6 Yıl (ve 6 Yıl 3 Ay) Ceza Ne Kadar Yatar?

Hızlı Cevap — 6 Yıl Ne Kadar Yatar?

Bu sayfada 6 yıl ve 6 yıl 3 ay hapis cezasının nasıl “yatırıldığını” — yani fiili kapalı cezaevi süresi, açık cezaevi geçişi, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme tarihleri — 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) ile 7571 sayılı 11. Yargı Paketi düzenlemeleri çerçevesinde adım adım açıklıyoruz. Diğer ceza süreleri için tüm süreler için yatar tablomuza bakabilirsiniz.

“6 Yıl 3 Ay” Nereden Çıkıyor?

“6 yıl 3 ay” bir tesadüf değil, matematiksel bir sonuçtur:

6 yıl 3 ay cezanın infazı, aşağıda anlatılan kurallara 75 ay üzerinden tâbidir. Uyuşturucu suçlarının infaz rejimi (ticaret/kullanım ayrımı, etkin pişmanlık, tedavi tedbiri) için uyuşturucu suçundan kaç yıl yatılır rehberimizi inceleyin.

Hangi Suçlar 6 Yıl Cezayla Sonuçlanır?

Türk Ceza Kanunu (TCK) uygulamasında 6 yıl bandındaki cezalar temel cezaya artırım ve indirim basamaklarının uygulanması sonucu ortaya çıkabilir. Bu bantta ceza doğurabilen suçlardan bazıları:

• Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158): Bilişim sistemlerinin ya da banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (158/1-f) gibi hâllerde alt sınır 4, üst sınır 10 yıldır; 6 yıl bu aralığın içindedir.
• Uyuşturucu ticareti (TCK m. 188): Ceza on yıldan az olamaz; 6 yıl 3 ay ancak etkin pişmanlık (m. 192/3) ve takdiri indirim (m. 62) gibi indirimlerle çıkar (yukarıdaki kutu).
• Kasten öldürmeye teşebbüs (TCK m. 81 + m. 35): Teşebbüste müebbet yerine 10-18 yıl (04.06.2025'ten önceki suçlarda 9-15 yıl) verilir; 6 yıl bandına ancak haksız tahrik (m. 29) gibi ek indirimlerle inilir; takdiri indirim (m. 62) tek başına yetmez (10 yıl × 5/6 = 8 yıl 4 ay). İnfazda 2/3 oran grubundadır.
• Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142): Kamu kurumlarındaki eşya gibi 142/1 hâllerinde 3-7 yıl; bilişim sistemlerinin kullanılması, kilit açma ya da çekip alma gibi 142/2 hâllerinde 5-10 yıl. Gece vakti işlenmesi cezayı ayrıca yarı oranında artırır (TCK m. 143).
• Kasten yaralama — neticesi sebebiyle ağırlaşmış (TCK m. 86-87): Organ işlev kaybı, kemik kırığı gibi ağırlaştırıcı sonuçlarda artan cezalar.
• Resmi belgede sahtecilik (TCK m. 204): Kamu görevlisi tarafından işlenmesi gibi nitelikli hâller.
• Yağma — indirimli hâller (TCK m. 148-150): Yaş küçüklüğü, teşebbüs veya daha az cezayı gerektiren hâl indirimleriyle 6 yıl bandına inen hükümler.

Yasal dayanak metni: mevzuat.gov.tr — TCK, 5275 sayılı CGTİHK

Koşullu Salıverilme Oranı (1/2, 2/3, 3/4)

Koşullu salıverilme (KS), hükümlünün cezasının belirli bir bölümünü çektikten sonra şartlı olarak tahliye edilmesidir. 5275 SK m. 107 oranı belirler:

Hesap ayrıntısı: 6 yıl = 72 ay olduğundan 72 × 1/2 = 36 ay, 72 × 2/3 = 48 ay, 72 × 3/4 = 54 ay. 6 yıl 3 ay = 75 ay olduğundan 75 × 1/2 = 37,5 ay, 75 × 2/3 = 50 ay, 75 × 3/4 = 56,25 ay (56 ay 7 gün) sonuç verir.

Uyuşturucu ticaretinde, nitelikli cinsel saldırıda, çocukların cinsel istismarında ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâllerinde (TCK 104/2-3) 3/4 oranı 28.06.2014 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır; daha önce işlenenlerde oran 2/3'tür (5275 m. 108/9, Geçici m. 9/4). Terör suçlarında 3/4 oranı TMK m. 17'den gelir. Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlarda bu suçlarda oran 2/3'tür. Oran tespiti müddetnamede en kritik adımdır. Yanlış oran uygulanmışsa infaz hâkimliğinden düzeltilmesi istenebilir; 5275 sayılı Kanun m. 98/1-b uyarınca yapılan bu başvuru için kanun bir süre öngörmez.

Suç Tarihine Göre Denetimli Serbestlik: 6 Yıl Cezada Üç Kural

6 yıl cezada 1/2 oranla koşullu salıverilme süresi tam 3 yıldır. Denetimli serbestliğin ne zaman istenebileceği ise suç tarihine göre üç ayrı kurala bağlıdır:

• 31.07.2023'ten sonra işlenen suçlar: denetimli serbestlik koşullu salıverilmeye bir yıl kala istenebilir (5275 SK m. 105/A/1), yani infazın 2. yılının sonunda. Hükümlünün açık kurumda bulunması, iyi hâlli olması ve başvurması gerekir.
• 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar: Geçici m. 10/6 denetimli serbestliği üç yıl öne çeker; 6 yıl cezada süre bakımından engel kalmaz ve kapalıda bir ay, açıkta üç ay geçiren hükümlü yaklaşık 4. ayda başvurabilir (istisna suçlar hariç).
• 30.03.2020'ye kadar işlenen suçlar: Geçici m. 6/1 ayrıca bir yıllık süreyi üç yıl olarak uygular ve denetimli serbestlik iyi hâlle kapalı kurumdan da başlayabilir (m. 6/3). 6 yıl cezada koşullu salıverilmeye hiçbir anda üç yıldan fazla kalmadığı için bu hâlde denetimli serbestlik infazın ilk gününden istenebilir. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve terör suçları gibi istisnalar bu uzatmadan yararlanamaz.

Açık kuruma ayrılmada genel kural, toplam cezası on yıldan az olan hükümlünün kapalıda bir ay geçirmesi ve koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalmasıdır (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 6/1-a); 6 yıl cezada bu süre baştan sağlanır. Uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverilmeye beş yıldan, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarında üç yıldan az kalması ayrıca aranır (m. 6/2).

Önemli uyarı: bu tarihler kendiliğinden tahliye anlamına gelmez. Denetimli serbestlik için iyi hâl, açık kurumda bulunma (Geçici m. 6 kapsamı dışında) ve hükümlünün başvurusu gerekir; disiplin cezaları süreci geciktirir. Oran 2/3 veya 3/4 ise taban kuralda denetimli serbestlik 6 yıl cezada sırasıyla 3 yıl ve yaklaşık 3 yıl 6 ay sonra istenebilir.

Mahsup Etkisi (TCK m. 63)

Mahsup, hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen sürenin cezadan düşülmesidir; ev hapsinde (konutu terk etmeme adli kontrolü) iki gün bir gün sayılır (CMK m. 109/6). Türk Ceza Kanunu m. 63 hükmü:

“Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.”

Koşullu salıverilme süresi cezanın tamamı üzerinden hesaplanır; mahsup edilen süre sonra bu süreden düşülür. Örnek: 6 yıl ceza alıp 12 ay tutuklu kalmış hükümlüde koşullu salıverilme tarihine infaz başladıktan sonra şu sürelerde ulaşılır:

• 1/2 oran: 36 ay eksi 12 ay, yani 2 yıl
• 2/3 oran: 48 ay eksi 12 ay, yani 3 yıl
• 3/4 oran: 54 ay eksi 12 ay, yani 3 yıl 6 ay

Mahsup satırı müddetnamenin en dikkatli kontrol edilmesi gereken kalemlerindendir. Tutukluluk günlerinin tam düşülmemesi tahliye tarihinizi ay veya yıl geriye atabilir. Müddetnamenizdeki mahsup süresini mahkeme ilamı + tutukluluk müzekkereleri ile karşılaştırın.

Tekerrür Etkisi (TCK m. 58)

Tekerrür, önceki bir suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra kanundaki süreler içinde yeni bir suç işlenmesidir (TCK m. 58). Hükümde tekerrür hükümlerinin uygulanacağı belirtilmişse ceza mükerrirlere özgü rejimle infaz edilir (5275 m. 108):

1. Koşullu salıverilme oranı yükselir: birinci tekerrürde süreli hapis cezasının 2/3'ü, ikinci defa tekerrürde 3/4'ü (m. 108/1-d, 108/3); oranı zaten daha yüksek olan suçta o oran uygulanır. Birinci tekerrürde eklenen süre, tekerrüre esas alınan önceki cezaların en ağırını geçemez (m. 108/2).
2. Doğrudan açık kurum ve denetim: ikinci defa mükerrir olanın cezası doğrudan açık kurumda başlayamaz (m. 14/2-a); birinci tekerrür bu yolu ve açığa ayrılma süresini değiştirmez. Ceza bittikten sonra en az bir yıllık denetim süresi belirlenir (m. 108/4).

Örnek: 6 yıl ceza, 1/2 oranlı genel bir suç, birinci tekerrür: koşullu salıverilme süresi 3 yıl yerine 4 yıl (2/3). İkinci defa tekerrürde 4 yıl 6 ay (3/4).

Tekerrür hükümde belirtilir (TCK m. 58/7; ikinci defa tekerrürde 5275 m. 108/3). Müddetnamede hükümde yer almayan bir tekerrür uygulandığını düşünüyorsanız bu hesap duraksaması infaz hâkimliğine götürülebilir (5275 m. 98/1-b); hükümdeki tekerrür değerlendirmesinin kendisi ise kanun yollarında (istinaf, temyiz) tartışılır.

11. Yargı Paketi (7571 sayılı) Etkisi

5275 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesi 7456 sayılı Kanunla (2023) eklendi; 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025) maddenin altıncı fıkrasını değiştirdi. Bugünkü metne göre 31.07.2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlarda hükümlü, açık kurumda en az üç ay kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanır. 7571 bu hakkı suç tarihine bağladı; önceki metin hükümlünün 31.07.2023 tarihindeki infaz durumuna bakıyordu. Kasten öldürmenin 82/1-d, e, f hâlleri, deprem nedeniyle yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürmeler, cinsel saldırı (TCK 102), çocukların cinsel istismarı (TCK 103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli hâlleri (TCK 104/2-3), TCK 302-339 arasındaki devlet güvenliği, anayasal düzen, millî savunma ve devlet sırları suçları, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar kapsam dışındadır.

Detaylı yorum tablosu için 11. Yargı Paketi ve Geçici m. 10 yorum tablomuza bakabilirsiniz.

4 Pratik Hesaplama Senaryosu

Senaryo A ve B'de 6 yıl, Senaryo C ve D'de 6 yıl 3 ay (75 ay) hapis cezası esas alınmıştır:

Yukarıdaki senaryolar genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosya için iyi hâl, açık cezaevi şartları, yaş/sağlık özel durumları ve diğer faktörler hesabı etkiler.

6 Yıl Cezada Kanun Yolları ve İnfaz Başvuruları

1. İstinaf ve temyiz başvuruları (CMK m. 272-302): İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1; 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar). TCK 62 takdiri indirim (1/6'ya kadar), TCK 31 yaş indirimi (15-18 yaş için 1/3; 18.08.2026 ve sonrasında işlenen kasten öldürme ile 87/2 ve 87/4 kapsamındaki yaralamada mahkeme bu indirimi uygulamayabilir, TCK 31/4) — somut faktörler değerlendirilir.
2. Lehe kanun başvurusu (TCK m. 7): Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren bir kanun hükmünün TCK m. 7 uyarınca lehinize uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekiyorsa karar, hükmü veren mahkemeden istenir (5275 sayılı Kanun m. 98/1-a). 7456 ya da 7571 sayılı kanunlarla gelen bir indirim müddetnameye yansımamışsa bu, cezanın hesabına ilişkin bir duraksamadır ve karar infaz hâkimliğinden istenir (m. 98/1-b). Başvuru infazı kendiliğinden ertelemez; mahkeme ya da infaz hâkimliği olayın özelliğine göre erteleme veya durdurma kararı verebilir (m. 98/2).
3. Mahsup denetimi: Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin müddetnamede tam, ev hapsinin iki gün bir gün sayılarak (CMK m. 109/6) düşülüp düşülmediği kontrol edilir. Müddetname itiraz dilekçesi örneği.
4. İnfazın geri bırakılması (5275 SK m. 16): Akıl hastalığında ve hapsin hayatı için kesin tehlike oluşturduğu hastalıkta infaz geri bırakılır; ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevinde hayatını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen hükümlüde de geri bırakılabilir. Gebe kadınlarda ve doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmemişse infaz geri bırakılır. Çocuk ölür ya da anasından başka birine verilirse ceza doğumdan itibaren iki ay geçince infaz edilir; kapalı kuruma girdikten sonra gebe kalan ve eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılan hükümlüde bu hüküm uygulanmaz (m. 16/4-5). Toplam on yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm kadın hükümlünün engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç ya da ağır hasta on sekiz yaşından küçük çocuğu varsa infaz bir yıla kadar ertelenebilir (m. 16/A).
5. Açık kuruma ayrılma: 6 yıl ceza doğrudan açık kurum eşiklerinin (kasıtlı suçlarda 3, taksirli suçlarda 5 yıl) üstündedir; kapalıda bir ay geçiren iyi hâlli hükümlü, koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalmışsa açığa ayrılabilir ve tutuklulukta geçen süre bu bir aya sayılır.

Dosyanıza Özel Hesaplama Aracı

Yukarıdaki bilgiler genel kurallardır. Dosyanıza özel sonuç almak için 5275 SK ve 7571 sayılı kanun uyumlu infaz hesaplama aracımızı kullanın. Aracımız 5 önemli tarihi (infaz başlangıcı, açık cezaevine geçiş, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, hak ederek tahliye) saniyeler içinde hesaplar; 6 yıl 3 ay gibi küsuratlı cezaları ay/gün hassasiyetiyle işler.

Komşu ceza süreleri: 5 yıl ceza ne kadar yatar, 7 yıl ceza ne kadar yatar