15 Yıl Ceza Ne Kadar Yatar?

Hızlı Cevap — 15 Yıl Ne Kadar Yatar?

Bu sayfada 15 yıl hapis cezasının nasıl “yatırıldığını” — yani fiili kapalı cezaevi süresi, açık cezaevi geçişi, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme tarihleri — 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) ile 7571 sayılı 11. Yargı Paketi düzenlemeleri çerçevesinde adım adım açıklıyoruz. Uyuşturucu ticaretinde ceza on yıldan başladığı için (TCK m. 188/3) bu suç grubuna ayrı bir bölüm ayırdık.

Bu rehber 15 yıl (ve yakın komşusu 16 yıl) bandı içindir. Diğer tüm ceza süreleri için Kaç Yıl Ceza Ne Kadar Yatar genel rehberine, bir üst bant için 18 Yıl Ceza Ne Kadar Yatar sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi Suçlar 15 Yıl Cezayla Sonuçlanır?

Türk Ceza Kanunu (TCK) bazı suçlarda temel cezayı doğrudan 15 yıl bandına yerleştirir; bazılarında ise ağırlaştırıcı sebepler veya birden fazla hükmün toplanmasıyla 15 yıla ulaşılır. Bu bantta ceza doğurabilen suçlardan bazıları:

• Uyuşturucu/uyarıcı madde ticareti (TCK m. 188/3): Ceza on yıldan az olamaz; madde çocuğa verilmiş ya da satılmışsa on beş yıldan az olamaz, nitelikli hâllerde artırılır. Aşağıda ayrı bölümde inceliyoruz.
• Kasten öldürme (TCK m. 81): Cezası müebbet hapistir; süreli ceza teşebbüs (müebbet yerine 10-18 yıl, 04.06.2025'ten önceki suçlarda 9-15 yıl; TCK m. 35) ya da haksız tahrik (müebbet yerine 12-18 yıl, TCK m. 29) gibi hâllerde ortaya çıkar; 15 yıl bu bantların içindedir. Oran 2/3.
• Kasten yaralama — ağırlaştırılmış (TCK m. 86-87): Mağdurun bitkisel hayata girmesi gibi ağır neticelerde ceza iki kat artırılır; kasten yaralama sonucu ölümde ceza 10-14 yıl, TCK m. 86/3'teki hâllerde 14-18 yıldır (TCK m. 87/4; 04.06.2025'ten önce işlenen suçlarda 8-12 ve 12-18 yıl).
• Nitelikli yağma (TCK m. 149): Silahla, birden fazla kişiyle birlikte işlenmesi gibi nitelikli hâllerde 10-15 yıl.
• Cinsel saldırı (TCK m. 102): Temel hâlde 5-10 yıl (oran 2/3), m. 102/3'teki artırım hâlleriyle 15 yıla ulaşabilir; organ veya cisim sokulması suretiyle işlenen nitelikli hâlde ceza 12 yıldan az olamaz (oran 3/4).
• Cezaların içtiması (toplanması): Ayrı ayrı verilen hapis cezalarının 5275 SK m. 99 uyarınca toplanmasıyla da toplam 15 yıllık infaz bandına ulaşılabilir — bu durumda her cezanın kendi oranı ayrı hesaplanır.

Yasal dayanak metni: mevzuat.gov.tr — TCK, 5275 sayılı CGTİHK

Uyuşturucu Ticaretinde 15 Yıl (TCK m. 188)

“Uyuşturucudan 15 yıl ceza alan ne kadar yatar?” sorusunun cevabı oranla başlar. TCK m. 188/3'te ceza on yıldan az olamaz; madde çocuğa verilmiş ya da satılmışsa on beş yıldan az olamaz ve nitelikli hâllerdeki artırımlar cezayı 15 yıl bandına taşıyabilir.

İnfaz aşamasındaki kritik fark şudur: 28.06.2014 ve sonrasında işlenen uyuşturucu ticareti, koşullu salıverilmede 3/4 oranına tâbidir. Yani 15 yıl ceza için koşullu salıverilme 11 yıl 3 ay sonra gelir; denetimli serbestlik ise m. 105/A tabanında bundan bir yıl önce (10 yıl 3 ay), 31.07.2023 tarihine kadar işlenen suçlarda dört yıl önce (7 yıl 3 ay) gündeme gelir. Aynı 15 yılı genel kurala (1/2) tâbi bir suçtan alan hükümlü 7 yıl 6 ayda koşullu salıverilirken, uyuşturucu ticareti hükümlüsü 3 yıl 9 ay daha uzun yatar. Oran farkı, 15 yıl bandında yıllarla ölçülen bir sonuç doğurur.

Dikkat: 3/4 oranı ticaret (TCK m. 188) içindir. Uyuşturucu kullanımı/bulundurma (TCK m. 191) genel kurala tâbidir (1/2). Müddetnamede hangi fıkradan hüküm kurulduğuna göre oran değişir; yanlış oran uygulanması, itirazla düzeltilebilen bir müddetname hatasıdır.

Uyuşturucu suçlarında ceza bantları, etkin pişmanlık ve yatar hesaplamasının tamamı için kapsamlı rehberimize bakın: Uyuşturucu Suçundan Kaç Yıl Yatılır? — Detaylı Rehber

Koşullu Salıverilme Oranı (1/2, 2/3, 3/4)

Koşullu salıverilme (KS), hükümlünün cezasının belirli bir bölümünü çektikten sonra şartlı olarak tahliye edilmesidir. 5275 SK m. 107 oranı belirler:

Uyuşturucu ticaretinde, nitelikli cinsel saldırıda, çocukların cinsel istismarında ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâllerinde (TCK 104/2-3) 3/4 oranı 28.06.2014 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır; daha önce işlenenlerde oran 2/3'tür (5275 m. 108/9, Geçici m. 9/4). Terör suçlarında 3/4 oranı TMK m. 17'den gelir. Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlarda bu suçlarda oran 2/3'tür. Oran tespiti müddetnamede en kritik adımdır. Yanlış oran uygulanmışsa 5275 sayılı Kanun m. 98/1-b uyarınca infaz hâkimliğinden düzeltme kararı istenebilir; bu başvuru belirli bir süreye bağlı değildir.

Mahsup Etkisi (TCK m. 63)

Mahsup, hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen sürenin cezadan düşülmesidir; ev hapsinde (konutu terk etmeme adli kontrolü) iki gün bir gün sayılır (CMK m. 109/6). Türk Ceza Kanunu m. 63 hükmü:

“Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.”

Koşullu salıverilme süresi cezanın tamamı üzerinden hesaplanır; mahsup edilen süre sonra bu süreden düşülür. Örnek: 15 yıl ceza alıp 12 ay tutuklu kalmış hükümlüde koşullu salıverilme tarihine infaz başladıktan sonra şu sürelerde ulaşılır:

• 1/2 oran: 7 yıl 6 ay eksi 12 ay, yani 6 yıl 6 ay
• 2/3 oran: 10 yıl eksi 12 ay, yani 9 yıl
• 3/4 oran: 11 yıl 3 ay eksi 12 ay, yani 10 yıl 3 ay

Mahsup satırı müddetnamenin en dikkatli kontrol edilmesi gereken kalemlerindendir. 15 yıllık bir cezada tutukluluk dönemi uzun olabilir; günlerin tam düşülmemesi tahliye tarihinizi ay veya yıl geriye atabilir. Müddetnamenizdeki mahsup süresini mahkeme ilamı + tutukluluk müzekkereleri ile karşılaştırın.

Tekerrür Etkisi (TCK m. 58)

Tekerrür, önceki bir suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra kanundaki süreler içinde yeni bir suç işlenmesidir (TCK m. 58). Hükümde tekerrür hükümlerinin uygulanacağı belirtilmişse ceza mükerrirlere özgü rejimle infaz edilir (5275 m. 108):

1. Koşullu salıverilme oranı yükselir: birinci tekerrürde süreli hapis cezasının 2/3'ü, ikinci defa tekerrürde 3/4'ü (m. 108/1-d, 108/3); oranı zaten daha yüksek olan suçta o oran uygulanır. Birinci tekerrürde eklenen süre, tekerrüre esas alınan önceki cezaların en ağırını geçemez (m. 108/2).
2. Açık kurum ve denetim: koşullu salıverilme tarihi ileri kaydığı için yedi yıl kuralına bağlı açığa ayrılma da gecikir; 15 yıllık genel suçta birinci tekerrürde yaklaşık 1 yıl 6 ay yerine 3 yıl (Yönetmelik m. 6/1-a). Ceza bittikten sonra en az bir yıllık denetim süresi belirlenir (m. 108/4).

Örnek: 15 yıl ceza, 1/2 oranlı genel bir suç, birinci tekerrür: koşullu salıverilme süresi 7 yıl 6 ay yerine 10 yıl (2/3). İkinci defa tekerrürde 11 yıl 3 ay (3/4). Koşullu salıverilme tarihi uzadığı için açığa ayrılma da gecikir: yedi yıl kuralıyla birinci tekerrürde 3 yıl sonra.

Tekerrür hükümde belirtilir (TCK m. 58/7; ikinci defa tekerrürde 5275 m. 108/3). Müddetnamede hükümde yer almayan bir tekerrür uygulandığını düşünüyorsanız bu hesap duraksaması infaz hâkimliğine götürülebilir (5275 m. 98/1-b); hükümdeki tekerrür değerlendirmesinin kendisi ise kanun yollarında (istinaf, temyiz) tartışılır.

11. Yargı Paketi (7571 sayılı) Etkisi

5275 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesi 7456 sayılı Kanunla (2023) eklendi; 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025) maddenin altıncı fıkrasını değiştirdi. Bugünkü metne göre 31.07.2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlarda hükümlü, açık kurumda en az üç ay kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanır. 7571 bu hakkı suç tarihine bağladı; önceki metin hükümlünün 31.07.2023 tarihindeki infaz durumuna bakıyordu. Kasten öldürmenin 82/1-d, e, f hâlleri, deprem nedeniyle yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürmeler, cinsel saldırı (TCK 102), çocukların cinsel istismarı (TCK 103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâlleri (TCK 104/2-3), TCK 302-339 arasındaki devlet güvenliği, anayasal düzen, millî savunma ve devlet sırları suçları, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar kapsam dışındadır.

Detaylı yorum tablosu için 11. Yargı Paketi ve Geçici m. 10 yorum tablomuza bakabilirsiniz.

4 Pratik Hesaplama Senaryosu

Tüm senaryolarda 15 yıl hapis cezası esas alınmıştır. Sonuçlar değişkene göre nasıl farklılaşıyor görelim:

Yukarıdaki senaryolar genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosya için iyi hâl, açık cezaevi şartları, yaş/sağlık özel durumları ve diğer faktörler hesabı etkiler.

15 Yıl Cezada Kanun Yolları ve İnfaz Başvuruları

1. İstinaf ve temyiz başvuruları (CMK m. 272-302): İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1; 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar). TCK 62 takdiri indirim (1/6'ya kadar — 15 yıl cezayı 12 yıl 6 aya çekebilir), TCK 31 yaş indirimi (15-18 yaş için 1/3; 18.08.2026 ve sonrasında işlenen kasten öldürme ile 87/2 ve 87/4 kapsamındaki yaralamada mahkeme bu indirimi uygulamayabilir, TCK 31/4) — somut faktörler değerlendirilir.
2. Lehe kanun başvurusu (TCK m. 7): Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren bir kanun hükmünün TCK m. 7 uyarınca lehinize uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekiyorsa karar, hükmü veren mahkemeden istenir (5275 sayılı Kanun m. 98/1-a). 7456 ya da 7571 sayılı kanunlarla gelen bir indirim müddetnameye yansımamışsa bu, cezanın hesabına ilişkin bir duraksamadır ve karar infaz hâkimliğinden istenir (m. 98/1-b). Başvuru infazı kendiliğinden ertelemez; mahkeme ya da infaz hâkimliği olayın özelliğine göre erteleme veya durdurma kararı verebilir (m. 98/2).
3. Mahsup denetimi: Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin müddetnamede tam, ev hapsinin iki gün bir gün sayılarak (CMK m. 109/6) düşülüp düşülmediği kontrol edilir. Müddetname itiraz dilekçesi örneği.
4. İnfazın geri bırakılması (5275 SK m. 16): Akıl hastalığında ve hapsin hayatı için kesin tehlike oluşturduğu hastalıkta infaz geri bırakılır; ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevinde hayatını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen hükümlüde de geri bırakılabilir. Gebe kadınlarda ve doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmemişse infaz geri bırakılır. Çocuk ölür ya da anasından başka birine verilirse ceza doğumdan itibaren iki ay geçince infaz edilir; kapalı kuruma girdikten sonra gebe kalanlardan koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla kalanlar ile eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılanlarda bu hüküm uygulanmaz (m. 16/4-5). İnfaz hâkimliği başvuru rehberi.
5. Açık kuruma ayrılma: 15 yıl ceza doğrudan açık kurum eşiklerinin üstündedir; toplam on yıl ve üzeri cezada cezanın onda biri kurumda geçirildikten ve koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kaldıktan sonra açığa ayrılma mümkündür (Yönetmelik m. 6/1-a); kurul kararı infaz hâkiminin onayıyla uygulanır (5275 m. 14/4) ve tutuklulukta geçen süre bu süreye sayılır.

Dosyanıza Özel Hesaplama Aracı

Yukarıdaki bilgiler genel kurallardır. Dosyanıza özel sonuç almak için infaz hesaplama aracımızı kullanın. Aracımız 5275 SK ve 7571 sayılı kanun uyumlu olarak 5 önemli tarihi (infaz başlangıcı, açık cezaevine geçiş, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, hak ederek tahliye) saniyeler içinde hesaplar.

İlişkili kaynaklar: İnfaz hâkimliği başvuru rehberi, Müddetname itiraz dilekçesi, İçtima çözümleme dilekçesi