Boşanma Davasında Ses Kaydı ve Ekran Görüntüsü Delil Olur mu?

Kararın Önemi

Boşanma dosyalarına bugün sunulan delillerin büyük bölümü dijitaldir: mesaj ekran görüntüleri, gizlice alınmış ses kayıtları, arama ve kısa mesaj dökümleri, sosyal medya etkileşimleri. Bu karar, aynı dosyada bu delil türlerinin dördünü birden tartışması ve her biri için ayrı bir ölçüt uygulaması bakımından yol göstericidir. Ortaya çıkan tablo tek cümleyle özetlenebilir: bir delilin dosyada bulunuyor olması, onun hükme esas alınacağı anlamına gelmez. Karar, ilk derece mahkemesinin eşit kusur değerlendirmesini bozan bölge adliye mahkemesi kararını, dijital delillerin değerlendirilmesindeki hata nedeniyle ortadan kaldırmıştır.

Somut Olay

Taraflar karşılıklı boşanma davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, kadına tanımadığı bir kişiyle iletişim kurmaya çalışma ve evle ilgilenmeme, erkeğe ise aşırı kıskançlıkla psikolojik baskı uygulama ve aşağılayıcı sözler söyleme vakıalarını yükleyerek tarafları eşit kusurlu saymıştır. Bu mahkeme, dosyaya sunulan yazışmaların ekran görüntüsü biçiminde olduğunu, sunulan resimlerin ne şekilde ve hangi tarihte elde edildiğinin belli olmadığını belirterek bunları kusur tespitine esas almamıştır.

İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi bu değerlendirmeyi değiştirmiş, kadının üç ayrı kişiyle güven sarsıcı davranışta bulunduğunu kabul ederek kadını ağır kusurlu saymış ve erkek eş yararına maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. Kadın eş vekili kararı kusur belirlemesi ve tazminatlar yönünden temyiz etmiştir. Erkek eş yargılama sırasında tazminat taleplerinden feragat ettiği için tazminatlara yönelik temyiz konusuz kalmış, inceleme kusur belirlemesi üzerinde yoğunlaşmıştır.

Mahkemenin Gerekçesi

Daire, ağır kusur kabulünün dayandığı her delili ayrı ayrı denetlemiştir.

Ses kaydı yönünden: erkek eşin, kadının güven sarsıcı davranış içinde olduğunu ispat için sunduğu ses kaydı ortam dinlemesi niteliğindedir. Bu nitelikteki bir kayıt hukuka aykırı yolla elde edilmiş sayılır ve hükme esas alınamaz. Burada tartışma delilin inandırıcılığı değil, elde ediliş biçiminin hukuka uygunluğudur; bu eşik aşılamadığı için içeriğe hiç girilmemiştir.

Yazışmalar yönünden: dosyaya sunulan yazışmalarda kimin yazdığı ve yazılan numaralar belli değildir; kadın eş tarafından da açıkça kabul edilmemiştir. Burada delil hukuka aykırı sayılmamış, ancak kaynağı doğrulanamadığı için ispat gücü tanınmamıştır. İlk derece mahkemesinin aynı yöndeki değerlendirmesi isabetli bulunmuştur.

Sosyal medya etkileşimi yönünden: tanınan bir kişiye beğeni anlamında gönderilen emojinin güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilmesi doğru görülmemiştir. Bir davranışın dijital ortamda gerçekleşmiş olması, ona evlilik birliği bakımından kendiliğinden bir anlam yüklemez.

Arama ve kısa mesaj kayıtları incelendiğinde iddiayı destekleyen bir bulguya rastlanmamış, tanık beyanları da vakıayı doğrulamamıştır. Geriye ispatlanmış bir güven sarsıcı davranış kalmadığından bu vakıanın kadına kusur olarak yüklenmesi yerinde görülmemiş; erkeğin ağır, kadının az kusurlu olduğunun kabulü gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Sonuç ve Uygulamadaki Etkisi

Karardan iki ayrı süzgeç okunmaktadır. Birinci süzgeç hukuka uygunluktur: delil hukuka aykırı yolla elde edilmişse içeriği hiç tartışılmaz. İkinci süzgeç doğrulanabilirliktir: hukuka aykırılık bulunmasa bile kaynağı, tarihi ve tarafları belirsiz bir çıktı tek başına vakıa ispatına yetmez. Uygulamada en çok karşılaşılan hata, bu iki süzgecin birbirine karıştırılmasıdır.

Kararın ikinci önemli sonucu zincirleme etkidir. Kusur dengesi hukuka aykırı ya da ispat gücü bulunmayan delillere dayandırıldığında yalnızca kusur tespiti değil, ona bağlanan maddi ve manevi tazminat da dayanaksız kalmaktadır. Bu nedenle dijital delil tartışması, boşanma davasının sonuçlarının tamamını etkileyen bir usul meselesidir.

Benzer Durumdaysanız

Aşağıdaki noktalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır.

• Bir ses kaydının dosyaya sunulmadan önce niteliği değerlendirilmelidir. Ortam dinlemesi niteliğindeki kayıtlar hükme esas alınamamaktadır.
• Mesaj ekran görüntüleri tek başına zayıf delildir. Gönderen ve alıcı bilgisi ile tarihin görülebildiği, kaynağı doğrulanabilir çıktılar tercih edilmelidir.
• Karşı taraf yazışmayı kabul etmiyorsa, içeriğin kime ait olduğu ayrıca ortaya konmalıdır.
• Tanık beyanı, dijital delillerin zayıf kaldığı dosyalarda belirleyici olmayı sürdürmektedir.
• Kusur ve tazminat başlıklarının birbirine bağlı olduğu unutulmamalıdır.

Boşanma davasında delillerin nasıl toplandığı ve hangi delilin hangi vakıayı ispata yaradığı konusunda aldatma davasında deliller yazımız genel çerçeveyi vermektedir. Sürecin tarafı iseniz Yalova boşanma avukatı sayfamızdan büromuzun çalışma alanlarına ulaşabilir, çekişmeli boşanma davası sayfamızdan yargılamanın işleyişini inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Eşimin telefonundan aldığım ekran görüntüsü delil olur mu?

Karara göre ekran görüntüsünün dosyaya sunulmuş olması yeterli değildir. Kimin yazdığı, hangi numaraların kullanıldığı belli değilse ve karşı taraf içeriği açıkça kabul etmiyorsa, bu çıktıya vakıa ispatı bakımından değer verilmemektedir.

Gizlice alınan ses kaydı boşanma dosyasında kullanılabilir mi?

Kararda, güven sarsıcı davranışı ispat için sunulan ses kaydı ortam dinlemesi niteliğinde görülmüş, hukuka aykırı yolla elde edilmiş sayılarak hükme esas alınmamıştır. Bu tür kayıtlarda içeriğin doğruluğu tartışılmadan önce elde ediliş biçimi denetlenmektedir.

Sosyal medyada gönderilen bir emoji güven sarsıcı davranış sayılır mı?

Daire, tanınan bir kişiye beğeni anlamında gönderilen emojinin güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilmesini doğru bulmamıştır. Dijital ortamdaki her etkileşim evlilik birliği bakımından kusur oluşturmamaktadır.

Hukuka aykırı delille kurulan kusur tespiti tazminatı da etkiler mi?

Kararda kusur dengesi değiştiği için erkek eş yararına hükmedilen tazminatların dayanağı ortadan kalkmıştır. Kusur tespiti ile tazminat birbirine bağlı olduğundan, delil değerlendirmesindeki hata sonucun tamamını etkilemektedir.