Boşanma kararı verildikten sonra sorulan ilk sorulardan biri neredeyse her zaman aynıdır: "Bu dava bana kaça mal olur?" Bu sorunun net bir cevabı vardır, ancak cevabın tek bir rakam olmaması gerekir. Çünkü boşanma davasında ödenen para tek kalem değildir; birbirinden hukuken farklı, farklı mercilere giden ve farklı kaderleri olan üç ayrı kalem vardır.

Bu rehber, 2026 yılı tarifeleri esas alınarak bu kalemleri tek tek ayırıyor: hangi tutar devlete gelir olarak yazılır, hangisi size ait kalır ve dava sonunda iade edilir, hangisi hiç ödenmeyebilir. Rakamlar Resmî Gazete'de yayımlanan güncel tarifelere dayanır; tarife dışında kalan ve dosyaya göre değişen kalemler ise "kesin tutar" gibi değil, değişkenliğinin sebebi açıklanarak verilmiştir.

Boşanma Davasında Üç Ayrı Ödeme Kalemi

Masraf hesabında yapılan en yaygın hata, birbirinden tamamen farklı üç kalemi tek bir "dava ücreti" torbasına atmaktır. Oysa bu üç kalemin muhatabı da, hukuki niteliği de, geri alınabilirliği de ayrıdır:

Yargı harçları. Devlete ödenen kamusal bir yükümlülüktür. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli tarifelerle belirlenir, her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranıyla artar. Harç Hazineye gelir yazılır; kural olarak size geri dönmez, ancak dava sonunda karşı tarafa yükletilebilir.
Gider avansı ve delil avansı. Harç değildir. Mahkemenin dosyada yapacağı işlemler (tebligat, müzekkere, tanık, bilirkişi, keşif) için mahkeme veznesinde tutulan, size ait bir paradır. Kullanılmayan kısmı dava sonunda iade edilir.
Avukatlık ücreti. Bu rehberin kapsamı dışındadır ve bilinçli olarak burada anlatılmaz; çünkü harç kamusal bir tarifeye, avukatlık ücreti ise tamamen farklı bir düzenlemeye (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve vekâlet sözleşmesi) tabidir. Bu konu için boşanma avukatı ücreti sayfasına bakabilirsiniz.

Bu ayrımı en baştan yapmak pratikte işe yarar: "Dava 4.000 TL'ye mal oldu" cümlesi ile "Dava açılışında vezneye 4.068 TL yatırdım, bunun 1.464 TL'si harç, 2.500 TL'si ise kullanılmayan kısmı iade edilecek avanstı" cümlesi aynı olayı anlatır ama aynı şeyi söylemez.

2026 Boşanma Harçları: Kalem Kalem Tutarlar

492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli tarifelerdeki maktu harçlar, 1 Ocak 2026'dan geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranı uygulanarak %18,95 artırılmıştır. 2026 tutarları Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile ilan edilmiştir.

Aile mahkemesinde açılan bir boşanma davasının açılışında ödenen zorunlu harçlar şunlardır:

Kalem	2026 Tutarı	Niteliği
Başvurma harcı (aile/asliye mahkemeleri)	732,00 TL	Zorunlu, maktu
Karar ve ilam harcı (maktu, peşin)	732,00 TL	Zorunlu, maktu, tamamı peşin
Zorunlu harç toplamı	1.464,00 TL
Vekâlet suret harcı	104,00 TL	Yalnız vekâletname dosyaya sunulursa

Yani 2026'da bir boşanma davasının harç ayağı 1.464,00 TL'dir. Davayı bir vekil aracılığıyla açıyorsanız, vekâletnamenin dosyaya ibrazı sırasında 104,00 TL vekâlet suret harcı da doğar ve harç toplamı 1.568,00 TL'ye çıkar.

Kıyas için: aynı yıl sulh hukuk mahkemelerinde başvurma harcı 335,20 TL'dir. Boşanma davası aile mahkemesinin görev alanına girdiğinden, sulh hukuk için geçerli olan düşük başvurma harcı burada uygulanmaz. İnternette dolaşan düşük harç rakamlarının bir kısmı bu karışıklıktan kaynaklanır.

Harçlar her yıl Ocak ayında yeniden değerleme oranıyla arttığı için, yukarıdaki tutarlar 2026 yılına özgüdür. Dava açacağınız tarihte yürürlükte olan tarifeyi mahkeme veznesinden teyit etmek her zaman en güvenli yoldur.

Açılışta Vezneye Yatırılan Toplam: Örnek Tablo

Aşağıdaki tablo, iki taraflı ve vekille açılan bir boşanma dosyasında açılış anında vezneye yatırılan tutarın nasıl oluştuğunu gösterir. Harç satırları tarifeye dayanır ve sabittir; avans satırı ise dosyaya göre değişir ve buradaki rakam 2026'da açılmış gerçek bir dosyadan alınmıştır.

Kalem	Tutar	Dava sonunda ne olur?
Başvurma harcı	732,00 TL	İade edilmez; karşı tarafa yükletilebilir
Maktu karar ve ilam harcı	732,00 TL	İade edilmez; karşı tarafa yükletilebilir
Vekâlet suret harcı	104,00 TL	İade edilmez
Gider avansı (örnek)	2.500,00 TL	Kullanılmayan kısmı iade edilir
Açılış toplamı (örnek)	4.068,00 TL

Tablodaki 4.068,00 TL, sıkça sorulan "boşanma davası kaç para?" sorusunun açılış anındaki cevabıdır; ancak nihai maliyet değildir. İki yönde değişir: dava boyunca tanık, bilirkişi veya keşif gündeme gelirse delil avansı eklenir; dosya kısa sürerse gider avansının önemli bir kısmı geri döner. Bu yüzden dava sonunda cebinizden çıkan net tutar, açılışta yatırdığınız tutardan hem yüksek hem düşük olabilir.

Ayrıca bu tablo yalnızca boşanma talebini içeren bir dosyayı varsayar. Dosyaya konusu para olan talepler eklendiğinde harç satırları değişebilir; bir sonraki başlık bunun sebebini açıklıyor.

Boşanma Neden Maktu Harca Tabidir?

Harçlar Kanunu, karar ve ilam harcını ikiye ayırır: konusu para ile ölçülebilen davalarda nispi harç (dava değeri üzerinden binde oranla hesaplanan harç), konusu para ile ölçülemeyen davalarda ise maktu harç (sabit tutar) alınır.

Boşanma talebinin kendisi konusu para ile ölçülemeyen bir taleptir: mahkemeden istenen şey bir miktar para değil, evlilik birliğinin sona erdirilmesidir. Bu nedenle boşanma davasında maktu karar ve ilam harcı uygulanır ve bu harcın tamamı dava açılırken peşin alınır.

Bu ayrım pratik bir sonuç doğurur. Nispi harca tabi davalarda karar ve ilam harcının yalnızca dörtte biri dava açılırken peşin ödenir, kalanı hüküm sonrasında tahsil edilir. Maktu harçta böyle bir bölünme yoktur; 732,00 TL'nin tamamı açılışta vezneye yatırılır. Bu yüzden "harcın dörtte biri peşin ödenir" bilgisi boşanma davasında geçerli değildir.

Boşanmayla Birlikte Para Talebi Eklenirse Tablo Değişir

Boşanma davası pratikte nadiren tek başına açılır. Yanına maddi ve manevi tazminat talebi, nafaka talebi veya mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler eklenir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: boşanma talebinin maktu harca tabi olması, dosyaya eklenen her talebin de maktu harca tabi olduğu anlamına gelmez. Konusu para ile ölçülebilen bir talep dosyaya girdiğinde, o talep bakımından harcın nasıl hesaplanacağı ayrı bir değerlendirme gerektirir ve açılış maliyeti yukarıdaki 1.464,00 TL'nin üzerine çıkabilir.

Bu değerlendirme talebin türüne, miktarına ve dosyanın kurgusuna göre değiştiği için burada tek bir formül verilmemektedir. Talep ettiğiniz kalemleri dilekçenizde netleştirdikten sonra doğacak harcı mahkeme veznesinden hesaplatmak, sonradan harç tamamlama yazısıyla karşılaşmamanın en pratik yoludur.

Gider Avansı: Harç Değildir, Size Ait Bir Avanstır

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinin birinci fıkrası açıktır: "Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır."

Gider avansı, dosyada yapılacak tebligat, posta ve benzeri işlemler için peşinen depo edilen paradır. Harçtan iki temel farkı vardır: Hazineye gelir yazılmaz ve kullanılmayan kısmı iade edilir.

Gider Avansı Nasıl Hesaplanır?

Yürürlükteki Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi (Resmî Gazete: 28 Ekim 2025, sayı 33061) gider avansını iki bileşenden oluşturur:

Tebligat gideri: taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti,
Diğer iş ve işlemler: 530,00 TL.

Bu yapı, gider avansının neden tek bir sabit rakam olmadığını da açıklar: tutar taraf sayısına bağlıdır. İki taraflı klasik bir boşanma davasında on adet tebligat ücreti hesaba girerken, taraf sayısı arttıkça bu kalem doğrudan büyür. Tebligat birim ücreti de PTT tarifesine bağlı olduğu için yıl içinde değişebilir.

Bu nedenle "boşanma davasının gider avansı X TL'dir" biçimindeki kesin ifadeler yanıltıcıdır. Fikir vermesi bakımından: 2026 yılında açılmış gerçek bir dosyada gider avansı 2.500,00 TL olarak uygulanmıştır. Bu bir tarife tutarı değil, tek bir dosyada gerçekleşen tutardır; sizin dosyanızda daha düşük veya daha yüksek çıkabilir.

Avans Yetmezse: İki Haftalık Kesin Süre

Dava sırasında yatırılan avansın yetmediği anlaşılırsa dosya durmaz. HMK m.120/2 uyarınca mahkeme, eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verir. "Kesin süre" ifadesi burada teknik bir anlam taşır: süre kaçırıldığında sonuç doğar ve bu sonuç dosyanın seyrini etkiler. Mahkemeden gelen avans tamamlama yazılarını gündelik bir bildirim gibi değerlendirmemek gerekir.

Artan Avans Nasıl İade Edilir?

HMK m.333 bu konuyu açıkça düzenler: "Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden, yatırılan avansın kullanılmayan kısmının iadesine karar verir. Bu kararın tebliğ gideri iade edilecek avanstan karşılanır."

Bu hükümde iki ayrıntı gözden kaçar. Birincisi, iade için ayrıca dilekçe vermeniz gerekmez; mahkeme kendiliğinden karar verir. İkincisi, iadenin şartı hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir. Karar istinaf edilirse kesinleşme gecikir ve avans o süre boyunca dosyada kalmaya devam eder. "Dava bitti ama param geri gelmedi" şikâyetinin sebebi çoğu zaman budur.

Delil Avansı: Tanık, Bilirkişi ve Keşif Ayrı Kalemdir

Gider avansının tebligat ve benzeri rutin işlemleri karşıladığını yukarıda belirttik. Peki tanık dinletmek, bilirkişi incelemesi veya keşif istemek isterseniz? Bu giderler gider avansının içinde değildir. HMK m.120/3, delil avansı bakımından 324. madde hükümlerini saklı tutar.

HMK m.324 uyarınca taraflardan her biri, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar aynı delilin ikamesini birlikte talep etmişlerse gideri yarı yarıya öderler. Taraflardan biri avansı yatırmazsa diğer taraf yatırabilir; yatırılmazsa o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Bu kural pratikte şu anlama gelir: tanık listenizi verdiniz ama tanık avansını yatırmadıysanız, dosyanız o tanıklar dinlenmeden ilerleyebilir. Delil avansı, dava açılışında değil, ilgili delil gündeme geldiğinde ödenir; bu yüzden dava açarken hesapladığınız tutar toplam masrafın tamamı değildir.

Boşanma Davasında Önemli Bir İstisna

HMK m.324'ün son fıkrası, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümleri saklı tutar. Bu, boşanma dosyaları bakımından gerçek bir öneme sahiptir.

Boşanma davasının bazı unsurları — özellikle çocukların velayeti ve korunmasına ilişkin kısımlar — tarafların serbest iradesine bırakılmış alanlar değildir; hâkimin re'sen araştırma yükümlülüğü söz konusudur. Bu alanlarda "avans yatırılmadı, o hâlde delilden vazgeçilmiş sayılır" sonucu mekanik biçimde uygulanmaz. Yani bir avans eksikliğinin dosyadaki her talebe aynı etkiyi yapacağını varsaymak doğru değildir.

Tanıklık ücreti bakımından da bir tarife vardır: aynı tarihli Tanık Ücret Tarifesi (Resmî Gazete: 28 Ekim 2025, sayı 33061) uyarınca tanığa, tanıklık nedeniyle kaybettiği zamanla orantılı olarak 130,00 TL ile 200,00 TL arasında bir ücret ödenir. Çekişmeli bir dosyada birden çok tanık dinletilmesi hâlinde bu kalem tebligat giderleriyle birlikte hesaba katılmalıdır.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Masraf Farkı Nereden Doğar?

Sık sorulan "anlaşmalı boşanma daha ucuz mu?" sorusunun cevabı, farkın nereden doğduğu anlaşılınca netleşir.

Harçlar bakımından fark yoktur. Anlaşmalı da olsa çekişmeli de olsa boşanma davası aynı maktu harca tabidir: 732,00 TL başvurma + 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı. Anlaşmalı boşanma diye indirimli bir harç tarifesi bulunmamaktadır.

Fark avans tarafında ve dosyanın uzunluğunda ortaya çıkar:

Delil avansı büyük ölçüde devreye girmez. Anlaşmalı boşanmada taraflar hazırladıkları protokolle mahkemeye birlikte başvurur; tanık dinletme, bilirkişi incelemesi ve keşif gibi maliyetli deliller kural olarak gündeme gelmez. Çekişmeli dosyada ise bu kalemlerin her biri ayrı avans doğurur.
Tebligat sayısı düşük kalır. Gider avansının en büyük bileşeni taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücretidir. Kısa süren, tek celsede sonuçlanan bir dosyada bu avansın önemli bir kısmı kullanılmadan kalır ve HMK m.333 uyarınca iade edilir.
Süre kısalır. Uzayan dosya, ara kararlar, müzekkereler ve yenilenen tebligatlar demektir; bunların her biri avanstan düşer.

Yani anlaşmalı boşanmada ödenen harç aynıdır, ancak harcanan avans genellikle daha azdır ve iade edilen kısım daha yüksektir. Anlaşmalı boşanmanın hukuki şartları ve protokolün nasıl hazırlanacağı için anlaşmalı boşanma protokolü sayfasına, iki yolun süreç farkları için anlaşmalı ve çekişmeli boşanma karşılaştırmasına, çekişmeli sürecin işleyişi için çekişmeli boşanma davası sayfasına bakabilirsiniz.

Avukatsız Boşanma Davasında Masraflar

Boşanma davasını bizzat takip etmek hukuken mümkündür. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinin üçüncü fıkrası şu hükmü taşır: "Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir."

Masraf tablosu bakımından bunun sonuçları nettir:

Başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcı değişmez; 1.464,00 TL yine ödenir. Harç, davayı kimin takip ettiğine göre farklılaşmaz.
Gider avansı ve delil avansı değişmez; bunlar dosyanın işlemleriyle ilgilidir.
Vekâlet suret harcı doğmaz, çünkü dosyaya sunulan bir vekâletname yoktur. Bu, 104,00 TL'lik bir farktır.
Vekâlet sözleşmesinden doğan avukatlık ücreti gündeme gelmez.

Buna karşılık dava sonunda yargılama giderlerinin paylaşımı bakımından dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır: HMK m.323 uyarınca vekâlet ücreti de yargılama giderlerindendir. Karşı taraf vekille temsil ediliyorsa ve aleyhinize hüküm kurulursa, karşı taraf lehine hükmedilecek vekâlet ücreti sizin ödeyeceğiniz yargılama giderleri arasında yer alabilir. Yani "avukat tutmadım, dolayısıyla vekâlet ücreti riski yok" değerlendirmesi eksiktir.

Ödeme Gücü Yoksa: Adli Yardım (HMK m.334-340)

Harç ve avansları karşılayamayacak durumdaki kişiler için kanun bir yol öngörmüştür. HMK m.334/1'e göre, "kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler", iddia ve savunmalarında haklı oldukları yolunda kanaat uyandırmak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilir.

İki şart birlikte aranır: ödeme gücünden yoksunluk ve talebin haklı görünmesi. Yalnızca gelir yetersizliği tek başına yeterli değildir.

Adli Yardım Neyi Kapsar?

HMK m.335/1 kapsamı dört bent hâlinde sayar:

Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet,
Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet,
Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi,
Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.

Mahkeme bunların yalnızca bir kısmına da karar verebilir (m.335/2) ve adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (m.335/3). Talep, asıl işin karara bağlanacağı mahkemeye yapılır; talep sahibi mali durumunu gösteren belgeleri sunmak zorundadır (m.336/1-2). Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (m.336/4). Mahkeme duruşma yapmaksızın karar verebilir ve kabul veya ret kararına karşı kanun yoluna başvurulamaz; ancak talep reddedilirse sonradan gerçekleşen bir sebebe dayanılarak yeniden talepte bulunulabilir (m.337/1-2).

En Sık Yanlış Bilinen İki Nokta

Birincisi: adli yardım "davanın ücretsiz olması" demek değildir. Kanunun kendi ifadesi "geçici olarak muafiyet"tir. HMK m.339 bunu açıkça düzenler: "Adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur." Aynı madde, adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebileceğini belirtir.

Yani adli yardım bir bağış değil, bir erteleme rejimidir. Davayı kaybederseniz ertelenen giderler sizden tahsil edilir; ödeme kolaylığı sağlanabilir ama borç ortadan kalkmaz.

İkincisi: adli yardım geriye yürümez. HMK m.337/3 tek cümledir ve nettir: "Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz." Davayı harçları ödeyerek açıp sonradan adli yardım talep ederseniz, ödediğiniz harçlar bu kararla geri gelmez. Bu nedenle adli yardım talebi, mümkünse dava dilekçesiyle birlikte yapılır.

Baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti ise yargılama gideri olarak Hazineden ödenir (m.340). Adli yardımdan yararlanan kişinin mali durumu hakkında kasten veya ağır kusuruyla yanlış bilgi verdiği anlaşılırsa ya da mali durumu sonradan yeterince iyileşirse adli yardım kararı kaldırılır (m.338).

Masrafları Kim Öder? Dava Sonunda Yargılama Giderlerinin Paylaşımı

Dava açılırken masrafı davacı yatırır. Ancak bu, masrafın nihai olarak davacıda kalacağı anlamına gelmez. HMK m.326/1 temel kuralı koyar: "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."

Maddenin başındaki "Kanunda yazılı hâller dışında" ibaresi önemlidir: bu, istisnasız bir kural değil, istisnaları kanunda gösterilen bir kuraldır.

Yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedilir; gider tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir (HMK m.332). Yani bu konuda ayrıca talepte bulunmanız gerekmez, ancak hükmün gider kısmını okumanız gerekir.

Kısmen Haklı Çıkma ve Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararı

HMK m.326/2, iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması hâlinde mahkemenin yargılama giderlerini haklılık oranına göre paylaştıracağını düzenliyordu.

Anayasa Mahkemesi, 2024/29 E., 2024/226 K. sayılı ve 25/12/2024 tarihli kararıyla bu fıkrayı "manevi tazminat davaları" yönünden Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. Karar 14 Mart 2025 tarihli ve 32841 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış; iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Bu süre 14 Aralık 2025'te dolmuştur; iptal bugün yürürlüktedir.

Mahkemenin gerekçesi özetle şudur: manevi tazminat miktarını hâkim takdir ettiği için, miktar belirterek dava açan kişinin talebinin hangi oranda haklı bulunacağını önceden öngörebilmesi mümkün değildir; bu öngörülemezlik karşısında giderlerin haklılık oranına göre paylaştırılması, mahkemeye erişim hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik şartını sağlamamaktadır.

Bunun boşanma dosyalarıyla ilgisi doğrudandır: boşanma davasıyla birlikte manevi tazminat talep edilmesi çok yaygındır. İptalin, boşanma dosyası içindeki manevi tazminat talebi bakımından somut olarak nasıl uygulanacağı mahkeme uygulamasında şekillenmektedir; bu nedenle burada tek bir sonuç cümlesi verilmemiştir. Ancak kısmen kabul edilen bir manevi tazminat talebi nedeniyle aleyhinize gider yükletilmesi durumunda, bu kararın gündeme getirilmesi gereken bir gelişme olduğu açıktır.

Kazanan Taraf da Gider Ödeyebilir

HMK m.327/1 sıkça atlanan bir hükümdür: "Gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet vermiş olan taraf, davada lehine karar verilmiş olsa bile, karar ve ilam harcı dışında kalan yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir."

Yani "davayı kazanan hiç masraf ödemez" doğru değildir. Gereksiz tanık listeleri, sonuçsuz kalan keşif talepleri veya dosyayı uzatan usul davranışları, lehine karar verilen tarafa da gider yükletilmesine yol açabilir.

Ayrıca aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir (m.326/3).

Boşanma Masraflarında Sık Yapılan Beş Hata

Aşağıdaki başlıkların her biri, yukarıda birincil kaynağıyla gösterilen bir kuralın gündelik hayatta yanlış bilinen hâlidir.

1. Gider avansını harç sanmak

Harç Hazineye gelir yazılır ve iade edilmez; gider avansı ise size ait bir depozitodur ve kullanılmayan kısmı HMK m.333 uyarınca iade edilir. "Devlete 4.000 TL ödedim" cümlesi, bu tutarın 2.500 TL'si avanssa gerçeği yansıtmaz.

2. Adli yardımı "davanın ücretsiz olması" sanmak

HMK m.335/1-a'nın ifadesi "geçici olarak muafiyet"tir ve m.339 ertelenen giderlerin dava sonunda haksız çıkan kişiden tahsil edileceğini söyler. Adli yardım ödeme takvimini değiştirir, borcu ortadan kaldırmaz.

3. Adli yardımın geçmişe etki edeceğini sanmak

HMK m.337/3 uyarınca adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz. Harçları ödedikten sonra yapılan talep, ödenmiş harçları geri getirmez.

4. Avansın iadesi için hükmün yeterli olduğunu sanmak

İade kararı mahkemece kendiliğinden verilir, ancak şart hükmün kesinleşmesidir. Karar istinaf edilmişse avans dosyada bekler. Ayrıca iade kararının tebliğ gideri, iade edilecek avanstan karşılanır; yani elinize geçen tutar depo ettiğiniz tutardan bir miktar düşük olur.

5. Maktu harcın dörtte birinin peşin ödendiğini sanmak

Dörtte bir kuralı nispi harca tabi davalara ilişkindir. Boşanma davasında maktu karar ve ilam harcının tamamı açılışta ödenir. Bu iki rejimi karıştırmak, dava açılışında vezneye eksik tutarla gitmeye yol açar.

Sıkça Sorulan Sorular

2026'da boşanma davası açmak kaç TL harç gerektirir?

Zorunlu harç toplamı 1.464,00 TL'dir: 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı. Vekâletname sunulursa 104,00 TL vekâlet suret harcı eklenir. Bu tutarlara gider avansı dahil değildir.

Gider avansı için kesin bir rakam verilebilir mi?

Hayır. Yürürlükteki tarifeye göre gider avansı, taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530,00 TL'den oluşur. Taraf sayısı ve tebligat birim ücreti değiştikçe tutar değişir. 2026'da açılmış gerçek bir dosyada bu tutar 2.500,00 TL olarak uygulanmıştır; bu bir tarife rakamı değil, tek bir dosyadan alınmış örnektir.

Anlaşmalı boşanmada harç daha mı düşüktür?

Hayır, harçlar aynıdır. Fark avans tarafındadır: tanık, bilirkişi ve keşif gibi delil avansı doğuran işlemler kural olarak gündeme gelmediği ve dosya kısa sürdüğü için yatırılan avansın daha büyük kısmı kullanılmadan kalır ve iade edilir.

Avukatsız boşanma davası açabilir miyim? Harçlar değişir mi?

Avukatlık Kanunu m.35/3 uyarınca dava açmaya yeteneği olan herkes davasını bizzat açabilir ve takip edebilir. Harçlar ve avanslar değişmez; yalnızca vekâletname sunulmadığı için 104,00 TL vekâlet suret harcı doğmaz.

Yatırdığım avansın artan kısmını nasıl geri alırım?

Ayrıca dilekçe vermeniz gerekmez. HMK m.333 uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden kullanılmayan avansın iadesine karar verir. Ödemenin ne şekilde yapılacağı mali mevzuat hükümlerine göre belirlendiğinden, dosyaya güncel bir banka hesap bilgisi bildirmek iade sürecini pratikte kolaylaştırır.

Adli yardım aldım; dava sonunda hiç ödeme yapmayacak mıyım?

Bu kesin değildir. HMK m.339 uyarınca ertelenen giderler ve Devletçe ödenen avanslar dava sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur. Adli yardımdan yararlanan taraf haksız çıkarsa, uygun görülürse giderlerin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitlerle ödenmesine karar verilebilir.

Davayı kazanırsam masraflarımı karşı taraftan alabilir miyim?

Kural olarak yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1) ve mahkeme buna re'sen hükmeder (m.332). Ancak gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebep olan taraf, lehine karar verilmiş olsa bile karar ve ilam harcı dışındaki giderlerin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (m.327/1).

Boşanmayla birlikte tazminat istersem harç artar mı?

Boşanma talebinin kendisi maktu harca tabidir. Konusu para ile ölçülebilen bir talep dosyaya eklendiğinde harcın nasıl hesaplanacağı ayrı bir değerlendirme gerektirir ve açılış maliyeti artabilir. Talep kalemlerinizi netleştirdikten sonra doğacak harcı mahkeme veznesinden hesaplatmak en güvenli yoldur.

Tanık dinletmek ek masraf doğurur mu?

Evet. Tanık gideri gider avansının içinde değildir; HMK m.324 uyarınca delili talep eden taraf, mahkemece belirlenen avansı kesin süre içinde yatırır. Tanığa, kaybettiği zamanla orantılı olarak 130,00 TL ile 200,00 TL arasında tanıklık ücreti ödenir.

Harç ve avansı yatırmazsam ne olur?

Gider avansının yatırılması dava açılışında aranan bir yükümlülüktür. Avansın yetersiz kalması hâlinde mahkeme iki haftalık kesin süre verir (HMK m.120/2). Delil avansı yatırılmazsa, karşı taraf da yatırmadığı takdirde ilgili delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır (m.324); ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler bakımından bu sonuç aynı şekilde uygulanmaz.

Sonuç ve Değerlendirme

Boşanma davasının maliyeti, tek bir rakamdan çok bir tablodur. 2026 yılı için harç ayağı nettir ve tarifeyle sabittir: 1.464,00 TL, vekâletname sunulursa 1.568,00 TL. Gider avansı ise tarifenin formülüne ve dosyanızın taraf sayısına bağlıdır; gerçek bir 2026 dosyasında 2.500,00 TL olarak uygulanmıştır ve bu tutarın kullanılmayan kısmı size iade edilir.

Bu yüzden pratik hesap şöyle kurulur: açılışta vezneye yatıracağınız tutar (harç + gider avansı), dava boyunca doğabilecek delil avansları ve dava sonunda hükümde gösterilecek gider paylaşımı. Bunların ilki kesin, ikincisi dosyanın seyrine bağlı, üçüncüsü ise sonucun kendisine bağlıdır.

Ödeme gücü bulunmayan taraf için adli yardım gerçek bir imkândır; ancak niteliği bir muafiyet değil ertelemedir ve geçmişe yürümez. Bu iki sınırı bilerek, talebi mümkünse dava dilekçesiyle birlikte yapmak en isabetli yoldur.

Dosyanızda birden çok talep bulunuyorsa (tazminat, nafaka, mal rejimi tasfiyesi) açılış maliyeti bu rehberdeki temel tablodan farklılaşabilir. Nafaka taleplerinizin hesabı için nafaka hesaplama aracını kullanabilir, Yalova ve çevresindeki dosyalar için Yalova boşanma davası sayfasındaki bilgilere bakabilirsiniz.

Bu rehberdeki harç tutarları 2026 yılı tarifelerine dayanır. Yargı harçları her yıl Ocak ayında yeniden değerleme oranıyla güncellenir; gider avansı ve tanık ücreti tarifeleri de yıl içinde yenilenebilir. Dava açmadan önce güncel tutarları mahkeme veznesinden teyit ediniz.

Boşanma Davası Masrafları ve Harçları 2026: Kalem Kalem Döküm