Boşanma Davası Masrafları ve Harçları 2026: Kalem Kalem Döküm

Boşanma kararı verildikten sonra sorulan ilk sorulardan biri çoğu dosyada aynıdır: "Bu dava bana kaça mal olur?" Sorunun net bir cevabı vardır, ancak bu cevap tek bir rakam olmamalıdır. Davada ödenen para tek kalem değildir; birbirinden hukuken farklı, farklı mercilere giden ve farklı kaderleri olan üç ayrı kalem vardır.

2026 yılı tarifeleri esas alındığında bu kalemler tek tek ayrılabilir: hangi tutar devlete gelir olarak yazılır, hangisi davacıya ait kalır ve dava sonunda iade edilir, hangisi hiç ödenmeyebilir. Rakamlar Resmî Gazete'de yayımlanan güncel tarifelere dayanır; tarife dışında kalan ve dosyaya göre değişen kalemler ise "kesin tutar" gibi değil, değişkenliğinin sebebi açıklanarak verilmiştir.

Boşanma Davasında Üç Ayrı Ödeme Kalemi

Masraf hesabında en yaygın hata, birbirinden tamamen farklı üç kalemi tek bir "dava ücreti" torbasına atmaktır. Oysa bu üç kalemin muhatabı da, hukuki niteliği de, geri alınabilirliği de ayrıdır:

• Yargı harçları. Devlete ödenen kamusal bir yükümlülüktür. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli tarifelerle belirlenir, her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranıyla artar. Harç Hazineye gelir yazılır; kural olarak ödeyene geri dönmez, ancak dava sonunda karşı tarafa yükletilebilir.
• Gider avansı ve delil avansı. Harç değildir. Mahkemenin dosyada yapacağı işlemler (tebligat, müzekkere, tanık, bilirkişi, keşif) için mahkeme veznesinde tutulan, yatıran tarafa ait bir paradır. Kullanılmayan kısmı dava sonunda iade edilir.
• Avukatlık ücreti. Harç ve avans hesabının dışında kalır; çünkü harç kamusal bir tarifeye, avukatlık ücreti ise tamamen farklı bir düzenlemeye (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve vekâlet sözleşmesi) tabidir. Bu kalem boşanma avukatı ücreti sayfasında ayrıca ele alınır.

Ayrımın en baştan yapılması gerekir: "Dava 4.000 TL'ye mal oldu" cümlesi ile "Dava açılışında vezneye 4.068 TL yatırdım; bunun 1.464 TL'si zorunlu harç, 104,00 TL'si vekâlet suret harcı, 2.500 TL'si ise kullanılmayan kısmı iade edilecek avanstı" cümlesi aynı olayı anlatır ama aynı şeyi söylemez.

2026 Boşanma Harçları: Kalem Kalem Tutarlar

492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli tarifelerdeki maktu harçlar, 1 Ocak 2026'dan geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranı uygulanarak %18,95 artırılmıştır. 2026 tutarları Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile ilan edilmiştir.

Aile mahkemesinde açılan bir boşanma davasının açılışında ödenen zorunlu harçlar şunlardır:

Kalem	2026 Tutarı	Niteliği
Başvurma harcı (aile/asliye mahkemeleri)	732,00 TL	Zorunlu, maktu
Karar ve ilam harcı (maktu, peşin)	732,00 TL	Zorunlu, maktu, tamamı peşin
Zorunlu harç toplamı	1.464,00 TL
Vekâlet suret harcı	104,00 TL	Yalnız vekâletname dosyaya sunulursa

2026'da bir boşanma davasının harç ayağı 1.464,00 TL'dir. Dava vekil aracılığıyla açılıyorsa, vekâletnamenin dosyaya ibrazı sırasında 104,00 TL vekâlet suret harcı da doğar ve harç toplamı 1.568,00 TL'ye çıkar.

Kıyas için: aynı yıl sulh hukuk mahkemelerinde başvurma harcı 335,20 TL'dir. Dava aile mahkemesinin görev alanına girdiğinden, sulh hukuk için geçerli olan düşük başvurma harcı burada uygulanmaz. Uygulamada karşılaştığımız düşük harç rakamlarının bir kısmı bu karışıklıktan kaynaklanır.

Harçlar her yıl Ocak ayında yeniden değerleme oranıyla arttığı için bu tutarlar 2026 yılına özgüdür. Dava açılacak tarihte yürürlükte olan tarifenin mahkeme veznesinden teyit edilmesi gerekir.

Açılışta Vezneye Yatırılan Toplam: Örnek Tablo

İki taraflı ve vekille açılan bir boşanma dosyasında açılış anında vezneye yatırılan tutar şu kalemlerden oluşur. Harç satırları tarifeye dayanır ve sabittir; avans satırı ise dosyaya göre değişir ve 2026'da açılmış bir dosyadan alınmış örnek bir tutardır.

Kalem	Tutar	Dava sonunda ne olur?
Başvurma harcı	732,00 TL	İade edilmez; karşı tarafa yükletilebilir
Maktu karar ve ilam harcı	732,00 TL	İade edilmez; karşı tarafa yükletilebilir
Vekâlet suret harcı	104,00 TL	İade edilmez
Gider avansı (örnek)	2.500,00 TL	Kullanılmayan kısmı iade edilir
Açılış toplamı (örnek)	4.068,00 TL

Tablodaki 4.068,00 TL, en çok sorulan "boşanma davası kaç para?" sorusunun açılış anındaki cevabıdır; ancak nihai maliyet değildir. Tutar iki yönde değişir: dava boyunca tanık, bilirkişi veya keşif gündeme gelirse delil avansı eklenir; dosya kısa sürerse gider avansının önemli bir kısmı geri döner. Dava sonunda davacının cebinden çıkan net tutar bu nedenle açılışta yatırılan tutardan hem yüksek hem düşük olabilir.

Tablo ayrıca yalnızca boşanma talebini içeren bir dosyayı varsayar. Dosyaya konusu para olan talepler eklendiğinde harç satırları değişebilir; bunun sebebi harç rejiminin ikili yapısındadır.

Boşanma Neden Maktu Harca Tabidir?

Harçlar Kanunu, karar ve ilam harcını ikiye ayırır: konusu para ile ölçülebilen davalarda nispi harç (dava değeri üzerinden binde oranla hesaplanan harç), konusu para ile ölçülemeyen davalarda ise maktu harç (sabit tutar) alınır.

Mahkemeden boşanma davasında istenen şey bir miktar para değil, evlilik birliğinin sona erdirilmesidir; talep bu yüzden konusu para ile ölçülemeyen bir taleptir. Bu nedenle boşanma davasında maktu karar ve ilam harcı uygulanır ve bu harcın tamamı dava açılırken peşin alınır.

Ayrımın pratik bir sonucu vardır. Nispi harca tabi davalarda karar ve ilam harcının yalnızca dörtte biri dava açılırken peşin ödenir, kalanı hüküm sonrasında tahsil edilir. Maktu harçta böyle bir bölünme yoktur; 732,00 TL'nin tamamı açılışta vezneye yatırılır. "Harcın dörtte biri peşin ödenir" bilgisi bu yüzden boşanma davasında geçerli değildir.

Boşanmayla Birlikte Para Talebi Eklenirse Tablo Değişir

Pratikte boşanma davası nadiren tek başına açılır. Davaya çoğunlukla maddi ve manevi tazminat talebi, nafaka talebi veya mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler eklenir.

Boşanma talebinin maktu harca tabi olması, dosyaya eklenen her talebin de maktu harca tabi olduğu anlamına gelmez. Konusu para ile ölçülebilen bir talep dosyaya girdiğinde, o talep bakımından harcın nasıl hesaplanacağı ayrı bir değerlendirme gerektirir ve açılış maliyeti 1.464,00 TL'nin üzerine çıkabilir.

Bu değerlendirme talebin türüne, miktarına ve dosyanın yapısına göre değiştiği için tek bir formül verilmemektedir. Talep kalemleri dava dilekçesinde netleştirildikten sonra doğacak harcın mahkeme veznesinden hesaplatılması, sonradan harç tamamlama yazısıyla karşılaşma ihtimalini azaltır.

Gider Avansı: Harç Değildir, Yatıran Tarafa Ait Bir Avanstır

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinin birinci fıkrası açıktır: "Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır."

Gider avansı, dosyada yapılacak tebligat, posta ve benzeri işlemler için peşinen depo edilen paradır. Harçtan iki temel farkı vardır: Hazineye gelir yazılmaz ve kullanılmayan kısmı iade edilir.

Gider Avansı Nasıl Hesaplanır?

Yürürlükteki Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi (Resmî Gazete: 28 Ekim 2025, sayı 33061) gider avansını iki bileşenden oluşturur:

• Tebligat gideri: taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti,
• Diğer iş ve işlemler: 530,00 TL.

Bu yapı, gider avansının neden tek bir sabit rakam olmadığını da açıklar: tutar taraf sayısına bağlıdır. İki taraflı klasik bir boşanma davasında on adet tebligat ücreti hesaba girerken, taraf sayısı arttıkça bu kalem doğrudan büyür. Tebligat birim ücreti de PTT tarifesine bağlı olduğu için yıl içinde değişebilir.

Gider avansı için "X TL'dir" biçiminde kesin bir tutar vermek bu nedenle yanıltıcıdır. Fikir vermesi bakımından: 2026 yılında açılmış gerçek bir dosyada gider avansı 2.500,00 TL olarak uygulanmıştır. Bu bir tarife tutarı değil, tek bir dosyada gerçekleşen tutardır; başka bir dosyada daha düşük veya daha yüksek çıkabilir.

Avans Yetmezse: İki Haftalık Kesin Süre

Dava sırasında yatırılan avansın yetmediği anlaşılırsa dosya durmaz. Mahkeme, eksikliğin tamamlanması için davacıya HMK m.120/2 uyarınca iki haftalık kesin süre verir. "Kesin süre" ifadesi burada teknik bir anlam taşır: süre geçtikten sonra avansın tamamlanması kaçırılan süreyi geri getirmez ve eksikliğin dosyadaki sonucu bu sonraki ödemeyle ortadan kalkmaz. Mahkemeden gelen avans tamamlama yazılarının gündelik bir bildirim gibi değil, süreli bir işlem olarak takip edilmesi gerekir.

Artan Avans Nasıl İade Edilir?

Artan avansın iadesini HMK m.333 açıkça düzenler: "Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden, yatırılan avansın kullanılmayan kısmının iadesine karar verir. Bu kararın tebliğ gideri iade edilecek avanstan karşılanır."

Hükümde iki ayrıntı gözden kaçar. Birincisi, iade için ayrıca dilekçe verilmesi gerekmez; mahkeme kendiliğinden karar verir. İkincisi, iadenin şartı hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir. Karar istinaf edilirse kesinleşme gecikir ve avans o süre boyunca dosyada kalmaya devam eder. Uygulamada sık duyduğumuz "dava bitti ama param geri gelmedi" şikâyetinin sebebi çoğu zaman budur.

Delil Avansı: Tanık, Bilirkişi ve Keşif Ayrı Kalemdir

Gider avansı tebligat ve benzeri rutin işlemleri karşılar; tanık dinletilmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif istendiğinde doğan giderler ise bu avansın içinde değildir. Delil avansı bakımından HMK m.120/3, 324. madde hükümlerini saklı tutar.

HMK m.324 uyarınca taraflardan her biri, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar aynı delilin ikamesini birlikte talep etmişlerse gideri yarı yarıya öderler. Taraflardan biri avansı yatırmazsa diğer taraf yatırabilir; yatırılmazsa o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Kuralın pratikteki anlamı şudur: tanık listesini veren taraf tanık avansını yatırmamışsa, dosya o tanıklar dinlenmeden ilerleyebilir. Delil avansı dava açılışında değil, ilgili delil gündeme geldiğinde ödenir; dava açılırken hesaplanan tutar bu yüzden toplam masrafın tamamı değildir.

Velayet Gibi Re'sen Araştırılan Konularda Avans Eksikliği Aynı Sonucu Doğurmaz

Aynı maddenin son fıkrası, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümleri saklı tutar. Bu saklı tutma, boşanma dosyaları bakımından gerçek bir öneme sahiptir.

Davanın bazı unsurları — özellikle çocukların velayeti ve korunmasına ilişkin kısımlar — tarafların serbest iradesine bırakılmış alanlar değildir; hâkimin re'sen araştırma yükümlülüğü söz konusudur. Bu alanlarda "avans yatırılmadı, o hâlde delilden vazgeçilmiş sayılır" sonucu mekanik biçimde uygulanmaz. Bir avans eksikliğinin dosyadaki her talebe aynı etkiyi yapacağını varsaymak bu nedenle doğru değildir.

Tanıklık ücreti bakımından da bir tarife vardır: aynı tarihli Tanık Ücret Tarifesi (Resmî Gazete: 28 Ekim 2025, sayı 33061) uyarınca tanığa, tanıklık nedeniyle kaybettiği zamanla orantılı olarak 130,00 TL ile 200,00 TL arasında bir ücret ödenir. Çekişmeli bir dosyada birden çok tanık dinletilmesi hâlinde bu kalemin tebligat giderleriyle birlikte hesaba katılması gerekir.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Masraf Farkı Nereden Doğar?

Sık sorulan "anlaşmalı boşanma daha ucuz mu?" sorusunun cevabı, farkın nereden doğduğu anlaşılınca netleşir.

Harçlar bakımından fark yoktur. Anlaşmalı da olsa çekişmeli de olsa boşanma davası aynı maktu harca tabidir: 732,00 TL başvurma + 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı. Anlaşmalı boşanma için indirimli bir harç tarifesi bulunmamaktadır.

Fark avans tarafında ve dosyanın uzunluğunda ortaya çıkar:

• Delil avansı büyük ölçüde devreye girmez. Anlaşmalı boşanmada taraflar hazırladıkları protokolle mahkemeye birlikte başvurur; tanık dinletme, bilirkişi incelemesi ve keşif gibi maliyetli deliller kural olarak gündeme gelmez. Çekişmeli dosyada ise bu kalemlerin her biri ayrı avans doğurur.
• Tebligat sayısı düşük kalır. Gider avansının en büyük bileşeni taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücretidir. Kısa süren, tek celsede sonuçlanan bir dosyada bu avansın önemli bir kısmı kullanılmadan kalır ve HMK m.333 uyarınca iade edilir.
• Süre kısalır. Uzayan dosya, ara kararlar, müzekkereler ve yenilenen tebligatlar demektir; bunların her biri avanstan düşer.

Anlaşmalı boşanmada ödenen harç aynıdır, ancak harcanan avans genellikle daha azdır ve iade edilen kısım daha yüksektir. Anlaşmalı boşanmanın hukuki şartları ve protokolün hazırlanışı anlaşmalı boşanma protokolü sayfasında, iki yolun süreç farkları anlaşmalı ve çekişmeli boşanma karşılaştırmasında, çekişmeli sürecin işleyişi ise çekişmeli boşanma davası sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Avukatsız Boşanma Davasında Masraflar

Davanın bizzat takip edilmesi hukuken mümkündür. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinin üçüncü fıkrası şu hükmü taşır: "Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir."

Masraf tablosu bakımından bunun sonuçları nettir:

• Başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcı değişmez; 1.464,00 TL yine ödenir. Harç, davayı kimin takip ettiğine göre farklılaşmaz.
• Gider avansı ve delil avansı değişmez; bunlar dosyanın işlemleriyle ilgilidir.
• Vekâlet suret harcı doğmaz, çünkü dosyaya sunulan bir vekâletname yoktur. Bu, 104,00 TL'lik bir farktır.
• Vekâlet sözleşmesinden doğan avukatlık ücreti gündeme gelmez.

Dava sonunda yargılama giderlerinin paylaşımı bakımından ise gözetilmesi gereken bir nokta vardır: HMK m.323 uyarınca vekâlet ücreti de yargılama giderlerindendir. Karşı taraf vekille temsil ediliyorsa ve davayı bizzat takip eden taraf aleyhine hüküm kurulursa, karşı taraf lehine hükmedilecek vekâlet ücreti onun ödeyeceği yargılama giderleri arasında yer alabilir. "Avukat tutmadım, dolayısıyla vekâlet ücreti riski yok" değerlendirmesi bu yüzden eksiktir.

Ödeme Gücü Yoksa: Adli Yardım (HMK m.334-340)

Harç ve avansları karşılayamayacak durumdaki kişiler için kanun bir yol öngörmüştür. HMK m.334/1'e göre, "kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler", iddia ve savunmalarında haklı oldukları yolunda kanaat uyandırmak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilir.

İki şart birlikte aranır: ödeme gücünden yoksunluk ve talebin haklı görünmesi. Gelir yetersizliği tek başına yeterli değildir.

Adli Yardım Neyi Kapsar?

Kapsam HMK m.335/1'de dört bent hâlinde sayılır:

• Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet,
• Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet,
• Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi,
• Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.

Mahkeme bunların yalnızca bir kısmına da karar verebilir (m.335/2) ve adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (m.335/3). Talep, asıl işin karara bağlanacağı mahkemeye yapılır; talep sahibi mali durumunu gösteren belgeleri sunmak zorundadır (m.336/1-2). Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (m.336/4). Mahkeme adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir; talep hâlinde inceleme duruşmalı yapılır (m.337/1). Talebin reddine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe verilerek itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. Talep reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak yeniden talepte bulunulabilir (m.337/2).

Adli Yardım Borcu Kaldırmaz ve Geçmişe Yürümez

Birincisi: adli yardım "davanın ücretsiz olması" demek değildir. Kanunun kendi ifadesi "geçici olarak muafiyet"tir. Konu HMK m.339'da açıkça düzenlenir: "Adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur." Aynı madde, adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebileceğini belirtir.

Adli yardım bu nedenle bir bağış değil, bir erteleme rejimidir. Adli yardımdan yararlanan taraf haksız çıkarsa ertelenen giderler kendisinden tahsil edilir; ödeme kolaylığı sağlanabilir ama borç ortadan kalkmaz.

İkincisi: adli yardım geriye yürümez. Tek cümlelik HMK m.337/3 nettir: "Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz." Davayı harçları ödeyerek açan ve sonradan adli yardım talep eden tarafın ödediği harçlar bu kararla geri gelmez. Adli yardım talebinin bu yüzden mümkünse dava dilekçesiyle birlikte yapılması gerekir.

Baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti ise yargılama gideri olarak Hazineden ödenir (m.340). Adli yardımdan yararlanan kişinin mali durumu hakkında kasten veya ağır kusuruyla yanlış bilgi verdiği anlaşılırsa ya da mali durumu sonradan yeterince iyileşirse adli yardım kararı kaldırılır (m.338).

Masrafları Kim Öder? Dava Sonunda Yargılama Giderlerinin Paylaşımı

Dava açılırken masrafı davacı yatırır. Ancak bu, masrafın nihai olarak davacıda kalacağı anlamına gelmez. Temel kural HMK m.326/1'dedir: "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."

Maddenin başındaki "Kanunda yazılı hâller dışında" ibaresi önemlidir: kuralın istisnaları olduğunu ve bu istisnaların kanunda gösterildiğini ifade eder.

Yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedilir; gider tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir (HMK m.332). Bu konuda ayrıca talepte bulunulması gerekmez; ancak hükmün gider kısmının taraflarca dikkatle incelenmesi gerekir.

Kısmen Haklı Çıkma ve Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararı

İki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması hâlinde mahkemenin yargılama giderlerini haklılık oranına göre paylaştıracağını HMK m.326/2 düzenler.

Anayasa Mahkemesi, 2024/29 E., 2024/226 K. sayılı ve 25/12/2024 tarihli kararıyla bu fıkrayı "manevi tazminat davaları" yönünden Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. Karar 14 Mart 2025 tarihli ve 32841 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış; iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Bu süre 14 Aralık 2025'te dolmuştur; iptal bugün yürürlüktedir.

Mahkemenin gerekçesi özetle şudur: manevi tazminat miktarını hâkim takdir ettiği için, miktar belirterek dava açan kişinin talebinin hangi oranda haklı bulunacağını önceden öngörebilmesi mümkün değildir; bu öngörülemezlik karşısında giderlerin haklılık oranına göre paylaştırılması, mahkemeye erişim hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik şartını sağlamamaktadır.

İptalin boşanma dosyalarıyla ilgisi doğrudandır: boşanma davasıyla birlikte manevi tazminat talep edilmesi çok yaygındır. İptalin, boşanma dosyası içindeki manevi tazminat talebi bakımından somut olarak nasıl uygulanacağı mahkeme uygulamasında şekillenmektedir; bu nedenle burada tek bir sonuç cümlesi verilmemiştir. Kısmen kabul edilen bir manevi tazminat talebi nedeniyle taraf aleyhine gider yükletilmesi durumunda ise bu kararın gündeme getirilmesi değerlendirilmelidir.

Kazanan Taraf da Gider Ödeyebilir

Sıkça atlanan bir hüküm HMK m.327/1'dir: "Gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet vermiş olan taraf, davada lehine karar verilmiş olsa bile, karar ve ilam harcı dışında kalan yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir."

"Lehine karar verilen taraf hiç masraf ödemez" düşüncesi bu hükümle bağdaşmaz. Gereksiz tanık listeleri, sonuçsuz kalan keşif talepleri veya dosyayı uzatan usul davranışları, lehine karar verilen tarafa da gider yükletilmesine yol açabilir.

Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir (m.326/3).

Boşanma Masraflarında Sık Yapılan Beş Hata

Bu hataların her biri, birincil kaynağı önceki bölümlerde gösterilen bir kuralın gündelik hayatta yanlış bilinen hâlidir.

1. Gider avansını harç sanmak

Harç Hazineye gelir yazılır ve iade edilmez; gider avansı ise yatıran tarafa ait bir depozitodur ve kullanılmayan kısmı HMK m.333 uyarınca iade edilir. "Devlete 4.000 TL ödedim" cümlesi, bu tutarın 2.500 TL'si avanssa gerçeği yansıtmaz.

2. Adli yardımı "davanın ücretsiz olması" sanmak

Kanun HMK m.335/1-a'da "geçici olarak muafiyet" ifadesini kullanır; m.339 ise ertelenen giderlerin dava sonunda haksız çıkan kişiden tahsil edileceğini öngörür. Adli yardım ödeme takvimini değiştirir, borcu ortadan kaldırmaz.

3. Adli yardımın geçmişe etki edeceğini sanmak

Adli yardım, HMK m.337/3 uyarınca daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz. Harçlar ödendikten sonra yapılan talep, ödenmiş harçları geri getirmez.

4. Avansın iadesi için hükmün yeterli olduğunu sanmak

İade kararı mahkemece kendiliğinden verilir, ancak şart hükmün kesinleşmesidir. Karar istinaf edilmişse avans dosyada bekler. İade kararının tebliğ gideri de iade edilecek avanstan karşılanır; tarafın eline geçen tutar bu yüzden depo edilen tutardan bir miktar düşük olur.

5. Maktu harcın dörtte birinin peşin ödendiğini sanmak

Dörtte bir kuralı nispi harca tabi davalara ilişkindir. Maktu karar ve ilam harcının tamamı boşanma davasında açılışta ödenir. İki rejimi karıştırmak, dava açılışında vezneye eksik tutarla gitmeye yol açar.

Sık Sorulan Sorular

2026'da boşanma davası açmak kaç TL harç gerektirir?

Zorunlu harç toplamı 1.464,00 TL'dir: 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı. Vekâletname sunulursa 104,00 TL vekâlet suret harcı eklenir. Bu tutarlara gider avansı dahil değildir.

Gider avansı için kesin bir rakam verilebilir mi?

Gider avansı tek bir sabit rakamla ifade edilemez. Yürürlükteki tarifeye göre gider avansı, taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530,00 TL'den oluşur. Taraf sayısı ve tebligat birim ücreti değiştikçe tutar değişir; örnek dosyada uygulanan 2.500,00 TL bir tarife rakamı değil, o dosyaya özgü bir tutardır.

Anlaşmalı boşanmada harç daha mı düşüktür?

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada harçlar aynıdır. Fark avans tarafındadır: tanık, bilirkişi ve keşif gibi delil avansı doğuran işlemler kural olarak gündeme gelmediği ve dosya kısa sürdüğü için yatırılan avansın daha büyük kısmı kullanılmadan kalır ve iade edilir.

Avukatsız boşanma davası açabilir miyim? Harçlar değişir mi?

Avukatlık Kanunu m.35/3 uyarınca dava açmaya yeteneği olan herkes davasını bizzat açabilir ve takip edebilir. Harçlar ve avanslar değişmez; yalnızca vekâletname sunulmadığı için 104,00 TL vekâlet suret harcı doğmaz.

Yatırdığım avansın artan kısmını nasıl geri alırım?

İade için ayrıca dilekçe verilmesi gerekmez; hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme HMK m.333 uyarınca kendiliğinden kullanılmayan avansın iadesine karar verir. Ödemenin ne şekilde yapılacağı mali mevzuat hükümlerine göre belirlendiğinden, dosyaya güncel bir banka hesap bilgisi bildirilmesi iade sürecini pratikte kolaylaştırır.

Adli yardım aldım; dava sonunda hiç ödeme yapmayacak mıyım?

Adli yardım, dava sonundaki ödeme yükünü her durumda ortadan kaldırmaz. Ertelenen giderler ve Devletçe ödenen avanslar, HMK m.339 uyarınca dava sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur. Adli yardımdan yararlanan taraf haksız çıkarsa, uygun görülürse giderlerin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitlerle ödenmesine karar verilebilir.

Davada haklı çıkan taraf masraflarını karşı taraftan alabilir mi?

Kural olarak yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1) ve mahkeme buna re'sen hükmeder (m.332). Ancak gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebep olan taraf, lehine karar verilmiş olsa bile karar ve ilam harcı dışındaki giderlerin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (m.327/1).

Boşanmayla birlikte tazminat istersem harç artar mı?

Maktu harca tabi olan, boşanma talebinin kendisidir. Konusu para ile ölçülebilen bir talep dosyaya eklendiğinde harcın nasıl hesaplanacağı ayrı bir değerlendirme gerektirir ve açılış maliyeti artabilir. Talep kalemleri netleştirildikten sonra doğacak harcın mahkeme veznesinden hesaplatılması gerekir.

Tanık dinletmek ek masraf doğurur mu?

Tanık dinletilmesi ek masraf doğurur. Tanık gideri gider avansının içinde değildir; delili talep eden taraf, mahkemece belirlenen avansı HMK m.324 uyarınca kesin süre içinde yatırır. Tanığa, kaybettiği zamanla orantılı olarak 130,00 TL ile 200,00 TL arasında tanıklık ücreti ödenir.

Harç ve avansı yatırmazsam ne olur?

Gider avansının yatırılması dava açılışında aranan bir yükümlülüktür. Avansın yetersiz kalması hâlinde mahkeme iki haftalık kesin süre verir (HMK m.120/2). Delil avansı yatırılmazsa, karşı taraf da yatırmadığı takdirde ilgili delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır (m.324); ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler bakımından bu sonuç aynı şekilde uygulanmaz.

Açılış Tutarı Kesin, Avans ve Gider Paylaşımı Dosyaya Bağlı

Davanın maliyeti tek bir rakamdan çok bir tablodur. 2026 yılı için harç ayağı nettir ve tarifeyle sabittir: 1.464,00 TL, vekâletname sunulursa 1.568,00 TL. Gider avansı ise tarifenin formülüne ve dosyanın taraf sayısına bağlıdır; örnek dosyada 2.500,00 TL olarak uygulanmıştır ve bu tutarın kullanılmayan kısmı yatıran tarafa iade edilir.

Pratik hesap bu yüzden üç parçadan kurulur: açılışta vezneye yatırılacak tutar (harç + gider avansı), dava boyunca doğabilecek delil avansları ve dava sonunda hükümde gösterilecek gider paylaşımı. Bunların ilki kesin, ikincisi dosyanın seyrine bağlı, üçüncüsü ise sonucun kendisine bağlıdır.

Ödeme gücü bulunmayan taraf için adli yardım gerçek bir imkândır; ancak niteliği bir muafiyet değil ertelemedir ve geçmişe yürümez. Bu iki sınır gözetilerek talebin mümkünse dava dilekçesiyle birlikte sunulması, önceden ödenmiş harçların kapsam dışında kalmasını önler.

Dosyada birden çok talep bulunuyorsa (tazminat, nafaka, mal rejimi tasfiyesi) açılış maliyeti temel tablodan farklılaşabilir. Nafaka talebinin tutarı nafaka hesaplama aracıyla hesaplanabilir; Yalova ve çevresindeki dosyalara ilişkin bilgiler Yalova boşanma davası sayfasında yer alır.

Harç tutarları 2026 yılı tarifelerine dayanır. Yargı harçları her yıl Ocak ayında yeniden değerleme oranıyla güncellenir; gider avansı ve tanık ücreti tarifeleri de yıl içinde yenilenebilir. Güncel tutarların dava açılmadan önce mahkeme veznesinden teyit edilmesi gerekir.