Uzun Süren Dava İçin Devletten Tazminat Alınabilir mi? Komisyonun Düşük Rakamına AYM Freni
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, on iki yılı aşan bir ceza yargılaması için Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonunun takdir ettiği 7.500 TL manevi tazminatı yetersiz buldu ve makul sürede yargılanma hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Karar başvurucu lehinedir. Başvurucu 2006'da gözaltına alınmış, on sanıklı dava üç derecede 12 yıl 29 gün sürmüş ve beraatle sonuçlanmıştı. Uzun yargılama şikâyeti önce Anayasa Mahkemesine gitmiş, Mahkeme 2018'de Komisyon yolunun tüketilmesi gerektiğini söylemişti. Komisyon ihlali kabul etti ama tutarı düşük belirledi; Ankara Bölge İdare Mahkemesi itirazı reddetti. Anayasa Mahkemesi, tutarın makul sürenin aşımıyla orantılı olmadığını ve kendi içtihadına uymadığını tespit etti. Giderim olarak para ödemedi: dosyayı yeniden karar verilmesi için Bölge İdare Mahkemesine gönderdi, 50.000 TL manevi ve 50.000 TL maddi tazminat taleplerini reddetti, 30.000 TL vekâlet ücretini yargılama gideri olarak başvurucuya ödetti. İki iddia ise kabul edilemez bulundu: Komisyonun vekâlet ücretine hükmetmemesi ihlal değildir, çünkü Komisyon idari bir kuruldur ve yargı mercii sayılmaz; bireysel başvuruda geçen sürenin hesaba katılmadığı iddiası ise itiraz aşamasında ileri sürülmediği için başvuru yolları tüketilmemiş sayıldı. Karar, Komisyon rakamının denetlenebildiğini ve her itirazın idari yargı aşamasında dile getirilmesi gerektiğini gösteriyor.
