WhatsApp Grubundaki Mesajlar İşten Çıkarma Sebebi Olur mu? (Yargıtay Emsali)

Arkadaş grubundaki yazışma kaynağı belirsizse işverene kanıt olmaz

Çalışanların kendi aralarında kurduğu mesajlaşma grupları artık her işyerinin görünmeyen bir parçası. Bu gruplarda yöneticiler eleştirilir, ücretler kıyaslanır, bazen ölçü kaçar. İşverenin bu yazışmalardan haberdar olması hâlinde iş sözleşmesini feshedip feshedemeyeceği, hem çalışanlar hem de insan kaynakları birimleri için gerçek bir belirsizlik alanıydı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararında iki soruya birden cevap veriyor: kapalı bir grupta yazılanlar işverene karşı delil olarak kullanılabilir mi ve kullanılabilecekse hangi koşulla. Daire, WhatsApp yazışmalarını kişisel veri sayarak koruma altına alıyor ve nasıl elde edildiği anlaşılamayan mesajlara dayanan feshi haksız fesih olarak nitelendiriyor. Bu tutum, sonraki yıllarda hem Yargıtay'ın hem de Anayasa Mahkemesi'nin kapalı grup paylaşımlarına yaklaşımının çerçevesini çizdi.

Bir arkadaşının telefonundan okunan mesajlarla istifaya zorlanan mağaza çalışanı

Davacı, Haziran iki bin on iki ile Haziran iki bin on dört arasında bir mağazada asgari ücrete yakın brüt ücretle çalışıyordu. Bir gün işyerine çağrıldı ve kendisine, iş arkadaşlarıyla birlikte kullandıkları WhatsApp grubundaki mesajların bir arkadaşının telefonundan tespit edildiği söylendi. Mesajlarda işyeri aleyhine konuşmalar bulunduğu, istifa etmesinin kendi lehine olacağı, aksi hâlde şirketin manevi tazminat davası açabileceği belirtilerek istifa dilekçesi imzalaması istendi. Çalışan bunu reddedince sözleşmesi, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanılarak feshedildi. Fesih yazısını imzalamadığına dair tutanak dosyaya girdi; yazılı fesih bildiriminin kendisi ise hiç sunulmadı.

İşverenin dayandığı içerik üç başlıkta toplanıyordu: mağaza yöneticisi hakkında sataşma sayılan konuşmalar, çalışan ücretlerine ilişkin bilgilerin grupta paylaşılması ve terfileri engelleyen şirket uygulamalarından söz edilmesi. Yerel mahkeme, davacıya ait sataşma niteliğinde bir mesaj bulunmadığını tespit etti; ancak çalışanın ücret ve satış primlerini yetersiz bulduğunu yazdığını, arkadaşlarına fazla gayretli çalışmamalarını ve çabalarının boşuna olacağını telkin ettiğini belirledi. Mahkemeye göre bu telkinler doğruluk ve bağlılığa aykırıydı; ücret ve prim sisteminin sözleşme gereği kimseyle paylaşılmaması gerekiyordu ve mesajın grup üyelerince görülmesi ihlal için yeterliydi. İşverenin mesajlara hukuka aykırı yolla ulaştığına dair somut delil bulunmadığını da ekleyerek davayı reddetti. Dosya daha önce bir kez bozulmuş, ikinci kararla yeniden Yargıtay'ın önüne gelmişti.

Üçüncü kişilere kapalı sistemde yazılanlar kişisel veri olarak korunur

Daire, meseleyi mesajların içeriğinden önce iletişimin niteliğinden ele aldı. WhatsApp, kişilerin birbirleriyle ve gruplar hâlinde haberleştiği, kendi içinde korunan ve üçüncü kişilere kapalı bir sistemdir. Bu tespit iki sonuca bağlanıyor. Birincisi, işçilerin iş akışını bozmadıkları ve çalışmayı etkilemedikleri sürece grup kurmaları ve burada iletişim içinde olmaları yasak değildir. İkincisi, bu iletişimin kişisel veri olarak korunması esastır.

Gerekçenin ağırlık noktası, mesajların nasıl ele geçtiğinin anlaşılamamasıdır. Yerel mahkeme ispat yükünü tersine çevirip işçiden hukuka aykırı elde edildiğini kanıtlamasını beklemişti. Daire ise yazışmaların gizlilik içeren kişisel veri niteliğinde olduğunu, salt nasıl temin edildiği anlaşılamayan bu yazışmalara dayanılarak yapılan feshin haksız olduğunu söyledi. Başka bir deyişle, işveren kapalı bir gruptaki yazışmaya dayanmak istiyorsa o yazışmanın meşru bir yolla eline geçtiğini gösterebilmelidir; bu gösterilemiyorsa içeriğin ne kadar rahatsız edici olduğu tartışılmaz. Yerel mahkemenin ücret gizliliği ve fazla gayretli çalışmama telkinine ilişkin değerlendirmeleri de aynı nedenle ayakta kalmadı.

Kıdem ve ihbar tazminatının reddi bozuldu, izin ücreti kararı kesinleşti

Yargıtay, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulü yerine reddedilmesini hatalı bularak yerel mahkeme kararını oybirliğiyle bozdu. Kararın bu bölümü işçi lehinedir ve mahkeme yeniden yargılamada feshi haksız fesih olarak ele alacak, tazminatları hesaplayacaktır. Buna karşılık yıllık izin ücreti yönünden temyiz itirazları yerinde görülmedi; kullanılmayan izin karşılığının bordroda tahakkuk ettirilip ödendiği yönündeki tespit bozma kapsamı dışında kaldı.

Uygulamadaki etkisi iki yönlüdür. Çalışanlar açısından, kapalı grup yazışmalarının işveren eline belirsiz yollarla geçmesi hâlinde bu yazışmalar fesih dayanağı olamaz. İşverenler açısından ise mesaj içeriğine dayanmadan önce bilginin kaynağını, elde ediliş biçimini ve iş akışına somut etkisini belgeleyebilmek zorunluluk hâline geldi. Karar, içerik değerlendirmesinin ancak bu kapıdan geçildikten sonra başlayabileceğini gösteriyor.

Mesajların nasıl ele geçtiğini ve iş akışına etkisini belgeleyin

Kapalı bir grupta yazdıklarınız gerekçesiyle istifaya zorlanıyorsanız, istifa dilekçesi imzalamadan önce fesih gerekçesinin yazılı olarak verilmesini isteyin ve savunmanızda mesajların kimin telefonundan, hangi koşullarda alındığını açıkça sorun. Yazılı fesih bildiriminin dosyaya girmemesi bu davada işveren aleyhine not düşülen ayrıntılardan biriydi. Feshin haklı sayılıp sayılmayacağı ihbar tazminatının yanında kıdem tazminatını da belirlediğinden, olası tutarı önceden görmek için ihbar tazminatı hesaplama aracı ve ihbar tazminatı davasında arabuluculuk ve zamanaşımı yazısı yol gösterebilir.

İşveren tarafında ise sorulması gereken ilk soru içerik değil kaynaktır. Grup üyelerinden birinin kendi iradesiyle sunduğu ekran görüntüsü ile bir çalışanın telefonunun baskıyla incelenmesi arasındaki fark, feshin kaderini belirler. İkinci soru, yazışmanın iş akışını gerçekten bozup bozmadığıdır; Daire grup kurma serbestisini tam da bu ölçüte bağlamıştır. Üçüncüsü ölçülülüktür. Aynı Daire sonraki bir kararında, iş arkadaşlarının yer aldığı bir grupta yazılan küfürlü mesajı muhatabı belirlenemediği için haklı değil geçerli fesih nedeni saymıştır; geçerli fesih işe iadeyi engellese de kıdem ve ihbar tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Anayasa Mahkemesi de bir bankanın müfettişlerinin kapalı grubunda paylaşılan, genel müdürün odasının önünü gösteren bir fotoğraf nedeniyle yapılan feshi ifade özgürlüğü ihlali sayınca Yargıtay önceki kararını kaldırmış ve işe iade hükmünü onamıştır. Haklı nedenle fesih koşulları ve her iki taraf için izlenecek yol hakkında Yalova iş hukuku sayfasında genel bilgi bulabilirsiniz. Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendi olguları ayrıca değerlendirilmelidir.

Kapalı grup yazışmaları ve fesih hakkında sık sorulan sorular

İşveren WhatsApp grubundaki mesajlara dayanarak işten çıkarabilir mi?

Karara göre üçüncü kişilere kapalı gruptaki yazışmalar kişisel veri olarak korunur ve nasıl elde edildiği anlaşılamayan mesajlar tek başına fesih dayanağı yapılamaz. Mesajın meşru yolla işverene ulaştığı ve iş akışını bozduğu gösterilebiliyorsa içerik ayrıca değerlendirilir; hakaret ve sataşma düzeyindeki sözler için Daire sonraki kararlarında haklı ya da geçerli fesih ayrımına gitmiştir.

Ücretimi ve primimi arkadaşlarımla konuşmam sözleşme ihlali sayılır mı?

Yerel mahkeme bu davada sözleşmedeki gizlilik kaydına dayanarak ihlal görmüştü; ancak Yargıtay, yazışmaların kaynağı belirsiz olduğu için bu değerlendirmeye hiç girmeden feshi haksız buldu. Gizlilik kaydının tek başına haklı fesih için yeterli olup olmadığı bu kararla çözülmüş değildir.

Mesajlar bir arkadaşımın telefonundan alındıysa ne değişir?

Kararın odak noktası tam olarak budur. Yazışmanın baskıyla mı, gönüllü teslimle mi işverene ulaştığı tespit edilemiyorsa işveren o yazışmaya dayanamaz. Bu nedenle savunma aşamasında mesajların kaynağını sormak ve tutanağa geçirtmek önemlidir.

Bu karar işe iade davasında da geçerli mi?

Bu dosya kıdem ve ihbar tazminatı davasıdır; işe iade davasında ise geçerli neden ölçütü ayrıca tartışılır. Bununla birlikte kapalı grup iletişiminin korunması ilkesi her iki dava türünde de fesih gerekçesinin denetlenmesinde kullanılmaktadır.