İlme Hukuk Logo
İLMEHUKUK BÜROSU
İLME HUKUK BÜROSU
Hemen AraRandevu Al
Ahşap kaplı uzun bir koridor; sol duvardaki kafesli pencerelerden gelen ışık zemine desen düşürüyor

Emsal Kararlar Kütüphanesi

Yargıtay, İstinaf ve Anayasa Mahkemesi'nin güncel ve emsal niteliğindeki kararlarını, hukuki incelemelerimizle birlikte bu arşivde bulabilirsiniz.

Yargıtay10.09.2025
2023/648 2025/512

Bina Yıkılınca Arsa Payının Düzeltilmesi İstemi Konusuz Kalır mı?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, arsa paylarının düzeltilmesi istemiyle açılan bir davada yargılama sürerken binanın yıkılmasının davayı konusuz bırakıp bırakmadığını inceledi. İzmir Konak'ta beş bağımsız bölümlü yapıda her daireye 2/10 eşit pay verilmişti; ilk derece mahkemesi payları değerle oranlı biçimde düzeltti. Yapı riskli olduğu için istinaf aşamasında yıkılınca bölge adliye mahkemesi, kat mülkiyetinin kendiliğinden sona erdiği ve dönüşüm sürecinin uzayacağı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına hükmetti, Özel Daire bozmasına da direndi. Genel Kurul oy çokluğuyla direnme kararını bozdu. Gerekçeye göre davanın konusuz sayılması için tarafların esas hakkında karar verilmesinde hiçbir hukuki yararının kalmamış olması gerekir; taraf iradeleriyle yeni arsa payları belirlenerek kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulmamışsa ve malikler arsa üzerinde payları oranında ortak malik olacaksa yarar devam eder. Karar, arsa payının düzeltilmesini isteyen davacılar lehinedir. Genel Kurul yeni payları belirlemedi; bölge adliye mahkemesinin bağımsız bölümlerin kat irtifakının kurulduğu tarihteki değerlerini etkileyen bütün unsurlar için bilirkişi kurulundan ek rapor alması gerektiğini belirtti. Değerde sonradan meydana gelen artış ya da azalma, Kat Mülkiyeti Kanunu m. 3 uyarınca tahsis edilen payı değiştirmez.

Kararı İncele
Yargıtay25.03.2021
2017/2410 2021/346

Boşanmadan Dört Gün Sonra Velayetin Değiştirilmesi İstenebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesinden dört gün sonra açılan velayetin değiştirilmesi davasında ölçütün dava tarihi değil çocuğun üstün yararı olduğunu kabul etmiştir. Karar, velayetin kendisine verilmesini isteyen anne lehine, velayeti elinde bulunduran baba aleyhine sonuç doğurmuştur. Dört aylık bebeğin velayeti protokolle babaya bırakılmış, baba işi nedeniyle çocuğu başka bir ilde yaşayan annesinin yanına bırakmış, babaannenin çalışması nedeniyle bakımı bir akraba üstlenmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, velayet görevinin gereği gibi yerine getirilmediğinin yeterince kanıtlanmadığını belirterek kabul kararını bozmuştur. Aile mahkemesi direnmiş, Genel Kurul da oy birliğiyle direnmeyi yerinde bulmuştur. Gerekçede velayetin kamu düzenine ilişkin olduğu, ana ile babanın istek ve beyanlarından çok çocuğun menfaatinin gözetileceği, çocuğu başkasına bırakma, ihmal, ebeveynin yaşam düzeni ve çocuğun alıştığı ortam gibi etkenlerin birlikte değerlendirileceği sıralanmıştır. Genel Kurul, maddi durumun iyiliğinin tek başına velayetin değiştirilmesini gerektirmeyeceğini de ölçütler arasında saymıştır. Karar, yedi aylıkken tedbiren anneye verilen küçüğün o tarihten sonra oluşan yaşam düzenini de dikkate almaktadır. Nafaka miktarına ilişkin itiraz incelenmek üzere dosya Daireye gönderilmiş, karar düzeltme yolu açık bırakılmıştır.

Kararı İncele
Yargıtay24.10.2022
2022/6482 2022/8092

İkinci El Aracın Kilometresi Düşürülmüşse Satıcı Bilmediğini Söyleyerek Sorumluluktan Kurtulur mu?

Bu karar, ikinci el araç alıcısı lehine ilke içeren, satıcı aleyhine bir kanun yararına bozma kararıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 1993 model bir otomobili satın alan davacının, kilometrenin düşürülmüş olduğunu muayene sırasında öğrenmesi üzerine açtığı tazminat davasını incelemiştir. Yerel mahkeme aracın gizli ayıplı olduğunu kabul etmiş, ancak sayaçla oynama bakımından kusurun dava dışı bir kişide bulunduğu ve satıcının kusursuz olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adalet Bakanlığının talebi üzerine inceleme yapan Daire, TBK m. 219 uyarınca satıcının ayıpları bilmese bile sorumlu olduğunu vurgulamıştır. Bilirkişi ve muayene raporlarıyla sabit görülen sayaç düşürmeyi gizli ayıp saymış, satıcının süresinde ihbar yapılmadığı yönünde bir itirazının bulunmadığını da gözetmiştir. Mahkemenin, sözleşmede 7.500 TL yazmasına karşın aracı düşük kilometreli zannıyla 21.300 TL'ye aldığını ileri süren alıcının delillerini incelemesi gerektiğine işaret etmiştir. Bozma sonuca etkili olmamak üzere verildiğinden o dosyadaki ret hükmünün sonucu değişmemiştir; kararın değeri, benzer ayıp uyuşmazlıklarına yön veren ilkesindedir. Kararda aktarılan TBK m. 223 lafzına göre, olağan gözden geçirmeyle anlaşılamayan ayıp ortaya çıktığında satıcıya hemen bildirilmelidir.

Kararı İncele
Yargıtay08.11.2023
2022/229 2023/1071

Tapusuz Taşınmazda 20 Yıllık Zilyetlik Mahkemede Nasıl İspatlanır?

Köy içinde tapuda kayıtlı olmayan küçük bir yerin yirmi yıllık zilyetliğe dayanılarak tescili istenen dosyada Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davanın kabulüne ilişkin direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur. Karar, tescil isteyen zilyet aleyhine, Hazine ve kamu tüzel kişileri lehinedir; taşınmazın mülkiyeti hakkında son sözü söylemez, yargılamanın yeniden yapılmasını gerektirir. Genel Kurul, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 713/1 ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 14'ün koşullarını ikiye ayırmıştır. Taşınmazın özel mülkiyete elverişli olması, kazanılmasını yasaklayan bir hüküm bulunmaması ve Devlete kalan yerlerden olmaması taşınmaza ilişkin koşullardır; malik sıfatıyla, davasız ve aralıksız yirmi yıl sürmesi ise zilyetliğe ilişkin koşuldur. Kazanmayı sağlayan zilyetlik, lehine olan tarafça her türlü delille kanıtlanabilir. Dosyada orman araştırması yetersiz bulunmuş, eski memleket haritaları ve hava fotoğraflarının çevre araziyle birlikte uygulanması, orman ve harita bilirkişileriyle yeni keşif yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Genel Kurul ayrıca bu tür davalarda Hazine ile birlikte taşınmazın bulunduğu yerdeki büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının davada yer almasını zorunlu saymış, Orman Yönetiminin de davalı sıfatıyla bulunması gerektiğini belirtmiştir. Köyün mahalleye dönüşmesi üzerine büyükşehir belediyesinin katılımı sağlanmadan hüküm kurulması da bozma sebebi olmuştur.

Kararı İncele
Yargıtay08.12.2022
2020/691 2022/1680

Kadastro Tutanağı Kesinleştikten On Yıl Sonra Tapu İptali ya da Satış Bedeli İstenebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 8 Aralık 2022 tarihli kararında kadastro tutanağının kesinleşmesinden otuz sekiz yıl sonra açılan davayı inceledi. Karar, kadastro öncesi miras hakkına dayanan davacılar aleyhine, kayıt malikleri lehinedir. Davacılar tapu iptalinin yanında, kadastrodan sonra üçüncü kişilere satılan parseller için miras payı oranında bedel de talep etmişti. Kapatılan 16. Hukuk Dairesi bedel istemini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre incelenecek bir tazminat davası olarak nitelendirmiş, ilk derece mahkemesi bu bozmaya direnmişti. Genel Kurul direnme kararını oy çokluğuyla onadı. Gerekçeye göre 3402 sayılı Kanun m. 12/3'teki on yıllık süre hak düşürücü niteliktedir ve dolduğunda hakkın özünü ortadan kaldırır. Bedel talebinin temelinde yine kadastro öncesinde var olduğu ileri sürülen mülkiyet hakkı bulunduğundan, süre dolduktan sonra yapılan satış davacılara yeni bir kişisel hak kazandırmamıştır. Karşı oy, sürenin alacak davasına uygulanamayacağını ve talebin esastan reddi gerektiğini savunmuştur; ayrılık ret sonucunda değil gerekçededir. Karar, kadastro öncesi sebebe dayanan iddianın alacak talebine dönüştürülmesinin süre engelini tek başına aşmadığını göstermektedir.

Kararı İncele
Yargıtay15.11.2022
2020/362 2022/1514

Dava Açıldıktan Sonra Yaşanan Olay Tam Islahla Davaya Eklenebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2020/362, K. 2022/1514, 15 Kasım 2022 tarihli kararında, dava açıldıktan sonra gerçekleşen bir vakıanın tam ıslah yoluyla aynı davada ileri sürülüp sürülemeyeceğini ele almıştır. Onur kırıcı davranış ve evlilik birliğinin sarsılması sebeplerine dayanan boşanma davası sürerken davacı erkek, dava tarihinden sonra yaşandığını söylediği bir olay nedeniyle davasını zina sebebine dayalı olarak ıslah etmiş; bölge adliye mahkemesi bu sebeple boşanmaya hükmetmiş ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin bozmasına direnmiştir. Genel Kurul, ıslahın tahkikat aşamasında yapılmış hatalı usul işlemlerini bir defaya mahsus düzeltme imkânı olduğunu, dava tarihinde henüz gerçekleşmemiş bir vakıanın hatalı işlem sayılamayacağını ve her davanın açıldığı ana kadar gerçekleşen vakıalara göre sonuçlandırılması gerektiğini belirtmiştir. Direnme kararı değişik gerekçeyle ve oy çokluğuyla bozulmuş, ıslahla ileri sürülen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Karar, tam ıslaha başvuran davacının aleyhine, davalı-karşı davacı kadının lehinedir. Kurul, dava tarihinden önceki vakıaların ıslahla ileri sürülebileceğini, sonraki vakıaların ise açılacak yeni davada dikkate alınabileceğini açıkça göstermiştir. Karşı oyda, yeni dilekçeden önceki vakıaların da ileri sürülebilmesi gerektiği savunulmuştur.

Kararı İncele
Yargıtay29.05.2024
2023/280 2024/296

Sigortaya Girdikten Sonra Düzeltilen Yaş Emeklilikte Hiç Sayılmaz mı?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 29 Mayıs 2024 tarihli kararında sigortalılık başladıktan sonra mahkeme kararıyla düzeltilen doğum tarihinin yaşlılık aylığında hangi koşulda esas alınabileceğini inceledi. Davacı 10 Mart 1984'te ilk kez sigortalı olmuş, nüfusta 1972 görünen doğum yılı bir yıl sonra açılan davada 1967 olarak düzeltilmişti. Sosyal Güvenlik Kurumu ilk işe giriş tarihindeki kaydı esas alarak 2015 ve 2017 tarihli tahsis taleplerini reddetti; bölge adliye mahkemesi de 506 sayılı Kanun m. 120'ye dayanarak davayı reddetti ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma kararına direndi. Genel Kurul, sigortalılıktan sonraki yaş düzeltmelerinin emeklilikte dikkate alınmadığını, kuralın amacının yaşı büyüterek erken emekliliğe ulaşılmasını önlemek olduğunu ve Anayasa Mahkemesince Anayasa'ya uygun bulunduğunu teyit etti. Genel Kurul ayrıca düzeltmenin gerçek bir yaş tashihi mi, yoksa doğumun kütüğe yazılması sırasında yapılmış bir hatanın giderilmesi mi olduğunun araştırılması gerektiğini kabul etti; kemik yaşı raporu, ilkokula başlama ve mezuniyet tarihleri ile askerlik kayıtları bu değerlendirmenin dayanağıdır. Direnme kararı oy birliğiyle bozuldu. Karar sigortalı lehinedir; ancak yaşlılık aylığı bağlanmasına değil, eksik incelemenin tamamlanmasına hükmeder ve Kurumun ilk nüfus kaydına dayanmasını kural olarak korur.

Kararı İncele
Yargıtay02.10.2019
2019/4689 2019/8434

Velayet Annedeyken Çocuğun Adı Değiştirilebilir mi? Yargıtay'ın Haklı Sebep Ölçüsü

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, boşanmadan sonra velayeti kendisine verilen annenin çocuğun adının değiştirilmesi istemiyle açtığı davada, kabul yönündeki yerel mahkeme hükmünü bozmuştur. Karar, ad değişikliği isteyen veli aleyhine, değişikliğe karşı çıkan diğer ebeveyn lehinedir. Çocuk nüfusa babanın babasının adıyla kaydedilmiştir; anne, boşanmaya yol açan olaylarda dedenin etkisi bulunduğunu, bu yüzden çocuğu başka bir adla çağırdığını ve çocuğun çevresinde bu adla tanındığını ileri sürmüştür. Daire, Türk Medeni Kanunu m. 27'deki haklı sebebin her dosyanın özel koşullarına göre belirlendiğini, ancak çocuk adına açılan davalarda daha dar yorumlanması gerektiğini vurgulamıştır. Gerekçeye göre çocuk yaşı gereği iradesini açıklayamaz ve velayet değişirse diğer veli yeniden değişiklik isteyebilir; bu ihtimal çocuğun sosyal durumunu ve zihinsel gelişimini olumsuz etkiler. Dedeye yönelik tepki haklı sebep sayılmamış, iki ailenin çevresinin çocuğu farklı adlarla çağırdığını gösteren tanık beyanlarına bir taraf lehine üstünlük tanınmamıştır. Adın baba tarafından tek başına konulduğu iddiası ise aradan geçen süre ve boşanma davasında ileri sürülmemiş olması gözetilerek bu aşamada değerlendirme dışında bırakılmıştır. Annenin karar düzeltme isteği de reddedilmiştir.

Kararı İncele
Yargıtay09.03.2021
2017/1564 2021/235

Hukuk Davasında Süresinde Bildirilmeyen Tanık Sonradan Dinlenebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 9 Mart 2021 tarihli kararında, cevap dilekçesinde tanık deliline dayanan ve tanıkların hangi vakıa için dinleneceğini belirten, ancak isim ve adresleri ön inceleme duruşmasından sonra bildiren tarafın tanıklarının dinlenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Karar, tanık deliline dayanan taraf yönünden lehe niteliktedir. Uyuşmazlık bir işçilik alacağı davasında doğmuştur. İş mahkemesi tensip tutanağıyla davalıya delillerini ve tanıklarını bildirmesi için iki haftalık kesin süre vermiş, davalı süresinde verdiği cevap dilekçesinde tanığa dayanmış fakat isimleri sonradan bildirmiştir. Mahkeme, kesin sürenin geçtiği ve karşı tarafın muvafakat etmediği gerekçesiyle tanık dinletme talebini reddetmiştir. Genel Kurul, HMK m. 240'ın tanık listesinin verileceği aşamayı açıkça düzenlemediğini, ispatın konusunu oluşturan çekişmeli vakıaların basit yargılamada ön incelemede belirlendiğini ve tanık listesinin ancak bu tespitten sonra beklenebileceğini kabul etmiştir. Tanıkların dinlenmemesi hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılmış, direnme kararı bozulmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oy, basit yargılamada tüm delillerin dilekçeyle bildirilmesi gerektiğini savunmuştur. İkinci tanık listesi verilemeyeceği kuralı bu kararla değişmemiştir; somut olayda davalı, cevap dilekçesinde tanıkların hangi vakıa için dinleneceğini de belirtmişti.

Kararı İncele
Yargıtay16.01.2020
2019/571 2020/23

Mobbing Davasında Her Davranışın Tarihi Gerekir mi? Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Ölçütü

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, işyerinde psikolojik taciz (mobbing) nedeniyle manevi tazminat istenen bir davada, iddiaların somutlaştırılmadığı ve işçinin işe iade davası da açtığı gerekçesiyle delil toplanmadan verilen ret kararında direnen yerel mahkemenin hükmünü bozdu. Karar işçi lehinedir. Davacı, bir bankanın şubelerinde şef olarak çalışırken amirleri ve iş arkadaşları tarafından birkaç yıla yayılan psikolojik tacize uğradığını, durumu genel müdürlüğe defalarca bildirdiğini ileri sürmüştü. İlk derece mahkemesi, davranışların ne olduğunun, kim tarafından ve ne kadar süre yapıldığının yazılmadığını, tacize uğradığını söyleyen işçinin aynı işyerine dönmek için dava açmasının da çelişki oluşturduğunu kabul ederek tanıkları dinlemedi. Genel Kurul önce psikolojik tacizin unsurlarını belirledi: bir işçinin hedef alınması, davranışların belli bir süreye yayılması ve sistematik bir hâl alması. Tacizin uzun bir sürece yayılan davranışlar bütünü olduğunu vurgulayan Genel Kurul, dava dilekçesinde her davranışın yerinin, zamanının ve failinin tek tek gösterilmesinin beklenemeyeceğini, somutlaştırmanın dilekçe ile deliller birlikte okunarak değerlendirileceğini, belirsizlik varsa hâkimin davayı aydınlatma görevi uyarınca süre vermesi gerektiğini belirtti. İşe iade davası açmanın hak arama özgürlüğünün kullanımı olduğu ve işçi aleyhine yorumlanamayacağı da karara bağlandı. Dosya, taraf tanıkları dinlenip bilirkişi talebi değerlendirilerek yeniden karara bağlanmak üzere yerel mahkemeye döndü.

Kararı İncele