi: 4. Davacı vekili dava dilekçesinde; Kayseri ili Melikgazi ilçesi Köşk Mahallesi 3 parsel üzerinde bulunan binada kat maliki olduğunu, binanın toplantı salonunun amaç dışı kullanılarak sigara içildiğini, okey oynandığını, maç izlendiğini ayrıca ısınma ve sıcak su sisteminin ortak olup 5627 sayılı Kanuna göre ısı ölçer ve ekipmanlarının yapılması zorunlu olduğu hâlde yapılmadığını, kendisi gibi kat maliki olan gerçek kişi davalıların ise ortak yerlerden olan balkonların duvarlarını yıkarak mutfağa kattıklarını ileri sürerek toplantı odasının amaç dışı kullanılmaması, ısı pay ölçer veya kalorimetre sistemi kurularak ısı paylaşımının yapılması ve balkonların eski hâle getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabı: 5. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; siteye ait toplantı odasının bina sakinlerinin bayramlaşma, genel kurul toplantıları yapma vb. amaçlarla bir araya gelerek kullandıkları yer olduğunu, 25.12.2009 tarihli genel kurulda bina içerisinde ve toplantı salonunda sigara içilmemesi, toplantı odasının sohbet ve okuma salonu olarak kullanılması yönünde karar alındığını ve bina sakinlerinin bu doğrultuda salonu kullandıklarını, ısı pay ölçer veya kalorimetre takılarak ısı paylaşımı yapılması yönünde alınmış bir kararın bulunmadığını ayrıca balkonların eski hâle getirilmesi talep edilmiş ise de kat maliklerinin 4/5 çoğunluğunun yazılı rızası ile balkonlarda değişiklik yapmanın mümkün ve yasal olduğunu, bu çoğunluğa uygun yazılı muvafakatin alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkeme Kararı: 6. Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.12.2013 tarihli ve 2013/254 E. 2013/1878 K. sayılı kararı ile; davacının toplantı odasının kullanımına ilişkin talebi yönünden yapılan incelemede, 25.12.2009 tarihli kat malikleri genel kurul toplantısında toplantı salonunda sigara içilmemesi, sohbet ve okuma salonu olarak kullanılması yönünde karar alınarak salonun kullanım şekil ve amacının belirlendiği açık olup mahkemece bu hususta yapılacak bir işlem olmayıp eğer sigara içiliyorsa idari makamlara müracaat edilerek gerekli yaptırımların uygulanabileceği, balkonların kapatılması yönünden 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) 19. maddesine göre bu tür ortak yerlerde kat maliklerinden beşte dördünün yazılı rızası ile inşaat, onarım ve değişiklik yapılması mümkün olup 28 bağımsız bölümden oluşan davaya konu apartmanda 24 kat malikinin bu duruma muvafakat ettiklerine dair muvafakatnamelerin dosyaya sunulduğu, yasanın aradığı çoğunluk tarafından bu duruma müsaade edilmiş olduğu, ısı pay ölçer veya kalorimetre takılarak ısınma giderlerinin buna göre paylaştırılması talebi yönünden ise apartman yönetim kurulu tarafından 07.07.2006 tarihinde binada merkezi sistem doğalgaz kullanımı yönünde karar alındığı, sonrasında bir daha bu hususa ilişkin bir görüşmenin bulunmadığı, fakat çeşitli tarihlerde yapılan yönetim ve genel kurul toplantılarında her daireden eşit olarak alınmak üzere ortak gider aidat miktarlarının belirlendiği ve bu duruma hiçbir itirazın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Özel Daire Bozma Kararı: 7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 8. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince 15.04.2014 tarihli ve 2014/3038 E. 2014/7039 K. sayılı kararı ile; “…Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile özellikle bilirkişi raporunun incelenmesinden; davaya konu 6-9-10 ve 22-28 numaralı bağımsız bölümlerde tadilat yapılarak balkonun mutfağa eklendiği ve pvc ile kaplatıldığı, yaklaşık 6-7 m² balkon alanının mutfağa dahil edildiği, geri kalan balkon kısmına yine bu eklenen kısımdan kapı açıldığı, yapılan tadilatların projeye ayırı olduğu anlaşılmaktadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 19. maddesinin 1. fıkrasına göre, kat malikleri anataşınmazın bakımını, mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar. Aynı Yasanın 2. fıkrasında ise kat maliklerinden biri, tüm kat maliklerinin yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağından, projeye aykırı olarak ortak alanda yapılan tadilatlar yönünden müdahalenin önlenmesi ile projeye aykırılıkların giderilerek eski hale getirilmesine karar verilmesi gerekirken mahkemece sözü edilen tadilatların kat maliklerinden 24'ünün yazılı muvafakatı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddi doğru görülmemiştir…” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Direnme Kararı: 9. Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.09.2014 tarihli ve 2014/694 E. 2014/1099 K. sayılı kararı ile önceki gerekçelere ek olarak; Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19/2. maddesinde tüm kat maliklerinin değil, 4/5’inin yazılı rızasının arandığı, eldeki dava bakımından da 28 daireli binada 24 kat malikinin bu hususta yazılı rızasının bulunduğu ve 19/2. maddede aranan 4/5 oranının sağlandığı, dolayısıyla yapılan tadilatların kanuna uygun olduğu gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir. Direnme Kararının Temyizi: 10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK 11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; mimari projeye aykırı yapılan projeye aykırılıkların giderilmesi ve eski hâle getirilmesi istemine ilişkin eldeki davada, binada yapılan tadilatlar yönünden tüm kat maliklerinin yazılı rızasının bulunmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE 12. Konunun açıklığa kavuşturulması için öncelikle ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesinde yarar bulunmaktadır. 13. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi “Ortak yerlerin konusu sözleşme ile belirtilebilir. Aşağıda yazılı yerler ve şeyler bu kanun gereğince her halde ortak yer sayılır. a) Temeller ve ana duvarlar, (EKLENMİŞ İBARE RGT: 28.11.2007 RG NO: 26714 KANUN NO: 5711/2) taşıyıcı sistemi oluşturan kiriş, kolon ve perde duvarlar ile taşıyıcı sistemin parçası diğer elemanlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavan ve tabanlar, avlular, genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar ve buralardaki genel tuvalet ve lavabolar, kapıcı daire veya odaları, genel çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri, genel kömürlük ve ortak garajlar, elektrik, su ve havagazı saatlerinin korunmasına mahsus olup bağımsız bölüm dışında bulunan yuvalar ve kapalı kısımlar, kalorifer daireleri, kuyu ve sarnıçlar, yapının genel su depoları, sığınaklar, b) Her kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesisleri ve çöp kanalları ile kalorifer, su, havagazı ve elektrik tesisleri, telefon, radyo ve televizyon için ortak şebeke ve antenler sıcak ve soğuk hava tesisleri, c) Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları, yangın emniyet merdivenleri. Yukarıda sayılanların dışında kalıp da, yine ortaklaşa kullanma, korunma veya, faydalanma için zaruri olan diğer yerler ve şeyler de (Ortak yer) konusuna girer…” şeklinde düzenlenmiş olup, aynı Kanun’un 16. maddesinde “Kat malikleri anagayrimenkulün bütün ortak yerlerine, arsa payları oranında, ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar. Kat malikleri ortak yerlerde kullanma hakkına sahiptirler; bu hakkın genel kömürlük, garaj, teras, çamaşırhane ve çamaşır kurutma alanları gibi yerlerdeki ölçüsü, aksine sözleşme olmadıkça, her kat malikine ait arsa payı ile oranlıdır” hükmü öngörülmüştür. Kat mülkiyeti kurulu olan taşınmazlarda ortak yerlerin neler olduğu KMK’nın 4. maddesinde gösterilmiştir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 16. maddesinin 1. fıkrası bağımsız bölüm malikinin mülkiyet hakkının ortak yerlerle olan bağlantısını hükme bağlamakta olup, 2. fıkrasında da maliklerin ortak yerlerdeki mülkiyet haklarına dayalı kullanım haklarının varlığı belirlenmiş ve bu hakkın sınırı çizilmiştir. Yukarıda açıklanan kanun hükümleri uyarınca anataşınmazın dış duvarı ortak yerlerden sayılır. 14. 634 sayılı KMK’nın 19. maddesi; “Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar. (Değişik ikinci fıkra: 14/11/2007-5711/8 md.) Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz. Ancak, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz. Kat maliki kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz. Tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde, bu bölüm maliklerinin ortak rızası ile anayapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir. Her kat maliki ana gayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur.” şeklinde düzenlenmiştir. 15. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesinin 1. fıkrasında anataşınmazın bakımı ve koruma borcu kat maliklerine yüklenmiştir. Buna göre her kat maliki ana yapının mimari durumunu bozacak, güzelliğini etkileyecek ve sağlamlığını tehlikeye sokacak eylemlerden kaçınmalı ve ana taşınmazın bakımına özen göstermelidir. Maddede yer alan koruma borcu ana taşınmazın “mimari durumunu”, “güzelliğini” ve “sağlamlığını” koruma olmak üzere üç noktada toplanmıştır. 16. Kat Mülkiyeti Kanunu anataşınmazda onaylı mimari projeye uymayan hiçbir durum ve değişikliğe kural olarak izin vermemiştir. Ana yapı onaylı mimari projeye uygun olmakla birlikte zamanla anataşınmazın ortak yerlerinde proje değişikliğini gerektiren bazı ilave ve yeniliklerin yapılmasına gereksinim duyulabilir. Böyle bir değişikliğin yapılabilmesi ve hukuken geçerli olabilmesi için, öncelikle anataşınmazdaki tüm kat maliklerinin muvafakatini taşıyan bir değişiklik projesinin bulunması gerekir (Germeç, Mahir Ersin; Kat Mülkiyeti Hukuku, Güncellenmiş 9. Baskı, Ankara 2020, s. 309-310). 17. Bu bağlamda onaylı mimari projeye aykırılık oluşturacak değişiklikler ancak tüm kat maliklerinin rızası alındıktan sonra gerçekleştirilebilir. 18. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesinin 14.11.2007 tarihli ve 5711 sayılı Kanunla değişik 2. fıkrası, anataşınmazdaki esaslı proje değişikliğini gerektirmeyen basit tamirat ve tadilatlar için öngörülmüştür. Yargıtay uygulamalarında ise onaylı projede yapılacak esaslı tadilatlar için ise kat maliklerinin oy birliği aranmaktadır. Zira kanun koyucunun beşte dört değişikliğindeki amacının kamu düzeni ile doğrudan ilgili olan mimari projeye aykırılık oluşturacak iş ve işlemler için kat maliklerinin çoğunluğunun rızasının alınmasının yeterli olduğu söylenemez. 19. Dosya içerisinde bulunan 14.11.2013 tarihli bilirkişi raporunda; 6, 9, 10, 22 ve 28 numaralı bağımsız bölümlerde yapılan tadilat ile balkonların mutfağa eklenmesi suretiyle pvc ile kapatıldığı, yaklaşık 6-7 m2 balkon alanının mutfağa dahil edildiği, dahil edilen alandan kapı yaptırılmak suretiyle balkonun kalan kısmına çıkılabildiği, davaya konu 6, 9, 10, 22 ve 28 numaralı bağımsız bölümlerin ilgili belediyenin imar yönetmeliğine göre tadilat projesi olmadan binanın şeklinin değiştirilemeyeceği, balkonların mutfaktaki kullanım alanına dahil edilemeyeceği, mevcut onaylı mimari projenin dışına çıkılamayacağı belirtilmiştir. 20. Dosya kapsamı ve tüm bu nedenlere göre; davaya konu 6, 9, 10, 22 ve 28 numaralı bağımsız bölümlerde balkonların pvc ile kapatılması kat maliklerinin 4/5’inin yazılı rızası ile mümkün ise de, ortak alanlardan olan binanın dış duvarının yıkılarak balkonun mutfağa eklenmesi, geri kalan balkon kısmına eklenen kısımdan kapı açılması şeklinde yapılan imalatların, bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere onaylı mimari projesine aykırılığı sabit ve esaslı tadilat olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18 ve 19. maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre anayapının onaylı projesini değiştirecek şekilde bir tesis ve bölüm yapılmasının tüm kat maliklerinin oy birliği ile verecekleri bir karar ile mümkün olduğu kanaatine varılmıştır. 21. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında davaya konu edilen balkonda yapılan değişikliklerle ilgili olarak değişikliğin yapıldığı balkonun gömme balkon olup olmadığı, ayrıca yapılan değişikliğin bina alanında yüzölçümü artışı meydana getirip getirmediği hususunun üzerinde durulması, gerek bu yönden gerekse de diğer hususlar yönünden yapılan değişikliğin imar mevzuatına aykırı olup olmadığının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle direnme kararının farklı değişik gerekçe ile bozulması görüşü ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir. 22. Hâl böyle olunca direnme kararının, yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ve nedenler ile bozulması gerekmiştir.

IV. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, Aynı Kanun’un 440. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18.01.2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Mahkeme ile özel daire arasındaki uyuşmazlık balkonların kapatılması talebiyle ilgili olup diğer talepler yönünden verilen karar özel dairece verilen sair red kapsamında kalmıştır. Mahkemece balkonların kapatılması talebi yönünden; KMK’nın 19. maddesine göre bu tür ortak yerlerde kat maliklerinden beşte dördünün yazılı rızası ile inşaat, onarım ve değişiklik yapılması mümkün olup 28 bağımsız bölümden oluşan davaya konu apartmanda kat maliklerinden 24 tanesinin bu duruma muvafakat ettiklerine dair muvafakatnamelerin dosyaya sunulduğu, yasanın aradığı çoğunluk tarafından bu duruma müsaade edilmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen karar özel daire tarafından bozulmuştur. Bu talep yönünden bozma kararı; “Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile özellikle bilirkişi raporunun incelenmesinden; davaya konu 6-9-10 ve 22-28 numaralı bağımsız bölümlerde tadilat yapılarak balkonun mutfağa eklendiği ve pvc ile kaplatıldığı, yaklaşık 6-7 m² balkon alanının mutfağa dahil edildiği, geri kalan balkon kısmına yine bu eklenen kısımdan kapı açıldığı, yapılan tadilatların projeye ayırı olduğu anlaşılmaktadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 19. maddesinin 1. fıkrasına göre, kat malikleri anataşınmazın bakımını, mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar. Aynı Yasanın 2. fıkrasında ise kat maliklerinden biri, tüm kat maliklerinin yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağından, projeye aykırı olarak ortak alanda yapılan tadilatlar yönünden müdahalenin önlenmesi ile projeye aykırılıkların giderilerek eski hale getirilmesine karar verilmesi gerekirken mahkemece sözü edilen tadilatların kat maliklerinden 24'ünün yazılı muvafakatı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddi doğru görülmemiştir.” Gerekçe ve sonucunu içermektedir. Mahkemece KMK’nın 19/2. maddesinde tüm kat maliklerinin değil, 4/5 inin yazılı rızasının arandığı, eldeki dava bakımından da 28 daireli binada 24 kat malikinin bu hususta yazılı rızasının bulunduğu ve 19/2. maddede aranan 4/5 oranının sağlandığı, dolayısıyla yapılan tadilatların kanuna uygun olduğu gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir. Bozma kararında 19/2. maddeden söz edildiği hâlde tüm kat maliklerinin yazılı rızası olmadıkça ibaresine yer verilmiş ise de 5711 sayılı Kanunla 2007 tarihinde yapılan değişiklik hükmüne göre maddede belirtilen oran oybirliği olmayıp 4/5 olduğundan bozma kararındaki bu ibare Kanun hükmüne uygun değildir. Özel dairenin bunu 19/1 madde kapsamında belirttiği düşünülebilir ise de açıkça fıkradan söz edip yer verilen diğer ifadeler de 19/2 hükmü olduğundan bozma kararındaki bu ifadelerin 19/2 kapsamında yapılan açıklamalar olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu durumda bozma kararının bu yönden Kanun hükmüne (KMK 19/2) aykırı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Mahkemenin bu hususa değinen direnme gerekçesi bu yönüyle yerinde ise de kat maliklerinin 4/5 inin oyu ile balkon kapatmanın mümkün olup olmadığı mahkemenin buna değinen gerekçesinin yerinde olup olmadığının ise ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Sözü edilen 19/2. maddede kat maliklerinin beşte dördünün rızasıyla yapılabilecek işler maddede sayılan hâllerle sınırlı olup bunların yapılmasını yasaklayıcı Kanun hükümlerinin bulunduğu hâllerde kat mliklerinin 4/5 oranında anlaşmasıyla dahi Kanuna aykırı işlemlerin yapılması mümkün değildir. Hatta tüm kat malikleri bu konuda anlaşmış olsa bile Kanunla yasaklanmış işlerin 19/2 hükmüne dayanılarak yapılabilmesi mümkün değildir. Bu konuda somut uyuşmazlık bakımından üzerinde durulması gereken en önemli husus imar mevzuatından doğan yasaklamalardır. İmar mevzuatına ilişkin hükümler kamu düzeninden olup bu düzenlemelerin aksine olarak tarafların anlaşma yapabileceği ve bu anlaşmanın geçerli olacağı düşünülemez. İmar Kanunu hükümlerine göre ruhsatsız projeye aykırı bina yapılamayacağı gibi tadilat ruhsatı alınmaksızın bir bina projesğne aykırı hâle getirilemez. Ruhsatsız projeye aykırı bina yapılması veya binanın projeye aykırı hâle getirilmesi Kanunlarda yasaklanmış ve üstelik gerek idari yaptırım olsun gerek ceza hükümleri olsun bazı müeyyidelere bağlanmıştır. Bu durumda talebe konu edilen balkon kapatma yönündeki değişiklik proje değişikliği yapılması ve ruhsat alınmasını gerektiriyorsa tüm kat malikleri bu konuda anlaşmış olsa bile bu anlaşmanın geçerli olmayacağı ve yapılan Kanuna aykırı değişiklikleri meşru hâle getirmeyeceği kabul edilmelidir. Açıklanan nedenlerle özellikle davaya konu edilen balkonda yapılan değişikliklerle ilgili olarak değişikliğin yapıldığı balkonun gömme balkon olup olmadığı ayrıca yapılan değişikliğin bina alanında yüzölçümü artışı meydana getirip getirmediği üzerinde durulması gerek bu yönden gerekse diğer hususlar yönünden yapılan değişikliğin imar mevzuatına aykırı olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken Kanunda aranan oranda kat malikinin rızası bulunduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlere dayalı olarak direnme kararının bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan değişik bozma yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.

Bu alandaki diğer kararlar

Tüm Gayrimenkul Hukuku kararları